Czy szwedzki Miecznik przypłynie z Wielkiej Brytanii?

Jak informuje szwedzki dziennik „Dagens Nyheter”, rosną szanse Saaba na zwycięstwo w programie zakupu fregat wielozadaniowych typu Luleå dla Szwedzkiej Marynarki Wojennej (szw. Svenska marinen). W 2023 roku Saab podpisał porozumienie o strategicznej współpracy z brytyjskim koncernem Babcock. Zamiarem było wykorzystanie szczególnych kompetencji obu przedsiębiorstw w projektach morskich. Rok później firmy zawiązały bliższą współpracę w programie okrętowym dla Svenska marinen. Efektem jest dostosowana do szwedzkich wymagań fregata projektu Arrowhead 120, której koncepcję zaprezentowano w ostatnich dniach.

Dzięki serwisom branżowym „Navy Lookout” oraz „UK Defence Journal” zyskaliśmy wgląd w specyfikację okrętów proponowanych szwedzkiemu Ministerstwu Obrony (szw. Försvarsdepartementet) oraz Agencji Zakupów Obronnych (szw. Försvarets materielverk, FMV). Program, w którym pierwotnie przewidywano pozyskanie jednostek o numer większych od korwet typu Visby, dziś zakłada zakup czterech wielozadaniowych fregat gotowych do działań w ramach grup bojowych NATO. We wrześniu „Financial Times” informował, że przedmiotem brytyjskiej oferty dla Szwecji są fregaty Arrowhead 140, a zatem jednostki blisko spokrewnione z polskimi Miecznikami. Niedawno okazało się, że Babcock i Saab promują mniejsze jednostki projektu Arrowhead 120.

Arrowhead po szwedzku

Babcock zaprezentował projekt Arrowhead 120 w 2017 roku w charakterze propozycji dla brytyjskiej Królewskiej Marynarki Wojennej (ang. Royal Navy), która wówczas poszukiwała nowych fregat wielozadaniowych Typu 31. Rok później Babcock porozumiał się z przedsiębiorstwami BMT, Thales i Odense Maritime Technology, by wspólnie zaoferować większą jednostkę opracowaną na bazie duńskich fregat typu Iver Huitfeldt. W ten sposób powstał projekt Arrowhead 140, który stał się punktem wyjścia do brytyjskich fregat typu Inspiration, indonezyjskiego projektu Fregat Merah Putih, a także polskich Mieczników. W międzyczasie mniejszy Arrowhead 120 znalazł się nieco na uboczu, lecz teraz zyskał kolejną szansę na sukces.

Pierwsza odsłona projektu Arrowhead 120 liczyła 120 metrów długości, 19 m szerokości i 4 tys. ton wyporności przy załodze liczącej 80 marynarzy. Silniki wysokoprężne zastosowano zarówno w roli głównego źródła napędu, jak i do generowania zasilania w zespołach prądotwórczych (układ CODLAD). Prędkość maksymalną określono na 24 węzły, a zasięg na 6 tys. mil morskich. Przewidziano zastosowanie radiolokatorów średniego i krótkiego zasięgu, a także sonaru podkilowego oraz holowanego. Uzbrojenie miała stanowić armata o kalibrze do 127 mm, osiem pocisków przeciwokrętowych, system ochrony bezpośredniej oraz pociski przeciwlotnicze ulokowane w 16 pionowych wyrzutniach. Wielkość lądowiska umożliwiała operowanie zeń śmigłowcom nawet tak dużym jak AW 101, lecz do hangaru zmieściłaby się mniejsza maszyna, np. MH-60R Seahawk.

