Kto będzie rozmawiał z Putinem? Europa podjęła decyzję

Europa chce usiąść przy stole

W trakcie rozmów trójstronnych w Abu Zabi delegacje z Europy mogły łapać wiatr w przedsionku, w przerwach jeno konsultując się z delegacjami Ukrainy i Stanów Zjednoczonych. Ta sytuacja wywołała słuszną frustrację zarówno na salonach, jak i w społeczeństwach europejskich. Bo przecież to Europa jest podmiotem (a w szczególności Polska), bez którego udziału wojna na Ukrainie już dawno by się skończyła – i to wcale nie w sposób pomyślny dla Kijowa.

Zarówno w przestrzeni medialnej, jak i politycznej, rozjarzyła się ambicja, coby podczas kolejnych rozmów reprezentant Europy przedłożył Rosji, Ukrainie i Stanom Zjednoczonym wspólne stanowisko UE. Powstały jednak dwa pytania – kto ma to zrobić i co właściwie ma powiedzieć.

Już dwa dni temu na paradoks europejskiej podmiotowości wskazywał dr Aleksander Olech, szef współpracy międzynarodowej Defence24. Ekspert zwrócił uwagę, że Europa chce uczestniczyć w budowaniu architektury bezpieczeństwa – która przecież bezpośrednio jej dotyczy – ale nie tylko nie potrafi ustalić, kto miałby przemawiać w jej imieniu, ale nie jest też w stanie doprecyzować tego, jakie dokładnie interesy powinny być reprezentowane.

Trudna droga do kompromisu

Wczoraj poinformowaliśmy o tym, że nieobecność Europy przy negocjacyjnym stole ma związek ze sprzeciwem Rosji. Rzecznik Kremla, Dmitrij Pieskow sugerował na początku listopada, że obecność Europy przy stole negocjacyjnym „na pewnym etapie” będzie konieczna, ale na chwilę obecną nie jest ona w stanie ani sformułować konkretnych postulatów, ani namaścić wysłannika.

„Oni z jednej strony muszą siedzieć przy stole negocjacyjnym. Ale dlaczego są tam teraz potrzebni przy takim podejściu? To bezużyteczne. Dlatego ich tam teraz nie ma” – mówił Dmitrij Pieskow.

Finalnie Rosja złagodziła nieco swoją retorykę – prawdopodobnie pod naciskami Steve’a Witkoffa i Jareda Kushnera, którzy 12 listopada spotkali się z Putinem. Rzecznik Kremla przekazał, że Rosja jest gotowa na dopuszczenie Europy do negocjacji, pod warunkiem, że ta będzie w stanie mianować swojego reprezentanta. Później dodał, że Rosja nie zamierza narzucać Europie składu jej delegacji.

Wiemy, kto będzie reprezentował Europę

Europa nie była w stanie porozumieć się co do tego, kto ma ją reprezentować. Padały różne nazwiska – Emmanuel Macron (prezydent Francji), Kaja Kallas (wiceprzewodnicząca KE) czy Antonio Costa (przewodniczący Rady Europejskiej). Ostatecznie nie wybrano jednego negocjatora – przeszkodą okazały się różnice interesów państw oraz podział kompetencji między UE, NATO i rządami krajowymi.

Finalnie w Dublinie podjęto decyzję, że Europa wyśle na negocjacje delegację, w której skład wejdą przedstawiciele grupy E3, poszerzanej do formatu E5, a także przedstawiciele Komisji Europejskiej, Rady Europejskiej i NATO. W grupie E5 znajdują się nie tylko Niemcy, Francja i Wielka Brytania, ale również Włochy i Polska. Na chwilę obecną nie znamy pełnego składu osobowego delegacji europejskiej – nie ma też pewności, że Rosja zaakceptuje tak wielu negocjatorów z Europy.

„To my decydujemy, kto nas reprezentuje. I właśnie dziś zdecydowaliśmy, w jaki sposób reprezentowane będą 27 suwerennych państw oraz instytucje Unii Europejskiej. Podjęliśmy naszą decyzję” – skomentowała decyzję przewodnicząca KE, Ursula von der Leyen.