- WIADOMOŚCI
Ukraina oskarża Rosję o używanie w wojnie „toksycznych chemikaliów”. Apel MSZ
Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha oskarżył Rosję o świadome włączenie toksycznych chemikaliów do metod prowadzenia wojny. Kijów domaga się zablokowania powrotu Moskwy do Rady Wykonawczej Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW).
We wpisie opublikowanym na platformie X Sybiha przekazał, że na wniosek Kijowa Sekretariat Techniczny OPCW opublikował i rozesłał państwom stronom konwencji raport z ukraińskiego dochodzenia dotyczącego ataku pod Illinką w obwodzie dniepropetrowskim. Do zdarzenia doszło 20 września 2024 r. W ataku wykorzystano środek drażniący CS.
„Skala i powtarzalność tych ataków pokazują, że zostały one świadomie włączone do rosyjskich metod prowadzenia wojny” – napisał minister. W jego ocenie systematyczne wykorzystywanie toksycznych substancji przeciwko Ukrainie stanowi poważne naruszenie zobowiązań Rosji wynikających z konwencji.
Russia’s systematic use of toxic chemicals as weapons in its war against Ukraine is a grave violation of the Chemical Weapons Convention. The scale and repeated nature of these attacks demonstrate their deliberate incorporation into Russia’s methods of warfare. Today, at Ukraine’s request, the @OPCW Technical Secretariat published and circulated to all States Parties Ukraine’s national investigation report on Russia’s use of the CS riot control agent near Illinka on 20 September 2024. Conducted with technical expertise provided by the Organisation, the investigation established Russian military involvement and traced the munition through an organised production and supply chain. Ukraine has documented over 14,000 cases involving Russian munitions containing hazardous chemical substances. Taken together, these findings must now serve as the basis for concrete international decisions to ensure Russia’s accountability under the Convention. We call on the OPCW and its States Parties to establish an effective attribution mechanism and take decisive action against those responsible. Russia’s systematic violations of the Convention must have direct consequences for its standing within the OPCW. We urge all States Parties to prevent Russia’s return to the Executive Council and oppose any attempts to restore its influence within the Organisation.
— Andrii Sybiha 🇺🇦 (@andrii_sybiha) November 17, 2026
Dochodzenie w sprawie ataku pod Illinką prowadzili śledczy Służby Bezpieczeństwa Ukrainy pod nadzorem prokuratorów. Według ich ustaleń rosyjskie wojsko zrzuciło z bezzałogowca granat RG-Vo zawierający CS na posterunek ukraińskiej straży granicznej. Amunicja trafiła do linii okopów, gdzie uwolniła substancję drażniącą. Śledczy wskazali, że do zrzutu wykorzystano zmodyfikowany dron typu Mavic 3, operujący z kontrolowanego przez Rosjan lewego brzegu Dniepru, z rejonu Enerhodaru i Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej.
Co wykryły niezależne laboratoria w próbkach z ukraińskich okopów?
Z raportu wynika, że zabezpieczony granat wyprodukowano w Rosji w drugim kwartale 2024 r. Ukraińscy śledczy przeanalizowali również dokumentację dotyczącą zaopatrywania rosyjskich jednostek w granaty RG-Vo. Uznali, że ich produkcja, zamawianie i przekazywanie wojsku odbywają się w ramach zorganizowanego systemu dostaw. Dokument opisuje także materiały szkoleniowe dotyczące używania takiej amunicji z bezzałogowców.
Obecność CS w materiale związanym z tym atakiem OPCW potwierdziła już w listopadzie 2024 r. Dwa wyznaczone przez organizację laboratoria, pracujące niezależnie od siebie, wykryły tę substancję w zabezpieczonym granacie oraz próbkach gleby pobranych z okopu. Eksperci zweryfikowali również zachowanie ciągłości zabezpieczenia i przekazywania próbek.
CS jest środkiem drażniącym o działaniu łzawiącym, wykorzystywanym m.in. do tłumienia zamieszek. Konwencja o zakazie broni chemicznej dopuszcza stosowanie takich substancji do egzekwowania prawa, ale jednoznacznie zabrania ich używania jako metody prowadzenia wojny. Zakaz obejmuje zatem również wykorzystywanie środków stosowanych przez służby porządkowe do atakowania żołnierzy przeciwnika.
Sybiha podkreślił, że ukraińska dokumentacja obejmuje ponad 14 tys. przypadków związanych z rosyjską amunicją zawierającą niebezpieczne substancje chemiczne. Kijów domaga się utworzenia skutecznego mechanizmu ustalania sprawców użycia broni chemicznej oraz podjęcia działań wobec odpowiedzialnych za takie ataki. Sybiha wezwał również państwa członkowskie OPCW do niedopuszczenia do powrotu Rosji do Rady Wykonawczej organizacji i sprzeciwienia się próbom odbudowywania jej wpływów.