Jak informują „Navy Lookout” oraz „UK Defence Journal”, wariant Arrowhead 120 proponowany Szwecji istotnie zmodyfikowano. Wizualizacje wskazują, że okręt uzbrojono w 57 mm armatę Bofors L/70, 30 mm armaty automatyczne Bushmaster M230LF w zdalnie sterowanych modułach uzbrojenia Trackfire ARES, pociski przeciwokrętowe RBS 15 oraz 400 mm lekkie torpedy Tp 47 (Saab Lightweight Torpedo, SLWT). Charakterystyczny piramidalny maszt z radiolokatorami Sea Giraffe oraz systemami walki radioelektronicznej i łączności to patent Saaba, podobnie jak okrętowy system walki 9LV. Wyrzutnie celów pozorowanych przypominają system Terma C-Guard Mk 2. Na grafikach próżno szukać wyrzutni pionowych – wygospodarowano dlań przestrzeń na dziobie, lecz jak dotąd nie wybrano docelowego systemu.

Według „Dagens Nyheter” szwedzki wariant Arrowhead 120 wydłużono do 124 m. Z kolei „Navy Lookout” określa wyporność projektu na 4650 ton. Wzrost gabarytów może wynikać z zamiaru dostosowania okrętu do działań poza Bałtykiem, choćby na Morzu Północnym czy na Atlantyku. Nie dziwi fakt, że koncepcja Babcocka i Saaba jest swoistą hybrydą wyjściowego Arrowhead 120 z wieloma rozwiązaniami Saaba, choćby kompozytowych masztów radarowych opracowanych do fińskich korwet typu Pohjanmaa i singapurskich fregat wielozadaniowych typu Victory, a także koncepcji Ytstridsfartyg 2030 (YSF2030, szw. okręt nawodny 2030) demonstrowanej przez Saaba w formie wizualizacji oraz modelu redukcyjnego.

Konkurencja na północy

Jeśli w programie Luleå zwycięży zespół Babcock-Saab, to prace stoczniowe zostaną rozdzielone na dwa kraje. Stalowe kadłuby powstaną w zakładzie Babcock w szkockim Rosyth, czyli mateczniku brytyjskich fregat Typu 31 (typu Inspiration). Za kompozytową nabudówkę będzie odpowiadał Saab. Części zostaną zmontowane w Wielkiej Brytanii, po czym okręty trafią do Szwecji na integrację okrętowego systemu walki oraz uzbrojenia. W podobny sposób przebiegła budowa okrętu rozpoznania radioelektronicznego HMS „Artemis”, kuzyna polskich Delfinów, którego kadłub powstał w gdyńskiej stoczni Nauta. Nowe szwedzkie fregaty mają otrzymać nazwy „Luleå”, „Norrköping”, „Trelleborg” i „Halmstad”.

Choć Arrowhead 120 może wydawać się liderem w tym postępowaniu, to nie można powiedzieć, że brytyjsko-szwedzkie konsorcjum ma wygraną w kieszeni. Propozycje przedstawiły także francuska Naval Group, która proponuje Szwecji wariant FDI (fr. Frégate de Défense et d’Intervention), a także hiszpańska Navantia ze zmodyfikowanym projektem lekkiej fregaty Alfa 4000. Szczególnie mocną pozycję w postępowaniu mają Francuzi, którzy dotąd dostarczyli użytkownikom dwie gotowe fregaty (w tym jedną dla Greckiej Marynarki Wojennej, gr. Polemikó Naftikó) oraz budują cztery kolejne. Co istotne, FMV postawiła sobie za cel, by dwie nowe fregaty typu Luleå zostały dostarczone Svenska marinen do 2030 roku, a dwie kolejne do 2034.

Nie jest przypadkiem, że na okoliczność konferencji Navy Tech 2026 w Göteborgu do szwedzkich portów zawinęły okręty z Hiszpanii i Francji. W Sztokholmie zawitała fregata „Almirante Juan de Borbón” (F-102). Z kolei wspomniany Göteborg odwiedził „Amiral Ronarc’h” (D660). Oczywiście na obu jednostkach przyjęto gości ze Szwecji, w tym personel Svenska marinen. Ponadto, niedawno podpisano porozumienie między Naval Group a stocznią Oresund DryDocks w Landskronie w sprawie utrzymania, serwisu i napraw francuskich fregat w Szwecji. Dynamika wydarzeń pozwala sądzić, że do wskazania zwycięzcy dojdzie w ciągu najbliższych kilku miesięcy, a być może nawet tygodni.