Tarcza przed Iskanderami. Francja domyka obronę powietrzną

21 października francuska Generalna Dyrekcja ds. Uzbrojenia (fr. Direction générale de l’armement, DGA) poinformowała o złożeniu zamówienia w przedsiębiorstwie Eurosam na cztery systemy obrony powietrznej średniego zasięgu SAMP/T NG (fr. Sol-Air Moyenne Portée/Terrestre de Nouvelle Génération) dla Sił Powietrzno-Kosmicznych (fr. Armée de l’Air et de l’Espace). Wykonawcami będą przedsiębiorstwa MBDA France, MBDA Italia oraz Thales, czyli udziałowcy Eurosam. Umowę podpisano za pośrednictwem Zjednoczonej Organizacji Współpracy w Dziedzinie Uzbrojenia (Organisation conjointe de coopération en matière d’armement, OCCAR), europejskiego podmiotu zarządzającego wieloma wspólnymi programami obronnymi państw członkowskich oraz stowarzyszonych, w tym Polski.

To już drugi kontrakt wykonawczy na te systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej na rzecz Armée de l’Air et de l’Espace. W pierwotnej wersji Ustawy o Programowaniu Obronnym 2024-2030 (fr. Loi de programmation militaire 2024-2030) planowano zakup ośmiu zestawów SAMP/T NG do 2030 roku włącznie. 16 sierpnia bieżącego roku ustawę znowelizowano, a liczbę systemów przewidzianych do pozyskania we wspomnianym okresie zwiększono do 10. Zgodnie z obowiązującą wersją aktu prawnego do 2035 r. Armée de l’Air et de l’Espace ma wdrożyć 12 zestawów SAMP/T NG. Umowa z 21 października oznacza, że ten plan jest wcielany w życie. Część ze wspomnianych 12 systemów stanowią starsze zestawy SAMP/T Mamba, które są podnoszone do standardu SAMP/T NG. Pozostałe systemy będą fabrycznie nowe.

Pierwszy francuski system SAMP/T NG dostarczono do Centrum Ekspertyz Lotnictwa Wojskowego (fr. Centre d’expertise aérienne militaire, CEAM) w Bazie Lotniczej nr 118 w Mont-de-Marsan. Tam zostanie poddany szczegółowym badaniom przed wdrożeniem do służby. Dodatkowe zestawy wydatnie wzmocnią francuską obronę powietrzną, zwiększając łączną liczbę wyrzutni do 48. Łącznie Armée de l’Air et de l’Espace będzie dysponowała taką liczbą wyrzutni jak 6 baterii polskiego systemu Wisła (Wojsko Polskie przewiduje zakup ośmiu baterii Patriot łącznie liczących 64 wyrzutni). W programie SAMP/T NG uczestniczą też Włochy, które dotąd zamówiły 10 zestawów z radarem Leonardo KRONOS Grand Mobile High Power dla Wojsk Lądowych (wł. Esercito Italiano) oraz Sił Powietrznych (wł. Aeronautica Militare). W lipcu 2026 r. cztery kolejne systemy zamówiła Ukraina, która pozyskała też licencję na produkcję pocisków Aster 30 Block 1 New Technology (B1NT). W ubiegłym roku SAMP/T NG został wybrany przez Danię.

Czym jest SAMP/T NG?

Na francuską baterię systemu obrony powietrznej SAMP/T składa się stacja radiolokacyjna, wóz dowodzenia, wozy remontu uzbrojenia i elektroniki, wozy amunicyjne, a także cztery wyrzutnie (każda przewozi do ośmiu rakiet). W razie potrzeby liczbę wyrzutni można zwiększyć do sześciu. Wprowadzony w SAMP/T NG radar Thales Ground Fire 300 pracuje w paśmie S. Posiada obrotową antenę z aktywnym skanowaniem elektronicznym i półprzewodnikami wykonanymi z azotku galu. Pełny obrót anteny trwa sekundę. Zasięg instrumentalny określono na 400 km, a pokrycie przestrzeni wynosi 360° w azymucie i 90° w elewacji. Rozwinięcie na posterunku radiolokacyjnym zajmuje 15 minut. Według danych producenta Ground Fire 300 może śledzić ponad tysiąc celów jednocześnie. Obsługę radaru stanowi dwóch operatorów.

Rdzeniem systemu SAMP/T NG jest pocisk MBDA Aster 30 Block 1 New Technology (B1NT). Nowy środek bojowy posiada konstrukcję dwustopniową. Zarówno odrzucany silnik startowy, jak i silnik marszowy są zasilane stałym materiałem pędnym. Zasięg wynosi około 150 km, a maksymalna wysokość celu to 25 km. W pierwszej fazie lotu pocisk korzysta z układu nawigacji bezwładnościowej oraz dwukierunkowego łącza danych. W fazie końcowej uruchamiana jest głowica śledząco-naprowadzająca z radiolokatorem pracującym w paśmie Ka. Zmiana kierunku lotu odbywa się z wykorzystaniem sterów aerodynamicznych oraz układu gazodynamicznego o nazwie PIF-PAF. W 2024 r. DGA zapowiedziała, że do 2028 r. produkcja wszystkich pocisków z rodziny Aster ma osiągnąć poziom 300 sztuk rocznie.

Stanowisko dowodzenia wyposażono w łącze danych Link 16 oraz terminal łączności satelitarnej. Dzięki nowej stacji radiolokacyjnej oraz pociskom bateria SAMP/T NG może zwalczać samoloty bojowe, jak również środki napadu powietrznego, w tym pociski manewrujące, pociski balistyczne krótkiego (do 1000 km) lub średniego (do 3 tys. km) zasięgu oraz pociski hipersoniczne. SAMP/T NG ma zostać zintegrowany z pociskami krótkiego zasięgu MBDA VL MICA oraz VL MICA NG, by jedna bateria samodzielnie tworzyła warstwowy system obrony powietrznej. W marcu br. Thales poinformował o rozpoczęciu prac nad SkyDefender, czyli systemem dowodzenia zintegrowaną, wielowarstwową, sieciocentryczną obroną powietrzną. SAMP/T NG ma stanowić część tego rozwiązania.