- WIADOMOŚCI
- WYWIADY
Antydronowa Bryza w różnych konfiguracjach [WYWIAD]
Autor. Jarosław Ciślak/Defence24.pl
Przygotowaliśmy wersję antydronową samolotu M28 i chcemy ją oferować w kraju oraz za granicą (…) PZL posiadają pełne prawa do tej platformy, w tym prawa własności intelektualnej. Daje to możliwość suwerennej modyfikacji samolotu bez ograniczeń prawnych w tym zakresie – mówi w rozmowie z Defence24.pl Janusz Zakręcki, prezes zarządu i dyrektor generalny PZL Mielec
Jakub Palowski: Obecnie Polska jak i sąsiednie kraje szukają rozwiązań do zwalczania masowo wykorzystywanych środków bezzałogowych. Jednym z rozważanych rozwiązań jest dostosowanie do tego celu samolotu M28, używanego przez Siły Powietrzne i Marynarkę Wojenną. Pewne deklaracje w tym zakresie mogliśmy usłyszeć podczas tegorocznego Defence24 Days. Panie Prezesie, na jakim etapie są prace?
Janusz Zakręcki, prezes zarządu i dyrektor generalny PZL Mielec: Na wstępie muszę zaznaczyć, że o plany wojska dotyczące M28 Bryza należy pytać MON, a nie PZL. Niemniej rzeczywiście przygotowaliśmy wersję antydronową samolotu M28 i chcemy ją oferować w kraju oraz za granicą.
Choć zaczęliśmy od Sił Zbrojnych RP, to mówi Pan o eksporcie. Jak duży jest rynek na takie rozwiązania?
Naprawdę duży. Problem niewystarczających zasobów do walki z dronami ujawnił się nie tylko na Ukrainie i w Rosji, lecz także w państwach Zatoki Perskiej odpierających ataki irańskich dronów i bojowników Huti. Państwa Europy Środkowo-Wschodniej, Zatoki Perskiej i szerzej rozumianego Bliskiego Wschodu pilnie poszukują skutecznych rozwiązań antydronowych, które można wykorzystywać na dużą skalę.
Ostatnie wojny pokazały, że nawet bardzo zaawansowane naziemne systemy antydronowe nie wystarczają. Wykorzystywanie do tego celu odrzutowych samolotów wielozadaniowych jest natomiast niezwykle drogie, a przy masowych uderzeniach dronów również niewystarczające. Potrzebny jest niedrogi w budowie i eksploatacji powietrzny nosiciel efektorów antydronowych. Taki jak M28.
Klienci oczekują rozwiązań tanich i możliwych do szybkiego wdrożenia. Dlatego zakładamy wykorzystanie sprawdzonych systemów, które nie wymagają czasochłonnej i kosztownej integracji z wyposażeniem pokładowym samolotu. Jesteśmy też otwarci na zaangażowanie przemysłu z kraju zamawiającego.
Dlaczego akurat M28 jest potencjalnie atrakcyjnym nosicielem środków do zwalczania bezzałogowców?
M28 może operować tam, gdzie inne statki powietrzne mają ograniczone możliwości: z krótkich, nieutwardzonych pasów, w trudnym terenie czy w ekstremalnych warunkach pogodowych. Możliwość bazowania na przygodnych lądowiskach pozwala wykorzystywać go do różnych zadań — od transportu po obserwację, a teraz również do misji antydronowych.
Samolot umożliwia także szybką rekonfigurację. Po ustaniu zagrożenia dronowego można przywrócić go do pierwotnych zadań.
Ponadto M28 to sprawdzona konstrukcja i ostatnia z rozwijanych w Polsce platform lotniczych tej klasy. PZL posiadają pełne prawa do tej platformy, w tym prawa własności intelektualnej. Daje to możliwość suwerennej modyfikacji samolotu bez ograniczeń prawnych w tym zakresie.
Skąd pomysł na antydronową wersję M28?
Inspiracją było wykorzystanie przez wojsko ukraińskie samolotu An-28, czyli pierwowzoru M28, do zwalczania różnych rodzajów dronów. Rozwiązanie okazało się bardzo skuteczne i ma potencjał rozwojowy. Potrzebne są maszyny relatywnie tanie i łatwo dostępne, zdolne do patrolowania, obserwacji oraz zwalczania zagrożeń bezzałogowych.
M28 pozwala stworzyć taką platformę na bazie istniejącej, sprawdzonej konstrukcji. Jest przy tym znacznie bardziej zaawansowany technologicznie od swojego pierwowzoru.
Skoro mówimy o zaawansowaniu technologicznym, to rozwijają się też zagrożenia. Coraz więcej jest dronów odrzutowych, które są dużo szybsze. Jak na to wyzwanie może odpowiedzieć M28?
Tak, dostrzegamy zagrożenie ze strony dronów odrzutowych, ale musimy pamiętać, że M28 jest elementem warstwowego systemu i może uzyskać zdolności zwalczania dronów odrzutowych. W najprostszej konfiguracji, z karabinami maszynowymi, te zdolności są ograniczone, ale M28 może zostać też wyposażony w bardziej zaawansowane efektory, które mogą skutecznie przeciwdziałać tym zagrożeniom, w tym rakiety kierowane dedykowane do zwalczania dronów szybkich.
