Orka jednak bez pocisków manewrujących!

Niewątpliwie największą niespodzianką była informacja przedstawicieli Agencji Uzbrojenia i Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, że w czasie negocjacji mających na celu opracowanie i podpisanie umowy na okręty podwodne projektu Orka nie jest poruszane zagadnienie uzbrojenia ich w pociski manewrujące! O tym, że zakup pocisków manewrujących został oddzielony od zakupu samych okrętów podwodnych, było wiadomo już dawno. Teraz okazuje się, że na etapie kontraktacji nie ma nawet mowy o przystosowaniu zamawianych okrętów do instalacji tego uzbrojenia w przyszłości!

Polska jest obserwatorem programu NSM-SL, czyli pocisku NSM przystosowanego do wystrzeliwania z wyrzutni torped kalibru 533 mm. Ale na razie przedstawiciele wojska nie wiedzą, kiedy zakończą się nad nim prace ani jakim zasięgiem będzie on dysponował. Równocześnie poinformowano, że nie są prowadzone rozmowy dotyczące zakupu np. amerykańskich pocisków Tomahawk. Oznacza to, że nasze Orki będą uzbrojone tylko w torpedy i przystosowane do stawiania min morskich oraz podwodnych operacji nurków bojowych.

Obecny układ sił na Bałtyku nie wskazuje na możliwość szerszej działalności rosyjskich okrętów w czasie ewentualnej wojny ani utrzymywania szlaków handlowych do rosyjskich portów. Oznacza to, że nasze Orki na Bałtyku nie będą miały zbyt dużych szans na użycie torped w większej liczbie. Inaczej byłoby z pociskami manewrującymi. Orka, posiadając sześć wyrzutni torped, będzie przystosowana do jednorazowego przenoszenia 12-18 środków bojowych (w tym pocisków manewrujących).

Najbardziej optymalnym wariantem okrętowej jednostki ognia byłoby kilka torped do zwalczania wrogich okrętów podwodnych i samoobrony oraz kilkanaście pocisków manewrujących o dużym zasięgu. Nie znając położenia naszych 2-3 okrętów w toni Bałtyku, przeciwnik musiałby odczuwać to jako duże zagrożenie dla swoich instalacji nadbrzeżnych lub lądowych.

Do połowy marca tego roku Agencja Uzbrojenia spodziewa się uzyskać od koncernu Saab wypełniony formularz dotyczący warunków realizacji programu Orka. Podpisanie umowy wykonawczej na dostawę okrętów podwodnych planowane jest do końca czerwca 2026 roku. Ale wojsko jasno przypomniało, że szwedzka oferta jest pierwszym wyborem Polski. Jeśli umowa nie zostanie wynegocjowana zgodnie z polskimi warunkami, to negocjacje zaczną się z kolejnym państwem, które zajęło drugie miejsce w punktacji.

W przypadku podpisania umowy ze Szwecją Polska odpłatnie przejmie gap-fillera w postaci używanego okrętu podwodnego projektu A17. Odbędzie się to po pełnym przeszkoleniu polskiej załogi, jednak nie później niż do końca 2027 roku.

Wojsko przekazało również planowane terminy przekazania przez stocznię budowanych obecnie fregat projektu 106 Miecznik i okrętów rozpoznania radioelektronicznego projektu 107 Delfin. Konsorcjum PGZ-Miecznik ma przekazać prototypowego „Wichra” w lipcu 2029 r., a seryjną „Burzę” w kwietniu 2030 r., zaś Huragana w grudniu 2031 r. Według przedstawicieli PGZ SA i Agencji Uzbrojenia dzisiaj terminy te nie są zagrożone. Natomiast koncern Saab maprzekazać zamawiającemu okręt „Jerzy Różycki” w grudniu 2027 r., a okręt „Henryk Zygalski” w czerwcu 2028 r.

Kolejnym zaskoczeniem był brak przedstawicieli koncernu Saab i Grupy Remontowa na posiedzeniu. A przecież dotyczyło ono zarówno realizacji programu Delfin, jak i wpływu programów zbrojeniowych na rozwój krajowego przemysłu stoczniowego. Wydaje się, że nie zostali nawet zaproszeni do Sejmu.

A szkoda, ponieważ dyskusja dotyczyła również obsługi serwisowej i ewentualnej modernizacji w połowie życia obecnie budowanych i zamawianych okrętów projektów Orka, Miecznik i Delfin. Sama strona wojskowa wypowiadała się na temat ewentualnego kontraktu na obsługę okrętów podwodnych Orka w PGZ Stoczni Wojennej lub w Grupie Remontowa. W sytuacji braku przedstawicieli tej drugiej pozytywne deklaracje mógł zgłosić tylko przedstawiciel PGZ S.A.

Zamówienia nowych okrętów oraz wieloletnie ich utrzymanie w sprawności technicznej to gigantyczne koszty. Dlatego najlepiej, aby zachować zasady konkurencyjności. O ile protekcjonizm przy wyborze polskiego przemysłu stoczniowego w tych realizacjach jest celowy, o tyle zawężanie go tylko do państwowej części zabija zasady konkurencyjności. A przy takich kwotach byłoby to ze szkodą dla polskiego budżetu.

Z innych ciekawych spraw poruszono temat śmigłowców pokładowych dla fregat Miecznik. Okazuje się, że Agencja Uzbrojenia pracuje nad zdefiniowaniem wymagań na nie. Po ich zakończeniu w czerwcu 2026 r. mają zostać przekazane do Rady Modernizacji Technicznej, która zajmie stanowisko w tej sprawie. Równie ciekawe było stwierdzenie przedstawiciela Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, że Marynarka Wojenna nie ma w planach pozyskania małych okrętów podwodnych obok realizacji programu Orka.

Na koniec warto zauważyć, że jak zauważył przewodniczący dzisiejszego posiedzenia, nie przybyli na nie przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury, mimo że byli w jego agendzie. Dodatkowo w czasie obrad głosu nie zabierali ani przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej, ani Sztabu Generalnego WP, ani Ministerstwa Aktywów Państwowych.

Szkoda też, że tematem posiedzenia były tylko projekty Orka, Miecznik i Delfin. Zabrakło miejsca na informacje o budowie okrętu ratowniczego projektu Ratownik oraz serii niszczycieli min projektu 258 Kormoran II, nie mówiąc już o przyszłych projektach, jak Supply czy Hydrograf.