- WIADOMOŚCI
- KOMENTARZ
Nowy gracz na rynku rakiet. To ważne dla polskiej obronności
Fińsko-polska firma ICEYE, producent satelitów rozpoznawczych, chce przejąć Avio, włoskiego potentata techniki rakietowej. To ważna wiadomość dla sektora kosmicznego. Sprawa ma też istotny wymiar obronny, w tym dla budowy polskiego systemu obrony powietrznej Narew.
W 1908 roku producent samochodów FIAT rozpoczął wytwarzanie silników lotniczych. Po dwóch wojnach światowych, zimnej wojnie oraz przekształceniach lat 80. i 90. z dawnego FIAT Aviazione wykrystalizowało się obecne przedsiębiorstwo Avio z siedzibą w miejscowości Colleferro na przedmieściach Rzymu. W 2003 r. zmagający się z problemami finansowymi koncern FIAT sprzedał Avio amerykańsko-włoskiej grupie inwestorów. W 2012 r. z przedsiębiorstwa wyodrębniono podmiot o nazwie Avio Aero, który dziś jest własnością GE Aerospace. Obecnie ponad 60% udziałów w Avio S.p.A. posiadają indywidualni inwestorzy giełdowi. Wśród osób prawnych właścicielem największej części udziałów (nieco ponad 18%) jest włoski koncern obronny Leonardo.
Głównym przedmiotem działalności Avio są silniki rakietowe dla branży kosmicznej i obronnej. Jak informuje Space24.pl, potencjalne przejęcie kompletu udziałów w Avio przez fińsko-polską firmę ICEYE może mieć istotne znaczenie dla europejskiego sektora kosmicznego. Istotną informacją z punktu widzenia czytelnika Defence24.pl są szczególne kompetencje Avio w dziedzinie napędu rakietowego do produktów zbrojeniowych, przede wszystkim pocisków przeciwlotniczych oraz przeciwokrętowych. Głównymi produktami obronnymi Avio pozostają zaawansowane silniki rakietowe zasilane stałym materiałem pędnym. Ponadto Avio we współpracy z Uniwersytetem Rzymskim „La Sapienza” prowadzi prace badawcze nad włoskimi silnikami strumieniowymi (ang. ramjet).
Autor. ICEYE
Kluczowy dostawca zbrojeniówki
Avio jest producentem silnika startowego do pocisku przeciwlotniczego i przeciwrakietowego Aster 30, w tym nowego wariantu Block 1 New Technology (B1 NT) przewidzianego do zestawów SAMP/T NG zamówionych przez Francję, Danię, Ukrainę i Włochy. Producentem Aster 30 jest spółka celowa Eurosam, w której po jednej trzeciej udziałów mają MBDA France, MBDA Italia i Thales. Przedsiębiorstwo z Colleferro wytwarza też silniki rakietowe do pocisków CAMM-ER, które będą produkowane w Polsce na licencji MBDA na potrzeby przeciwlotniczych zestawów rakietowych Narew. Avio dostarcza też silniki główne do pocisków przeciwokrętowych z rodziny Marte, a także silniki startowe (ang. booster) do Teseo Mk2/E (Teseo EVO), czyli nowej generacji środków bojowych tej klasy.
Avio uczestniczy w europejskim programie HYDIS, w którym liderem jest MBDA France. Jednym z głównych celów projektu jest opracowanie i wdrożenie pocisku Aquila przeznaczonego do obrony przeciw broni balistycznej oraz hipersonicznej. Ponadto Avio opracowuje silnik do przenośnego przeciwlotniczego zestawu rakietowego Fulgur. Konkurent polskiego Pioruna powstaje w MBDA Italia na zamówienie Wojsk Lądowych Włoch (wł. Esercito Italiano). Przedsiębiorstwo posiada spółkę-córkę Avio USA z siedzibą w Arlington w stanie Wirginia, gdzie ruszyła budowa fabryki silników rakietowych na paliwo stałe. Zatrudnienie w tym zakładzie znajdzie ponad tysiąc osób. Amerykański oddział Avio będzie dostarczał silniki rakietowe koncernom RTX oraz Lockheed Martin.
Autor. Direction Générale de l'Armement / X
Polski i europejski wymiar transakcji
Co oczywiste, głównym beneficjentem potencjalnego przejęcia kompletu udziałów w Avio będzie ICEYE, producent satelitów z radiolokatorem ze sztuczną aperturą (ang. synthetic aperture radar, SAR), w tym na potrzeby wojskowe (jak polski system MikroSAR). Zdolność do samodzielnego wynoszenia satelitów wojskowych będzie szczególnym atutem dla jednego z największych na świecie producentów i operatorów satelitów rozpoznawczych. Skorzysta również Nokia, która współpracuje z ICEYE w budowie szerokopasmowego systemu łączności satelitarnej dla użytkowników instytucjonalnych. Warto dodać, że podczas wrześniowego Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego ICEYE podpisał z Polską Grupą Zbrojeniową list intencyjny w sprawie wspólnej budowy wojskowego systemu łączności satelitarnej dla Sił Zbrojnych RP.
W komunikacie prasowym, w którym obwieszczono o zamiarze wykupienia kompletu udziałów w Avio za pośrednictwem Iris 2 S.p.A., włoskiej spółki-córki ICEYE, nie wspomniano o produkcji silników rakietowych dla sektora zbrojeniowego. Z drugiej strony, ogłoszono zamiar utworzenia wertykalnie zintegrowanego przedsiębiorstwa kosmiczno-obronnego, które utrzyma tożsamość, zakłady i siłę roboczą, a także zrealizuje zobowiązania Avio w Europie i USA. Z tego względu produkcja Avio dla sektora obronnego wydaje się niezagrożona, tym bardziej, że popyt na uzbrojenie rakietowe w Europie gwałtownie rośnie, a ICEYE zamierza zainwestować we Włoszech przeszło miliard euro w ciągu pięciu lat. To istotna informacja dla przedsiębiorstwa Mesko, spółki zależnej PGZ, które w najbliższych latach uruchomi produkcję silników do pocisków przeciwlotniczych CAMM-ER w zakładzie w Skarżysku-Kamiennej.
