Łotwa wybrała artylerię. „Sprawdzona na Ukrainie”

Łotewska armia w kwestii artylerii samobieżnej bazuje na zakupionych od Austrii haubicach M109A5Ö kupionych w roku 2017 i 2021 w liczbie 35 i 18 egzemplarzy. Do tego przy pierwszym zakupie pozyskano 10 wozów dowodzenia Rechenstellenpanzer M109 oraz dwa pojazdy do nauki jazdy. Pozwoliło to na znaczące wtedy zwiększenie zdolności armii, która przesiadła się na NATO-wski kaliber. Z czasem odebrała ona dwa symulatory do szkolenia załóg, które podniosły poziom szkolenia.

Szwedzi wspomogą sojusznika w NATO

W sierpniu 2022 roku Ryga zdecydowała na przekazanie Ukrainie 6 haubic M109A5Ö, co zmniejszyło jej stan posiadania do 47 sztuk. Same pojazdy już od dawna były rozwiązaniem wskazanym do zastąpienia, jednak ze względu na dostępny budżet Łotysze nie mogli sobie zapewne na to pozwolić. W czerwcu 2025 roku podpisany został ze Szwecją list intencyjny dotyczący zakupu 18 armatohaubic Archer w konfiguracji tożsamej z tą kupioną przez Sztokholm jesienią 2023 roku.

Dokument przewiduje utworzenie wspólnej jednostki artylerii wyposażonej w Archery starszego typu, przeznaczonej do wspólnego szkolenia. Co więcej, Szwedzi mieli zobowiązać się do ewentualnego leasingu artylerii na bazie wozidła Volvo A30E 6x6 do czasu otrzymania przez Rygę zamówionych pojazdów. Dostawy miałyby zacząć się w roku 2026.

Artyleria sprawdzona na Ukrainie trafi na Łotwę

Minister obrony Łotwy Andris Spruds poinformował 13 stycznia o zawarciu umowy wykonawczej na wspomniane 18 armatohaubic Archer. Potwierdził on także utworzenie wraz ze Szwedami jednostki do szkolenia i rozwoju zdolności, wykorzystującej starszą wersję wspomnianej artylerii. Nie została podana wartość kontraktu ani informacja, ile Archerów Szwedzi wydzielą w ramach współpracy z Łotyszami.

Zakup szwedzkiej artylerii oznacza olbrzymi skok zdolności dla łotewskich artylerzystów, którzy służą obecnie na już przestarzałych M109A5Ö. Archer zapewni im większą mobilność, celność prowadzonego ognia oraz zasięg skutecznego rażenia celów przekraczający znacznie to, co oferowały eks-austriackie haubice. Szwedzka konstrukcja jest ceniona przez ukraińskich artylerzystów, którzy często wykorzystują ją do walki kontrbateryjnej.

Archer to 155 mm armatohaubica samobieżna na podwoziu kołowym. Uzbrojenie główne powstało na bazie wersji rozwojowej ciągnionego systemu FH 77B. Armatohaubica o nazwie FH 77BW posiada lufę o długości 52 kalibrów (ok. 8 metrów). Według producenta Archer może strzelać pociskami samonaprowadzającymi do zwalczania pojazdów opancerzonych BONUS na odległość do 35 km, amunicją konwencjonalną z gazogeneratorem dennym do 40 km, a amunicją precyzyjnego rażenia M982 Excalibur na ponad 50 km. Zautomatyzowane magazyny amunicji mogą pomieścić różne typy pocisków i modułowych ładunków miotających. Archer jest wyposażony w cyfrowy system dowodzenia, kontroli i kierowania ogniem. Haubicę można transportować drogą lotniczą na pokładzie samolotu transportowego Airbus A400M.

Operatorzy kontrolują wszystkie podsystemy haubicy z opancerzonej kabiny. Czas od zajęcia stanowiska ogniowego do oddania pierwszego strzału wynosi zaledwie 20 sekund. Po wykonaniu zadania ogniowego Archer jest w stanie przejść do położenia marszowego w ciągu kolejnych 20 sekund. W mniej niż dwie minuty Archer może wystrzelić sześć pocisków i przemieścić się na nowe stanowisko ogniowe. Przez cały ten czas załoga pozostaje pod pancerzem, opuszczając pojazd wyłącznie w celu uzupełnienia amunicji (pojemność magazynów wynosi 21 pocisków i kompletów modułowych ładunków miotających). Jak dotąd do systemu Archer dostosowano dwa typy podwozia: wozidło przegubowe Volvo A30E w układzie 6x6 oraz klasyczną ciężarówkę RMMV HX2 z napędem 8x8.