- WIADOMOŚCI
- ANALIZA
Armia nie tylko się zbroi, ale i szkoli. Nadszedł czas na rozwój szkolnictwa wojskowego?
Autor. Gavin Ching / Wikimedia Commons / Public Domain
Wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zapowiedział powstanie w 2027 roku Oficerskiej Szkoły Artyleryjskiej w Toruniu. Czyżby był to pierwszy krok w odtwarzaniu szkolnictwa wojskowego w Polsce?
Podjąłem decyzję o utworzeniu w 2027 r. w Toruniu Oficerskiej Szkoły Artylerii, która będzie wyspecjalizowaną strukturą odpowiedzialną za kształcenie oficerów artylerii. Powstanie ona na bazie potencjału Centrum Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii im. gen. Józefa Bema. To decyzja wynikająca z analizy potrzeb Sił Zbrojnych RP i kierunków transformacji tego rodzaju wojsk. Docelowo powstanie tam Wyższa Szkoła Artylerii oraz Podoficerska Szkoła Wojsk Rakietowych i Artylerii. Nowoczesna artyleria to nie tylko uzbrojenie, ale przede wszystkim ludzie, wiedza i profesjonalne wyszkolenie.
Władysław Kosiniak-Kamysz, wicepremier, minister obrony narodowej
Obecnie w WP funkcjonuje sześć akademii wojskowych. Są nimi:
- Akademia Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni;
- Akademia Sztuki Wojennej w Warszawie;
- Akademia Wojsk Lądowych imienia generała Tadeusza Kościuszki we Wrocławiu;
- Lotnicza Akademia Wojskowa w Dęblinie;
- Wojskowa Akademia Techniczna im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie;
- Wojskowa Akademia Medyczna w Łodzi.
Wszystkie one są podporządkowane centralnie – podsekretarzowi stanu w MON Stanisławowi Wziątkowi. Wszystkie, oprócz Akademii Sztuki Wojennej szkolą podchorążych, który po ich ukończeniu otrzymują stopień podporucznika.
Autor. Hanwha Aerospace
Oprócz nich w strukturach wojska funkcjonuje szereg centrów szkolenia i szkół podoficerskich bazujących na ich infrastrukturze.
Obecnie są to:
- Centrum Szkolenia Wojsk Specjalnych im. ppłk. Macieja Kalenkiewicza ps. „Kotwicz" w Krakowie z podległą Szkołą Podoficerską Wojsk Specjalnych im. kpt. Eugeniusza Schielberga ps. „Dietrich";
- Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych im. Hetmana Polnego Koronnego Stefana Czarnieckiego w Poznaniu z podległą Wielkopolską Szkołą Podoficerską Wojsk Lądowych im. gen. bryg. Franciszka Seweryna Włada;
- Centrum Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii im. gen. Józefa Bema w Toruniu;
- Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej im. wiceadm. Józefa Unruga w Ustce z podległą Szkołą Podoficerską Marynarki Wojennej im. chor. mar. Stanisława Brychcy oraz podległym Ośrodkiem Szkolenia Nurków i Płetwonurków WP kmdr. Stanisława Mielczarka w Gdyni;
- Centrum Szkolenia Inżynieryjno-Lotniczego im. płk. pil. obs. Bernarda Adameckiego w Dęblinie z podległą Szkołą Podoficerską Sił Powietrznych;
- Centrum Szkolenia Wojsk Inżynieryjnych i Chemicznych im. gen. Jakuba Jasińskiego we Wrocławiu;
- Centrum Szkolenia Sił Powietrznych w Koszalinie;
- Centrum Szkolenia Wojsk Obrony Terytorialnej im. kpt. Eugeniusza Konopackiego w Toruniu;
- Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki im. gen. bryg. Heliodora Cepy w Zegrzu z podległą Szkołą Podoficerską „Sonda" im. Włodzimierza Markowskiego ps. „Rybka";
- Centrum Szkolenia Logistyki im. Kazimierza I Odnowiciela w Grupie z podległą Szkołą Podoficerską Logistyki;
- Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej im. płk Stanisława Sitka w Mińsku Mazowieckim z podległą Szkołą Podoficerską Żandarmerii Wojskowej im. płk. Felicjana Plata Bałabana.
Siedem pierwszych podlega Dowódcy Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych, dwie kolejne – dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej, kolejna – szefowi Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, a ostatnia – Komendantowi Głównemu Żandarmerii Wojskowej.
