Szwecja odbiera nową artylerię. Podobna trafi na Ukrainę i Łotwę

Szwecja we wrześniu 2023 roku podpisała kontrakt z firmą BAE Systems Bofors na dostawy dodatkowych 48 samobieżnych armatohaubic Archer. Ich zakup podyktowany był m.in. chęcią uzupełnienia stanu floty artylerii po przekazaniu wspomnianej artylerii Ukrainie (8 sztuk) i sprzedaży do Wielkiej Brytanii (14 sztuk). Wartość podpisanego kontraktu wyniosła około 500 mln USD i zakładała rozpoczęcie dostaw w 2025 roku.

Sprawdzona artyleria na nowym nośniku

Główną zmianą względem wcześniej zamawianych „łuczników” jest wymiana nośnika – wozidło przegubowe Volvo A30E w układzie 6x6 zastąpił niemiecki samochód ciężarowy RMMV HX2 z napędem 8x8. W październiku 2025 roku szwedzki pułk artylerii z Boden udostępnił zdjęcia z prawdopodobnie pierwszego strzelania nowej odmiany Archera. Podczas wydarzenia obecni byli pracownicy Szkoły Walki Artylerii ArtSS, Agencji Zamówień Obronnych (FMV) oraz firm BAE Systems Bofors i RMMV.

Zakładaliśmy, że jest to tym samym przekazanie pierwszego egzemplarza tej artylerii do armii, jednak okazało się, że były to tylko końcowe testy. W końcówce stycznia 2026 roku miała miejsce oficjalna prezentacja pierwszego Archera dla szwedzkiej armii. Wydarzenie to przybliżyło go do wdrożenia do linii, chociaż już wtedy zaliczał on kilkumiesięczne opóźnienie (dostawy miały zacząć się w roku 2025).

Przekazanie pierwszego egzemplarza Archera do testów odbiorczych miało miejsce pod koniec kwietnia. Na otrzymanie pierwszych wozów seryjnych Szwedzi musieli poczekać do końcówki sierpnia. Wtedy to Agencja Materiałów Obronnych (FMV) przekazała na rzecz Wojsk Lądowych łącznie 4 sztuki nowych armatohaubic samobieżnych.

Uroczystość miała miejsce na poligonie Villingsberg pod Karlskogą, skąd trafią na wyposażenie 9. Pułku Artylerii w Bergslagen. Proces szkolenia na nowej artylerii ma rozpocząć się jesienią i będzie dotyczyć także poborowych cyklu 2026/27. Kolejne dwa egzemplarze będą także dostarczone jesienią, co pozwoli na kolejne uzupełnienie stanu posiadania po wspomnianej donacji oraz sprzedaży starszych pojazdów.

Ulepszona wersja systemu artyleryjskiego Archer oznacza znaczny wzrost możliwości wojska lądowego i artylerii. Archer 8x8 będzie miał kluczowe znaczenie dla wzmocnienia potencjału artyleryjskiego w południowej Szwecji i na Gotlandii. Współczesne działania wojenne opierają się na ogniu pośrednim i wymagają systemów dalekiego zasięgu.
generał brygady Per Nilsson, pełniący obowiązki dowódcy armii.

Szwecja zwiększa stan artylerii oraz jej potencjał

Docelowo szwedzka armia będzie mieć na stanie odpowiednio 26 i 48 egzemplarzy Archerów (nie jest wiadome, ile Łotwa wypożyczy tych pierwszych, do czasu otrzymania artylerii drugiej wersji). Daje to łącznie 74 armatohaubice, zatem dość pokaźną liczbę względem lat poprzednich. Jesienią zeszłego roku zakończono proces modyfikacji/modernizacji starszych Łuczników do standardu C.

Warto wspomnieć, że Ukraina ma łącznie dostać 44 Archery, z czego 36 w nowym standardzie. Obok tego na ich zakup zdecydowała się Łotwa, która w czerwcu 2025 roku podpisała list intencyjny dotyczący pozyskania jej w liczbie 18 sztuk oraz możliwego leasingu nieokreślonej puli pojazdów starszej wersji do czasu otrzymania zamówionych armatohaubic. Umowa wykonawcza w tej kwestii została zawarta w styczniu 2026 roku.

Armatohaubica samobieżna Archer

Archer (w służbie szwedzkiej Artillerisystem 08) to 155 mm armatohaubica samobieżna na podwoziu samochodowym. Uzbrojenie główne powstało na bazie wersji rozwojowej ciągnionego systemu FH 77B. Armatohaubica o nazwie FH 77BW posiada lufę o długości 52 kalibrów (ok. 8 metrów) o gwintowanym przewodzie. Według producenta Archer może strzelać pociskami samonaprowadzającymi do zwalczania pojazdów opancerzonych BONUS na odległość do 35 km, amunicją konwencjonalną z gazogeneratorem dennym do 40 km, a amunicją precyzyjnego rażenia M982 Excalibur na ponad 50 km. Zautomatyzowane magazyny amunicji mogą pomieścić różne typy pocisków i modułowych ładunków miotających. Archer jest wyposażony w cyfrowy system dowodzenia, kontroli i kierowania ogniem. Haubicę można transportować drogą lotniczą na pokładzie samolotu transportowego Airbus A400M.

Operatorzy kontrolują wszystkie podsystemy haubicy z opancerzonej kabiny. Czas od zajęcia stanowiska ogniowego do oddania pierwszego strzału wynosi zaledwie 20 sekund. Po wykonaniu zadania ogniowego Archer jest w stanie przejść do położenia marszowego w ciągu kolejnych 20 sekund. Archer może wystrzelić sześć pocisków i przemieścić się na nowe stanowisko ogniowe w mniej niż 2 minuty. Przez cały ten czas załoga pozostaje pod pancerzem, opuszczając pojazd wyłącznie w celu uzupełnienia amunicji (pojemność magazynów wynosi 21 pocisków i kompletów modułowych ładunków miotających). Jak dotąd do systemu Archer dostosowano dwa typy podwozia: wozidło przegubowe Volvo A30E w układzie 6x6 oraz klasyczną ciężarówkę RMMV HX2 z napędem 8x8.