Tysięczny radarowy SABR AESA dostarczony. Trafi też do polskich F-16

Systemy radarowe SABR (m.in. dzięki technologii AESA – Active electronically scanned array) mają na celu wzmocnić samoloty czwartej generacji, takie jak F-16, aby mogły one współgrać z najnowszymi systemami myśliwców piątej generacji (np. F-35 czy F-22). Nowa technologia radarowa, jak podkreśla producent, ma na celu przedłużenie „żywotności floty i poprawy zdolności operacyjnych na całym świecie”. Zaawansowane systemy wykrywania mają wzbogacać starsze maszyny o niektóre funkcje piątej generacji.

Firma podkreśla, że: „zaawansowany radar SABR zapewnia pilotom wyraźniejsze i szybsze informacje dzięki połączeniu wielu funkcji wykrywania, takich jak mapowanie terenu, śledzenie ruchomych celów i wykrywanie sygnałów elektronicznych. Dzięki zastosowaniu mikroelektroniki wyprodukowanej w USA, jego elastyczna konstrukcja pozwala na szybką integrację z różnymi samolotami, a ciągłe aktualizacje oprogramowania oznaczają, że może on nadążać za ewoluującymi zagrożeniami bez konieczności zmiany sprzętu”. Producent dalej dodaje, że SABR jest interoperacyjny z różnymi systemami walki elektronicznej, „takimi jak Integrated Viper Electronic Warfare Suite”.

AN/APG-83 SABR

AN/APG-83 Scalable Agile Beam Radar (SABR) to amerykańskiej produkcji system radarowy, który został opracowany w celu modernizacji myśliwców F-16. Został on stworzony poprzez rozwinięcie radaru AN/APG-81 stosowanego w F-35 oraz AN/APG-77 stosowanego w F-22 (z którym ma bardzo podobne oprogramowanie). Radar przeznaczony do modernizacji F-16 został zaprojektowany, tak aby, jak najmniej ingerować w konstrukcję kadłuba myśliwca i jego system energetyczny. Natomiast, aby zmodernizowana maszyna maksymalnie wykorzystywała zdolności radaru SABR, konieczna jest modernizacja kokpitu. Radary wykorzystują anteny AESA (skąd też i nazwa tej technologii), które pozwalają na wysoką odporność na zagłuszanie oraz niskie prawdopodobieństwo przechwycenia sygnałów maszyny wykorzystującej ten system.

Kontekst polskich „Jastrzębi”

W sierpniu 2025 ubiegłego roku Polska podpisała kontrakt ze Stanami Zjednoczonymi na modernizację 48 myśliwców F-16. Kontrakt opiewający na kwotę około 3,8 mld dolarów, poza modernizacją wszystkich polskich Jastrzębi objął jeszcze pakiety logistyczne, szkoleniowe, modernizację radarów, systemów łączności oraz naziemnej infrastruktury baz i symulatorów przeznaczonych dla pilotów. Warto dodać, że modernizacja obejmie jednak tylko 47 maszyn, co jest wynikiem wypadku jednego z Jastrzębi, który wydarzył się (około dwóch tygodni po podpisaniu umowy) przed planowanymi pokazami lotniczymi w Radomiu, w wyniku czego zginął pilot rozbitego myśliwca.

W ramach modernizacji polskich F-16C oraz F-16D do wersji Viper, czyli F-16V – myśliwce mają zostać wyposażone we wspomniane radary AN/APG-83 SABR – dlatego, tak ważne w kontekście polskich zdolności obronnych jest tempo produkcji i dostaw radarów przez producenta. W tym kontekście należy pamiętać, że unowocześnienie polskich F-16 nie ogranicza się tylko do nowych systemów radarowych, ale także obejmuje ulepszoną awionikę z nowoczesnym komputerem misji, nowocześniejsze systemy wymiany danych, ulepszone wyświetlacze kokpitu czy zestawy walki elektronicznej. Dwie z 47 maszyn mają zostać zmodernizowane w USA natomiast reszta w polskich Wojskowych Zakładach Lotniczych nr 2 w Bydgoszczy. Pierwsze prace mają rozpocząć się w 2028 roku i potrwają do 2038 roku, dzięki czemu polskie Jastrzębie będą zdolne do efektywnej służby jeszcze przez kolejne lata.