No i Rosja, ani inni agresorzy wcale nie rezygnują z najtańszych i najprostszych dronów, wręcz przeciwnie, używane są coraz bardziej zróżnicowane środki. Przy zmasowanym ataku trzeba mieć zasoby, aby zwalczać wszystkie zagrożenia jednocześnie. I M28, ze swoją elastycznością, może tu być bardzo cennym elementem.
Dodam, że M28 może być zarówno nosicielem efektorów, jak i platformą obserwacyjną wspierającą naprowadzanie naziemnych systemów antydronowych. Samolot można wyposażyć w nowoczesne głowice optoelektroniczne z kanałami dziennym i termowizyjnym, czyli EO/IR, oraz systemy łączności. Pozwala to monitorować sytuację z powietrza, wykrywać obiekty i przekazywać obraz w czasie rzeczywistym do służb na ziemi. Odpowiednio doposażony M28 może więc wspierać naziemne systemy antydronowe w rozpoznawaniu, identyfikacji i eliminacji celów.
Mówił Pan o szerokim rynku dla konfiguracji do zwalczania dronów. Czy chodzi wyłącznie o nowe maszyny?
Nie tylko. Dotychczas sprzedaliśmy łącznie ponad 100 samolotów M28 w wersjach cywilnej i wojskowej. W polskich Siłach Zbrojnych służy 37 takich maszyn. Wiele z nich można potencjalnie zmodernizować do konfiguracji antydronowej. Taką modernizację chcemy oferować również państwom i służbom, które już użytkują M28.
Na jakim etapie jest modernizacja polskich M28 Bryza do wersji antydronowej?
Widzimy zainteresowanie wojska, ale ze względu na niejawny charakter projektu nie możemy omawiać szczegółów współpracy nad modernizacją M28 Bryza.
Kiedy w takim razie może zostać zaprezentowany prototyp wersji antydronowej?
Platforma już istnieje — jest nią M28. Mówimy o doposażeniu samolotu w dodatkowe systemy, a nie o budowie całkowicie nowej maszyny. Oferujemy rozwiązania wdrażane etapowo, od relatywnie prostych po bardzo zaawansowane, zależnie od potrzeb zamawiającego.
Nie będziemy budować osobnego prototypu dla każdego wariantu.
Działania rozwojowe zależą m.in. od zainteresowania rynku, wymagań użytkownika oraz wyników dalszych analiz technologicznych i biznesowych.
M28 w wariancie antydronowym będzie proponowany tylko istniejącym użytkownikom tej platformy, czy też nowym klientom?
W pierwszej kolejności kierujemy ofertę do użytkowników istniejącej floty M28, a następnie do odbiorców nowych samolotów. Koncepcja antydronowego M28 zakłada otwartą architekturę systemu. Pozwala ona dostosować konfigurację samolotu do wymagań użytkownika, rodzaju zagrożenia, budżetu i oczekiwanego czasu wdrożenia.
Platformę można rozwijać etapowo: od konfiguracji bazowej, możliwej do szybkiego wdrożenia, po bardziej zaawansowane warianty integrujące systemy walki elektronicznej, uzbrojenie oraz rozwiązania sieciocentryczne. Użytkownik może zacząć od relatywnie prostego rozwiązania, a następnie rozbudowywać jego możliwości wraz ze wzrostem wymagań operacyjnych i dostępnością finansowania.
Jakie konkretnie systemy mogą znaleźć się na M28 w konfiguracji do zwalczania bezzałogowców?
Podstawowa konfiguracja, możliwa do najszybszego wdrożenia, może obejmować głowicę EO/IR, stanowiska operatorów systemów obserwacyjnych oraz karabiny maszynowe różnych kalibrów obsługiwane z pokładu samolotu.
W zależności od potrzeb użytkownika możliwa jest integracja dodatkowego wyposażenia, m.in. zdalnie sterowanego stanowiska strzeleckiego pod kadłubem, zasobników strzeleckich, rakiet kierowanych, radarów obserwacyjnych, zaawansowanych systemów ISR i C4ISR oraz wyrzutni dronów przechwytujących na pylonach podskrzydłowych.
Zagrożenie związane z bezzałogowcami jest w zasadzie ciągle obecne tak w Polsce, jak i w krajach wschodniej flanki, dlatego kwestie wzmocnienia ochrony traktowane są pilnie. Ile czasu potrzeba na dostarczenie takiej wersji?
W przypadku doposażenia istniejących samolotów czas realizacji zależy od konfiguracji wybranej przez klienta i może wynieść od kilku tygodni do kilkunastu miesięcy.
Jeśli chodzi o nowe samoloty, przy zabezpieczonym finansowaniu i podjęciu decyzji biznesowej pierwsze egzemplarze mogłyby powstać w ciągu około 18–24 miesięcy. Pełne uruchomienie produkcji mogłoby nastąpić w ciągu około 24–36 miesięcy.
Ile nowych M28 zakład byłby w stanie dostarczać rocznie?
Możliwości produkcyjne zależą od konfiguracji platformy, zakresu wyposażenia oraz bieżącego portfela zamówień. Początkowo moglibyśmy dostarczać około 4–6 samolotów rocznie, a docelowo około 8–12.
Dziękuję za rozmowę.
