- WIADOMOŚCI
Huti u wrót tymczasowej stolicy Jemenu
Autor. Grafika wygenerowana przy użyciu modelu Gemini
Czy Huti zdecydują się na drugą bitwę o Aden, a może ich obecne sukcesy operacyjne sprowokują jednak siły koalicji arabskiej do ponownego wysłania wojsk lądowych do Jemenu? Tego rodzaju pytania pojawiają się w kontekście obecnej dynamiki walki na południowym-zachodzie Jemenu, gdzie siły walczące z proirańskimi Huti musiały opuścić swoje pozycje przy strategicznej cieśninie Bab al-Mandab.
Ruch Huti (Ansar Allah) niewątpliwie wygrał kolejne starcie na poziomie operacyjnym, w obecnej fazie walk w Jemenie. Siły Huti miały podejść na rubieże Adenu (od 60 km do być może nawet mniejszej odległości), a więc kluczowego dla legalnego (uznawanego na arenie międzynarodowej) rządu Jemenu miasta-portu. Pamiętajmy, że stanowi on obecnie de facto stolicę całego państwa w ujęciu międzynarodowym, gdyż formalna stolica Sana jest pod kontrolą wspomnianych proirańskich struktur Huti.
Pierwsza bitwa o Aden
Wcześniej, Aden był miejscem walk w 2015 r., gdy od marca, aż do lata tego roku toczyła się bitwa. Wówczas Huti wtargnęli nawet do części dzielnic i prowadzone były krwawe działania w terenie zurbanizowanym. Obecne zagrożenie dla Adenu wymusiło od sił koalicji walczącej z Huti wycofanie znacznych sił, które wcześniej prowadziły operację w celu deblokady Cieśniny Bab al-Mandab i dalej wzdłuż wybrzeży Morza Czerwonego.
Z racji oddziaływania wroga oraz samej konstrukcji sił walczących (słabe dowodzenie i problemy z efektywnością) z Huti można zaobserwować znaczne straty materiałowe i sprzętowe wycofujących się. Szczególnie, gdy mówimy o pojazdach kołowych – zarówno opancerzonych (różnego rodzaju MRAP-y) jak i nieopancerzonych (półciężarówki). Trzeba podkreślić, że Huti sprzyjały przede wszystkim pozycje zajmowane w górach muhafazy Taizz (dobra świadomość sytuacyjna w oparciu o pasma w rejonie Makbana i Al-Kadaha) wraz z nasyceniem pola walki systemami bezzałogowymi, głównie FPV. Z dostępnych materiałów propagandowych Huti wyłania się obraz dość sprawnie rażonych pojazdów, szczególnie jeśli chodzi o wybór miejsca ataku – otwarte włazy, drzwi, tył pojazdów.
Huti przygotowani do walk
Świadczy to o dość dobrej pracy szkoleniowej jeśli chodzi o przygotowanie operatorów Huti, które mogło być wykonane m.in. za sprawą zewnętrznej pomocy doradców z Iranu, ale też Hezbollahu. Co więcej, część materiałów propagandowych Huti z walk z siłami koalicji wykazuje zbieżności właśnie z podobnymi przekazami z walk libańskiej organizacji terrorystycznej z Izraelskimi Siłami Obronnymi. Jeśli już mowa o modelu działania Huti to również musimy wskazać na zdolność do klasycznego przenikania przez linie przeciwnika z wykorzystaniem terenu górskiego.
Już wcześniej w różnych analizach wskazywaliśmy, że siły walczące z Huti za sprawą pomocy wojskowej zaczęły charakteryzować się większą siłą ognia i mobilnością, ale w oparciu o drogi. Tym czasem w Jemenie od wielu lat decydujące jest uzyskanie przewagi w walce typowo mniejszych związków taktycznych w górach. W dodatku, od lat w Jemenie kładzie się duże ilości min i pułapek saperskich, co również utrudnia przemieszczanie się pojazdów, a tym bardziej kolumn wojskowych. Doświadczyły tego nawet wysoce nasycone środkami saperskimi wojska arabskie walczące w Jemenie od 2015 r., a co dopiero gorsze pod tym względem wojska jemeńskie i formacje koalicyjne.
