Nowa szwedzka artyleria zademonstrowana

Szwecja we wrześniu 2023 roku podpisała kontrakt z firmą BAE Systems Bofors na dostawy dodatkowych 48 samobieżnych armatohaubic Archer. Ich zakup podyktowany był m.in. chęcią uzupełnienia stanu floty artylerii po przekazaniu wspomnianej artylerii Ukrainie (8 sztuk) i sprzedaży do Wielkiej Brytanii (14 sztuk). Wartość podpisanego kontraktu wyniosła około 500 mln USD i zakładała rozpoczęcie dostaw w 2025 roku.

Łucznik dla Szwedów zalicza opóźnienie

Główną zmianą względem wcześniej zamawianych „łuczników” jest wymiana nośnika – wozidło przegubowe Volvo A30E w układzie 6x6 zastąpił niemiecki samochód ciężarowy RMMV HX2 z napędem 8x8. W październiku 2025 roku szwedzki pułk artylerii z Boden udostępnił zdjęcia z prawdopodobnie pierwszego strzelania nowej odmiany Archera. Podczas wydarzenia obecni byli pracownicy Szkoły Walki Artylerii ArtSS, Agencji Zamówień Obronnych (FMV) oraz firm BAE Systems Bofors oraz RMMV.

Zakładaliśmy, że jest to tym samym przekazanie pierwszego egzemplarza tej artylerii do armii, jednak okazuje się, że były to tylko końcowe testy. W końcówce stycznia miała miejsce oficjalna prezentacja pierwszego Archera dla szwedzkiej armii. Wydarzenie to przybliża go do wdrożenia do linii, chociaż już teraz zalicza on kilkumiesięczne opóźnienie, (dostawy miały zacząć się w roku 2025).

Czy Ukraina na pewno dostała już nową wersję?

Wydarzenie to poddaje trochę w wątpliwość informację podaną przez Ambasadę Szwecji w Kijowie z początku stycznia o dostarczeniu na Ukrainę łącznie 26 armatohaubic Archer (wskazując na realizację dostawy 18 pojazdów zapowiedzianą w marcu 2025 roku). Kijów ma otrzymywać właśnie nowe Archery, które jednak zaliczają opóźnienie dla Szwedów. Ukraina ma łącznie dostać 44 armatohaubice wspomnianego typu, z czego 36 w nowym standardzie.

Obok tego na ich zakup zdecydowała się Łotwa, która w czerwcu 2025 roku podpisała list intencyjny dotyczący pozyskania jej w liczbie 18 sztuk oraz możliwego leasingu nieokreślonej puli pojazdów starszej wersji do czasu otrzymania zamówionych armatohaubic. Umowa wykonawcza w tej kwestii została zawarta w styczniu 2026 roku.

Archer to 155 mm armatohaubica samobieżna na podwoziu kołowym. Uzbrojenie główne powstało na bazie wersji rozwojowej ciągnionego systemu FH 77B. Armatohaubica o nazwie FH 77BW posiada lufę o długości 52 kalibrów (ok. 8 metrów). Według producenta Archer może strzelać pociskami samonaprowadzającymi do zwalczania pojazdów opancerzonych BONUS na odległość do 35 km, amunicją konwencjonalną z gazogeneratorem dennym do 40 km, a amunicją precyzyjnego rażenia M982 Excalibur na ponad 50 km. Zautomatyzowane magazyny amunicji mogą pomieścić różne typy pocisków i modułowych ładunków miotających. Archer jest wyposażony w cyfrowy system dowodzenia, kontroli i kierowania ogniem. Haubicę można transportować drogą lotniczą na pokładzie samolotu transportowego Airbus A400M.

Operatorzy kontrolują wszystkie podsystemy haubicy z opancerzonej kabiny. Czas od zajęcia stanowiska ogniowego do oddania pierwszego strzału wynosi zaledwie 20 sekund. Po wykonaniu zadania ogniowego Archer jest w stanie przejść do położenia marszowego w ciągu kolejnych 20 sekund. W mniej niż dwie minuty Archer może wystrzelić sześć pocisków i przemieścić się na nowe stanowisko ogniowe. Przez cały ten czas załoga pozostaje pod pancerzem, opuszczając pojazd wyłącznie w celu uzupełnienia amunicji (pojemność magazynów wynosi 21 pocisków i kompletów modułowych ładunków miotających). Jak dotąd do systemu Archer dostosowano dwa typy podwozia: wozidło przegubowe Volvo A30E w układzie 6x6 oraz klasyczną ciężarówkę RMMV HX2 z napędem 8x8.