Obecny stan szkolnictwa wojskowego jest już i tak większy od całkowitego minimum, które posiadaliśmy jeszcze kilkanaście lat temu. Totalna redukcja szkół była spowodowana znaczną redukcją stanów osobowych WP i coraz mniejszym zapotrzebowaniem na oficerów i podoficerów. W ostatnich latach nastąpiła głęboka zmiana sytuacji. Siły Zbrojne RP stają się coraz liczebniejsze, a proces ten ma być kontynuowany przez następne lata. Dodatkowo poszczególne rodzaje wojsk coraz głośniej artykułują potrzebę posiadania specjalistycznych centrów szkolenia.
Plan reaktywacji szkolenia oficerskiego w Toruniu od 2027 roku
W dziedzinie szkolenia oficerów pierwszą jaskółką zapowiadającą zmiany było utworzenie, a właściwie odtworzenie Wojskowej Akademii Medycznej. Stało się to z dniem 1 lipca 2026 roku. Pierwszych nowych, już łódzkich, podchorążych akademia zwerbuje na rok akademicki 2027/2028. Do tej pory w Łodzi podchorążowie studiowali na kierunku lekarskim cywilnego Uniwersytetu Medycznego.
Tak jak Łódź ma tradycje szkolenia medycznego, tak Toruń ma bogate tradycje szkolnictwa artyleryjskiego zaczynające się jeszcze w czasach przedwojennych. Do 30 września 1994 roku funkcjonowała tam Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Rakietowych i Artylerii im. gen. Józefa Bema, która wtedy została przeformowana na Wyższą Szkołę Oficerską im. Józefa Bema. Szkoła ta działała do 30 września 2002 roku, kiedy zaprzestała szkolić podchorążych i na jej bazie utworzono Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia. Centrum to w dniu 1 października 2025 roku zmieniło nazwę na obecną czyli Centrum Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii.
Autor. Adam Świerkowski/ Defence24
Zapowiedź ministra oznacza, iż w 2027 roku w Toruniu rozpocznie się szkolenie oficerów artylerii. Na razie nie wiadomo czy będzie to szkolenie kandydatów już posiadających wyższe wykształcenie, czy też nowa szkoła zacznie szkolić podchorążych po maturze. Zapowiedź, iż w przyszłości powstanie z niej Wyższa Szkoła Artylerii, może wskazywać początkowo na to pierwsze rozwiązanie.
Zapowiedź nowej szkoły podoficerskiej i pytania o reformę szkolnictwa
Ciekawa jest również zapowiedź powstania w przyszłości Podoficerskiej Szkoły Wojsk Rakietowych i Artylerii. Przez lata liczbę szkół podoficerskich skutecznie redukowano. Na początku 2011 roku pozostawiono tylko trzy – po jednej dla każdego rodzaju sił zbrojnych. Były to:
- Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych w Poznaniu;
- Szkoła Podoficerska Sił Powietrznych w Dęblinie;
- Szkoła Podoficerska Marynarki Wojennej w Ustce.
Później trend ten został odwrócony i utworzono szkoły w Mińsku Mazowieckim i w Zegrzu (w 2019 roku), w Grupie (w 2020 roku), w Krakowie (w 2023 roku). Obecna zapowiedź wskazuje, iż powstanie ósma w Toruniu, ale jeszcze nie wiadomo kiedy.
Autor. Centrum Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii im. gen. Józefa Bema
Utworzenie, a dokładniej odtworzenie szkoły oficerskiej w Toruniu przywołuje pytanie dotyczące innych ośrodków wojskowego szkolnictwa oficerskiego. Dla przypomnienia, jeszcze w latach 90. XX wieku, obok Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Rakietowych i Artylerii w Toruniu funkcjonowały np.:
- Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Obrony Przeciwlotniczej w Koszalinie;
- Wyższa Szkoła Oficerska Służb Kwatermistrzowskich w Poznaniu;
- Wyższa Oficerska Szkoła Samochodowa w Pile;
- Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Łączności w Zegrzu;
- Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Pancernych w Poznaniu;
- Wyższa Oficerska Szkoła Radiotechniczna w Jeleniej Górze.
Czy odtworzenie szkolenia oficerów WP w Toruniu będzie tylko pojedynczym przypadkiem, czy początkiem większej reformy szkolnictwa wojskowego, na razie pozostaje pytaniem otwartym. Jednak ze względu na jego wagę będziemy starać się znaleźć na nie odpowiedź.