Huti na zapleczu sił rządowych
Musimy także wskazać, że coraz głośniejsze są potencjalne eliminacje przez Huti wyższych rangą dowódców wojskowych i zastraszanie liderów politycznych w państwie. Dotyczy to zarówno klasycznych zasadzek na konwoje wojskowe, ale także działań w zakresie eliminacji kluczowych celów osobowych (HVT) poza samą linią frontu m.in. przez egzekutorów zaangażowanych do tajnych operacji. Przykładowo „Al Mayadeen” podał sprawę zabicia Saida bin Muayli, a więc dowódcy pierwszej brygady operacji specjalnych. Takie ataki mają niszczyć morale sił rządowych i koalicjantów, a także bezpośrednio przekładać się na chaos w procesach dowodzenia i kierowania (C2). Powiedzmy wprost, siły rządowe są cały czas pod presją jeśli chodzi o braki wśród oficerów różnych szczebli, zdolnych do walki z Huti w Jemenie i z wykorzystaniem przewag jakie im daje mechanizacja sił, większa siła ognia oraz wsparcie powietrzne państw arabskich. W toku walk w różnych muhafazach Jemenu jest to nad wyraz widoczne zarówno na szczeblu taktycznym, ale też operacyjnym jak w przypadku obecnego przegrupowania się czy też ewakuacji do Adenu.
Huti prowadzą cały czas dobrą walkę w domenie informacyjnej i kognitywnej. Przede wszystkim, ich działania propagandowe są na relatywnie wysokim poziomie. Co więcej, niedawno ukazali materiał z wtargnięcia do rezydencji jednego z wpływowych polityków jemeńskich, wykorzystując ten fakt do szerszej operacji psychologicznej (PSYOPS) wymierzonej nie tylko w siły zbrojne przeciwnika, ale także zaplecze polityczne państwa. Zauważmy, że atutem Huti jest w tym przypadku znana dobrze z aktywności np. Hezbollahu synergia osłony kontrwywiadowczej na zajmowanych obszarach, dobra penetracja wywiadowcza sił przeciwnika oraz jego słabych miejsc w liniach obrony i właśnie działań w domenie informacyjnej.
Konsolidacja zdobyczy terytorialnych
Tak czy inaczej, Huti uzyskali relatywnie niskim kosztem dostęp do obszarów na południe od portu Mokka, a także zapewne przejęli kontrolę nad instalacjami wojskowymi w Dhubab (w oparciu o komunikaty samych sił rządowych). Konsolidując zdobycze terytorialne i mogąc zagrozić Zatoce Adeńskiej, a nie tylko samym podejściom do Cieśniny Bab al-Mandab. Przy czym, wejście do pełnoskalowych walk o Aden znów jest dylematem strategicznym dla Huti. Przede wszystkim, ich ofensywa na miasto z 2015 r. w znacznym stopniu przyspieszyła zewnętrzną interwencję państw arabskich.
Huti bazują na słabości sił rządowych i ich omówionych brakach w wyszkoleniu. Lecz walka, nawet w terenie górskim, z wojskami konwencjonalnymi oraz siłami prywatnych firm wojskowych (PMC) nie oznaczałaby podobnej skuteczności. Szczególnie, gdy mówimy o wojskach państw arabskich, które w 2015 r. wzięły udział w walkach z Huti i obecnie mają możliwość w jakimś stopniu sięgać po zdobyte tam lessons learned. Zauważmy, że cały czas pojawiają się spekulacje o możliwym wysłaniu do Jemenu wojsk interwencyjnych, złożonych z różnych sił zbrojnych. Oczywiście najgłośniejsze są spekulacje odnoszące się do wojsk saudyjskich, a nawet pakistańskich. Lecz ostatnio zaczęto rozważać scenariusz przesyłania w rejon walk sił wojskowych czy raczej paramilitarnych z Syrii. Zdementowano takie narracje, ale zapewne na stole w Rijadzie leży kilka scenariuszy interwencji, tym bardziej na wypadek upadku Adenu.
Saudyjczycy dokonują roszady dowódców
Władze Królestwa Arabii Saudyjskiej zareagowały zarówno na wydarzenia na lądzie w Jemenie, jak i na ostrzały rakietowo-dronowe własnego terytorium również zmianami na najwyższych szczeblach dowodzenia. 16 listopada 2026r. Lt. Gen. Fahd bin Hamad al-Salman został zastąpiony przez Gen. Fayyada bin Hamed al-Ruwailiego, ten pierwszy pełnił swoją misję od 2024 r. Wszelkie zmiany na stanowisku dowódcy Połączonych Sił Koalicji pod wodzą Królestwa Arabii Saudyjskiej (Joint Forces Command – JFC), kierującym działaniami militarnymi koalicji w Jemenie, są przeprowadzane dekretami królewskimi przez króla Salmana bin Abdulaziza. Przy czym dzieje się to na wniosek następcy tronu księcia koronnego Mohammeda bin Salmana i przy rekomendacji ministra obrony księcia Khalida bin Salmana.
