Współpraca strategiczna. Czesko-polska umowa z potencjałem

11 marca przedstawiciele CSG Polska oraz PGZ zawarli porozumienie o rozszerzeniu współpracy przemysłowej w kilku obszarach. W imieniu CSG dokument podpisali: Michal Strnad, prezes zarządu CSG, Wojciech Grzonka, prezes CSG Polska, oraz Łukasz Malicki, dyrektor operacyjny CSG Polska. Stronę polską reprezentowali: Adam Leszkiewicz, prezes zarządu PGZ, Arkadiusz Bąk, pierwszy wiceprezes zarządu PGZ, oraz Marcin Idzik, wiceprezes zarządu PGZ. W wydarzeniu uczestniczył Konrad Gołota, sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych, a także Břetislav Dančák, ambasador Republiki Czeskiej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Bezzałogowce i technika lądowa

Pierwszym obszarem współpracy wymienionym w komunikatach prasowych są silniki do bezzałogowców oraz pocisków rakietowych. W październiku ubiegłego roku służby prasowe CSG poinformowały o założeniu spółki AviaNera Technologies, która będzie zajmować się rozwojem i produkcją bezpilotowców, a także jednostek napędowych. Miesiąc później poinformowano, że CSG zakupiła serbską spółkę MUST Technologies, która wytwarza kompaktowe silniki odrzutowe. Czesko-słowacki holding inwestuje niebagatelne środki w rozwój systemów bezzałogowych. W przyszłości ten segment ma zostać jednym z filarów działalności CSG, obok produkcji różnorodnych typów uzbrojenia oraz środków bojowych.

Moja misja w Polsce jest poświęcona między innymi współpracy w obszarze bezpieczeństwa. Wierzę, że wchodzimy w nową fazę współpracy, wypełniamy polityczną współpracę materialną treścią w kluczowym sektorze przemysłu obronnego. CSG i PGZ to bardzo dobre podmioty do budowania współpracy.
Břetislav Dančák, ambasador Republiki Czeskiej w Rzeczypospolitej Polskiej

Podmioty PGZ dysponują istotnymi zdolnościami w dziedzinie silników rakietowych. Mesko jest producentem jednostek napędowych zasilanych paliwem stałym, które są wykorzystywane w przenośnych przeciwlotniczych zestawach rakietowych Piorun oraz niekierowanych pociskach rakietowych NLPR-70 i M-21 FHD Feniks. Z kolei Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 1 oraz Zakłady Produkcji Specjalnej Gamrat uczestniczą w projekcie Trójstopniowej Rakiety Suborbitalnej, któremu przewodniczy Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia. CSG i PGZ uzupełniają się kompetencyjnie w produkcji silników odrzutowych i rakietowych, więc współdziałanie w tej dziedzinie może zaowocować obopólnymi korzyściami.

Kolejnym obszarem współpracy silnikowej mogą być platformy lądowe. W 2022 roku zamówiono pierwsze pojazdy Waran dla Wojska Polskiego. Transporter opancerzony bazuje na pojeździe Patriot II opracowanym przez Excalibur Army. Jego fundamentem jest rama terenowego samochodu ciężarowego Tatra Force (typu 815-7). Podwozia produkowane w czeskim mieście Kopřivnice są dostarczane do Huty Stalowa Wola Oddziału Autosan w Sanoku, gdzie otrzymują opancerzone kabiny. Warana napędza ośmiocylindrowy, wysokoprężny, chłodzony powietrzem motor marki Tatra. Czy informacja z komunikatu prasowego oznacza, że czeski producent jest zainteresowany wytwarzaniem silników w Polsce?

W grudniu HSW zamówiła w firmie Tatra Defence Vehicle podwozia bazowe do pojazdów Heron, czyli polskiej wersji wozu TADEAS. To większy kuzyn Warana, a także domniemana platforma bazowa dla artyleryjskich wozów dowodzenia oraz dowódczo-sztabowych dla Wojsk Rakietowych i Artylerii. Treść komunikatu prasowego pozwala sądzić, że współpraca CSG i PGZ w pojazdach lądowych nie zakończy się na Waranie i Heronie. Nie będzie też tak jednostronna jak dotąd. Na tegorocznym World Defense Show w Rijadzie zaprezentowano system minowania narzutowego Baobab z bydgoskiej Belmy, który zainstalowano na ciężarówce Tatra Force. Trudno nie odnieść wrażenia, że czesko-polski pojazd wsparcia jest zapowiedzią kolejnych wspólnych ofert na rynku eksportowym.

