Szef Marynarki Wojennej zwiedził pomostową Orkę

W listopadzie Rada Ministrów wskazała na Szwecję jako państwo pierwszego wyboru w programie Orka. To umożliwiło Ministerstwu Obrony Narodowej rozpoczęcie negocjacji ze Sztokholmem oraz stocznią Saab Kockums w sprawie pozyskania trzech okrętów podwodnych nowego typu (OPNT) na rzecz Marynarki Wojennej RP. W połowie grudnia szefowie resortów obrony Polski i Szwecji podpisali polsko-szwedzki protokół ustaleń w związku z programem Orka. W połowie marca król Szwecji Karol XVI Gustaw wraz z delegacją rządową złoży wizytę państwową w Polsce.

Okręt przejściowy

Obok zakupu trzech nowych okrętów podwodnych typu Blekinge (projektu A26) częścią szwedzkiej oferty w programie Orka jest użyczenie stronie polskiej używanej jednostki, która dziś służy w Marynarce Wojennej Szwecji (szw. Svenska marinen). Celem jest rozpoczęcie szkolenia polskich marynarzy na okręcie podwodnym o zbliżonej charakterystyce do docelowych jednostek typu Blekinge, a także umożliwienie rychłego opuszczenia bandery na przestarzałym ORP „Orzeł”. W grudniu informowaliśmy, że szwedzką jednostką wskazaną do przekazania jest HMS „Södermanland”, okręt projektu A17S, który niedawno został poddany gruntownej modernizacji. Teraz uzyskaliśmy pośrednie potwierdzenie tych ustaleń.

9 lutego służby prasowe Svenska marinen poinformowały, że 1. Flotyllę Okrętów Podwodnych (szw. Första ubåtsflottiljen, 1. Ubflj) w Karlskronie odwiedziła polska delegacja pod przewodnictwem wiceadmirała Jarosława Ziemiańskiego, Inspektora Marynarki Wojennej RP. Gospodarzem był Konteramiral Johan Norlén, dowódca Szwedzkiej Marynarki Wojennej. Wadm. Ziemiański wszedł na pokład HMS „Södermanland” i zapoznał się z infrastrukturą oraz wyposażeniem bazy w Karlskronie. Zaprezentowano też system szkolenia, z którego skorzystali podwodniacy Marynarki Wojennej Republiki Singapuru przed wdrożeniem zbudowanych w Szwecji okrętów podwodnych (czterech typu Challenger i dwóch typu Archer).

HMS „Södermanland”

Fakt, że wadm. Ziemiański odwiedził właśnie HMS „Södermanland”, powinien rozwiać wątpliwości co do tożsamości jednostki, która może zostać wypożyczona Marynarce Wojennej RP. HMS „Södermanland” został zwodowany w 1988 roku jako trzeci z czterech diesel-elektrycznych okrętów podwodnych typu Västergötland (projektu A17) zbudowanych dla Svenska marinen. Na początku XXI w. wszystkie jednostki zostały poważnie zmodernizowane. „Västergötland” i „Hälsingland” sprzedano do Singapuru (tam otrzymały nazwy „Swordsman” i „Archer”), a „Södermanland” oraz „Östergötland” pozostały w Szwecji.

HMS „Södermanland” jest tylko o kilka lat młodszy od ORP „Orzeł” (projektu 877 Pałtus), lecz był wielokrotnie modernizowany. W 2003 r. wrócił do stoczni w Karlskronie, by przejść remont MLU (ang. mid-life update). Został wydłużony o sekcję napędu niezależnego od powietrza i otrzymał nowe wyposażenie. Zmiany były tak poważne, że nazwę projektu zmieniono na A17S. W lipcu 2024 r. ukończono kolejną modernizację, w której wykorzystano podzespoły z okrętów typu Gotland (projektu A19) oraz nowego typu Blekinge (projektu A26). Siostrzany „Östergötland” został wycofany ze służby w 2021 r.