Oddaje to apel rzecznika prasowego jemeńskich sił rządowych do społeczności międzynarodowej. Majid Al-Nazili, zaapelował o pomoc w przywróceniu kontroli rządu nad cieśniną Bab al-Mandab i zachodnim wybrzeżem Jemenu, podkreślając, że cieśnina ma kluczowe znaczenie dla wolności żeglugi morskiej i handlu międzynarodowego (za: Al Jazeera). Nie da się ukryć, że Huti kontrolujący ten obszar powodują obawy dla międzynarodowego handlu (nie tylko samego transferu surowców energetycznych z Bliskiego Wschodu), a także systemu transportu lotniczego w regionie.
Również wielokrotnie wspominaliśmy w kontekście Jemenu o bazie materiałowo-sprzętowej Huti. W Jemenie nie da się od podstaw produkować systemów bezzałogowych FPV, a nawet masowo amunicji bez udziału komponentów z zewnątrz. W dodatku siły pod wodzą Królestwa Arabii Saudyjskiej cały czas wykonują uderzenia na składy i zaplecze przemysłowe Huti. Nawet przy niskiej efektywności tych poszczególnych uderzeń, to i tak muszą się one przekładać w perspektywie dłuższej na stany dostępnych systemów terrorystów. Obecnie siły koalicji przede wszystkim polują na linie składania pocisków balistycznych i większych systemów bezzałogowych, co jest naturalną pochodną ataków na obiekty w Królestwie Arabii Saudyjskiej.
Huti wskazani jako terroryści - koniec negocjacji
Co więcej, trudno jest przypuszczać, że Huti w Adenie zyskają wsparcie ludności lokalnej. W walkach ze wspomnianego 2015 r. doszło do szerokiej mobilizacji sił milicyjnych, które chciały walczyć z Huti. Zaś sami Huti prowadzą walki również w muhafazach Marib, Ad-Dali, Szabwa, Al-Bajdy a nawet w bardzo ograniczonym stopniu w Al-Dżauf i Sada. Rodzi się więc pytanie na ile są w stanie wykonać niezbędną koncentrację sił i środków do skomplikowanych walk w terenie zurbanizowanym. Trzeba więc pytać o bilans strat również po stronie Huti i możliwości ich odtwarzania w obecnych warunkach.
Dodajmy też, że jak poinformował Rashad Al-Alimi jemeńskie legalne władze ogłosiły Huti organizacją terrorystyczną. Mowa o ustawie pozwalającej karać za pomoc Huti zarówno w samym Jemenie, ale też poza nim. Jest to o tyle ważna decyzja, że wskazuje, iż legalne władze nie widzą możliwości kontynuacji prób dialogu politycznego oraz włączania Huti do niego. Owocem takiego podejścia, wspieranego także przez Saudyjczyków były działania pokojowe po 2022 r., pozwalające w wielu miejscach wstrzymać wymianę ognia lub ją ograniczać do punktowych starć. Podejście pod Aden i uznanie Huti za terrorystów jest sygnałem nie tylko do wewnątrz kraju, ale również do innych państw. Można je także odczytywać w kategorii swoistego wołania o pomoc, gdyż jeden z ważniejszych portów w regionie może wpaść w ręce terrorystów.
Scenariusze rozwoju sytuacji
W żadnym razie wojna w Jemenie nie zmierza ku końcowi, a raczej możemy mówić o jej kolejnej fazie. W tym miejscu dodajmy, że jeszcze niedawno nawet jeden polski autor opisujący sytuację w tym państwie mówił o pełnym unicestwieniu Huti i potencjalnym zajęciu stolicy w Sanie. Dziś, widać, że trzeba podchodzić wysoce ostrożnie do takich narracji. Tym samym, możemy zasugerować następujące scenariusze rozwoju sytuacji:
- dalszy nacisk na Aden i przeciągające się walki w innych częściach Jemenu, ale z inicjatywą operacyjną Huti i stratami terytorium po stronie wojsk rządowych, próby szukania porozumienia z Huti; dalszy nacisk Huti na Królestwo Arabii Saudyjskiej za pomocą uderzeń dronowych i rakietowych; potencjalne rozszerzenie oddziaływania Huti na akwen Zatoki Adeńskiej;
- skuteczna obrona Adenu i możliwa mobilizacja przeciwko Huti różnych frakcji na południu kraju, a także w innych częściach państwa, w tym jeśli chodzi o grupy plemienne i ich milicje, a więc odzyskanie inicjatywy operacyjnej przez legalny rząd lecz bez przełomu strategicznego w wojnie;
- wejście do działań czynników zewnętrznych w postaci kontyngentów zagranicznych lub (i) wysłania wsparcia ze strony prywatnych firm wojskowych i sił najemnych; możliwość ponownego jak w 2015 r. przejęcia inicjatywy również strategicznej, w tym deblokada wybrzeży na południu oraz wzdłuż Morza Czerwonego.







