Słowacka produkcja „kuzyna Rosomaka” z problemami [KOMENTARZ]

Słowacja w sierpniu 2022 roku podpisała umowę z fińską firmą Patria na dostawę 76 kołowych transporterów opancerzonych Patria AMV XP w kilku odmianach za sumę 447 mln euro. W ramach kontraktu tamtejsza armia miała otrzymać 60 bojowych wozów piechoty z wieżą Turra-30, 10 wozów ewakuacji medycznej oraz 6 pojazdów dowodzenia. Patrię w pierwszej wymienionej konfiguracji można było zobaczyć na targach MSPO 2022.

Dobry początek dużego projektu

Demonstracja WEM miała miejsce jesienią 2023 roku, a pierwszy wóz po doposażeniu i badaniach przekazano wojsku w październiku 2025 roku. Pozostałe 9 pojazdów planowano przekazać do końca roku, co jednak nie nastąpiło. Pierwsza Wydra (a dokładniej Vydra, bo taką nazwę Patrii AMV XP nadało słowackie wojsko) w odmianie KBWP została pokazana w lipcu 2024 roku.

Produkcja pierwszego słowackiego egzemplarza Patrii AMV XP rozpoczęła się w marcu 2024 roku. W maju zeszłego roku zakłady CSM Industry pokazały kilka zdjęć z procesu produkcji pojazdów dla słowackiej armii. Po zakończeniu wytwarzania kadłuba oraz montażu końcowym są one dostarczane do firmy EVPÚ, gdzie następuje montaż wieży Turra-30 (w przypadku wersji bojowego wozu piechoty).

Według planów dostawy wszystkich Wydr mają zakończyć się w 2027 roku. Cały projekt zakupu KTO 8x8 był ważny także dla lokalnego przemysłu, ponieważ miał on odpowiadać za realizację nawet 60% jego wartości. Największą „część tortu” zgarniać ma firma Konštrukta-Defence, znana m.in. z produkcji armatohaubic Zuzana 2. Drugim znaczącym udziałowcem tego przedsięwzięcia są wspomniane zakłady CSM Industry w Tisovcu.

Na potrzeby realizacji umowy jedna z hal należących do firmy została wyremontowana i zmodernizowana. Oprócz tego zwiększona została liczba pracowników oddelegowanych do produkcji słowackich pojazdów.

Słowacka firma zwiększa zdolności produkcyjne

W grudniu 2025 roku słowacki portal vobraze.sk informował o trwającej produkcji Wydr przez zakłady CSM Industry. Firma miała zwiększyć zatrudnienie do 160 osób, a liczba ta miała się zwiększyć w 2026 roku. Zakład planował także rozbudowę infrastruktury w celu spełnienia trwających i nowych zamówień.

Co ciekawe, jednym z tych zamówień jest dostawa do Wojska Polskiego koparek UDS 214.3 montowanych na podwoziu samochodów ciężarowych Scania P460. Za ich połączenie i przekazanie do zamawiającego odpowiada polska firma Szczęśniak Pojazdy Specjalne Sp. z o.o.

W marcu tego roku firma poinformowała o ukończeniu 10 pojazdów. Jednocześnie 31 marca w słowackim radiu Rádia Slovensko minister obrony Robert Kaliňák poinformował o opóźnieniach w programie pozyskania wspomnianych pojazdów. Nie określił on, o jakim czasie mowa. Jako powody takiego stanu rzeczy minister wskazał niekorzystne warunki kontraktu zawartego za poprzedniej ekipy rządzącej. O sprawie pisał m.in. serwis Future Army.

Mowa tutaj m.in. o rezygnacji z kar umownych w przypadku wystąpienia opóźnienia. Minister wspomniał o rozpoczęciu konsultacji rynkowych z innymi producentami KTO, jednak zadeklarował chęć kontynuowania współpracy. „Dla nas decydujący jest pierwszy wybór. Jeśli obecny dostawca jest zainteresowany kontynuacją, ponieważ kontrakt istnieje, to tylko dostawy muszą się poprawić” – powiedział Kaliňák.