Produkcja amunicji, francuski łącznik

CSG jest jednym z największych w Europie producentów amunicji wielkokalibrowej. Czesko-słowacki holding jest też wieloletnim partnerem PGZ w wytwarzaniu środków bojowych. W szczególności dotyczy to pocisków artyleryjskich z rodziny OFd MKM kalibru 155 mm (PGZ jest licencjobiorcą słowackiej MSM Group, spółki-córki CSG) oraz modułowych ładunków miotających systemu BMCS. Zakład Mesko w Kraśniku produkuje korpusy pocisków, bydgoski Nitro-Chem odpowiada za wytwarzanie trotylu i elaborację, w fabryce Gamrat w Jaśle powstają gazogeneratory denne, a w Zakładach Metalowych Dezamet w Nowej Dębie amunicja jest kompletowana i wyposażana w zapalnik.

Wspieram budowanie takich sojuszy wewnątrz Unii Europejskiej. To niejako „dual engine", którego Europa potrzebuje. To jest czas budowania mądrych i odpowiedzialnych aliansów z najbliższymi nam sąsiadami. Nasze przemysły deklarują, że są gotowe do kooperacji, a nie do konkurowania. Dobra współpraca naszych resortów obrony oraz przemysłów to gwarancja, że w sposób spójny budujemy stabilność i rozwój regionu.
Konrad Gołota, sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych

W listopadzie „Rzeczpospolita” informowała, że do 2030 r. europejskie fabryki będą mogły produkować ponad 2 mln nabojów 155 mm rocznie, przewyższając zapotrzebowanie Starego Kontynentu. W tym wymiarze współpraca CSG i PGZ da stronom możliwość koordynacji mocy wytwórczych w zakładach rozsianych po wielu krajach, zgodnie z wahaniami zapotrzebowania. Tandem CSG-PGZ może stanowić swoistą przeciwwagę dla innych europejskich potentatów w tym sektorze, choćby niemieckiego Rheinmetalla czy francuskiego KNDS. Ponadto, polsko-czeska współpraca zostanie rozszerzona na amunicję do wozów bojowych (przypuszczalnie kalibru 30 mm) oraz czołgów podstawowych (120 mm).

Strony czesko-polskiego porozumienia łączy też wątek francuski. W październiku ubiegłego roku PGZ i Mesko zawiązały strategiczne porozumienie z przedsiębiorstwem Eurenco. Celem jest utworzenie spółki celowej (ang. joint venture) oraz przekazanie polskiemu przemysłowi technologii produkcji modułowych ładunków miotających. Kontrakt dotyczy też dostaw do Polski surowców oraz podzespołów do montażu ładunków w zakładzie Mesko w Pionkach. Podobną umowę z Eurenco zawarła słowacka firma ZVS holding, podmiot zależny MSM Group, w której połowę udziałów posiada CSG. W fabryce w miejscowości Strážske na wschodzie Słowacji będą wytwarzane podobne ładunki jak te z wytwórni w Pionkach.

Te ruchy stanowią zarówno uzupełnienie, jak i przeciwwagę dla działań podejmowanych przez innych europejskich producentów. Można tu wymienić choćby firmę Rheinmetall, która obok przejęcia fabryki w Hiszpanii oraz uruchomienia zakładu na Litwie zamierza też zbudować wytwórnię prochu i pocisków w innych częściach Europy, w tym w Bułgarii oraz Rumunii. Warto dodać, że CSG i Eurenco nie stanowią jedynych partnerów PGZ w produkcji środków bojowych. W ubiegłym roku krajowy holding podpisał umowę licencyjną z BAE Systems na wytwarzanie brytyjskich pocisków L15 oraz L12 kalibru 155 mm, które będą produkowane w Polsce równolegle ze środkami bojowymi o słowackim rodowodzie.