Opóźnienie programu i kontrowersje w tle

Były minister obrony Słowacji Jaroslav Naď stwierdził, że powodem opóźnienia są starania obecnego kierownictwa ministerstwa o zaangażowanie w program nowego podwykonawcy z czeskiego holdingu obronnego Czechoslovak Group. Według niego resort chce doprowadzić do zastąpienia obecnej umowy i podpisać nową na pozyskanie KTO Pandur EVO, które mogą być produkowane przez czeską spółkę Tatra Defence.

Portal Future Army przywołał także wypowiedź analityka wojskowego Vladimíra Bednára. Wskazał on, że powodem opóźnień jest brak sprecyzowania wymagań słowackiej armii dla niektórych wersji Wydr (wóz dowódczy?), co wpływa na realizację projektu. Dodał także, że kolejnym powodem poślizgu było analizowanie przez nową ekipę w ministerstwie obrony wcześniej zawartych umów trwające aż rok. Zaprzeczył temu minister Kaliňák.

Najbardziej poszkodowane w tym wszystkim będzie słowackie wojsko, które oczekuje na następcę dotychczas używanych transporterów opancerzonych OT-90. Dotychczas odebrało ono prawdopodobnie tylko kilka Wydr, które co najwyżej pozwolą na szkolenie kolejnych załóg. Opóźnienie w realizacji programu ich zakupu oznacza wydłużenie procesu pozyskania nowych zdolności przez jednostki, zaś dla przemysłu zbrojeniowego obawę o ewentualne niekorzystne zmiany lub nawet anulowanie całego programu.

Sprawa ta ma także duże znaczenie dla sąsiednich Czech, które obecnie prowadzą postępowanie na pozyskanie następców KTO Pandur II. Wśród oferowanych Pradze konstrukcji jest właśnie Patria AMV XP i ma ona duże szanse tam wygrać. Ewentualne zerwanie kontraktu przez Słowaków może mieć tutaj duży wpływ na ten program.

Patria AMV XP to najnowsza wersja kołowego transportera opancerzonego AMV 8×8 stworzonego przez fińskie przedsiębiorstwo Patria. Konstrukcję tę po raz pierwszy publicznie zaprezentowano w 2015 roku. Głównymi zmianami względem wariantu bazowego są podwyższenie dopuszczalnej masy całkowitej oraz wymiarów pojazdu, co z kolei pozwoliło na istotne wzmocnienie opancerzenia. Masę bojową zwiększono z 26 do 30-32 ton, co pozwoliło m.in. na wzmocnienie odporności transportera na ostrzał.

W celu utrzymania mobilności i dzielności terenowej na dotychczasowych poziomach zastosowano nowy silnik o mocy 612 KM, a także usprawnione zawieszenie hydropneumatyczne. Prędkość maksymalna to ponad 100 km/h, zaś w wodzie pojazd może poruszać się z prędkością do 9 km/h. Dzięki modułowej konstrukcji wóz może zostać przebudowany do wielu wersji specjalistycznych, a w wariancie bojowym otrzymuje uzbrojenie w postaci wybranego przez klienta modułu wieżowego. Obecnie jest on wykorzystywany przez takie kraje jak Słowacja oraz Japonia.

Turra 30 to słowacki bezzałogowy system uzbrojenia opracowany przez przedsiębiorstwo EVPÚ a.s. z siedzibą w mieście Nová Dubnica. W zależności od życzenia klienta może zostać wyposażony w różne rodzaje armat automatycznych kal. 30 mm, w tym napędową Mk44 Bushmaster II lub pochodną automatycznej 2A42 (np. zmodernizowaną GTS-30 słowackiej produkcji). Dodatkowym uzbrojeniem jest karabin maszynowy kalibru 7,62 mm. Na wieży można również zamontować zdwojoną wyrzutnię przeciwpancernych pocisków kierowanych (np. Spike LR2). Moduł uzbrojenia jest napędzany elektrycznie zarówno w elewacji, jak i azymucie.

Posiada pełną stabilizację żyroskopową, a także umożliwia prowadzenie ognia w zakresie od -10 do +70 stopni w pionie i 360 stopni w poziomie. System celowniczy składa się z kamer: dziennej, telewizyjnej (CCD) oraz termowizyjnej, a także dalmierza laserowego. Układ jest mechanicznie sprzężony z armatą. Wyposażono go także w moduł obserwacyjny przeznaczony dla dowódcy pojazdu, który umożliwia ręczne sterowanie uzbrojeniem na postoju oraz w ruchu.