Nowe Bayraktary i turecki desantowiec w obronie Bałtyku

W tym celu na Anadolu zaokrętowane zostały trzy pokładowe bezzałogowce Bayraktar TB3. Po opuszczeniu 14 lutego bazy morskiej w Kilonii, jeden z tych statków powietrznych zaprezentował swoje możliwości w zakresie autonomicznego startu i lądowania na pokładzie tego desantowca oraz niszczenia celów morskich przy pomocy salwy dwóch naprowadzanych laserowo bomb szybujących typu MAM-L.

W kolejnych dniach ćwiczeń warunki atmosferyczne były jeszcze trudniejsze, temperatura oscylowała w granicach -5° Celsjusza, występowały obfite opady śniegu oraz silny wiatr. Mimo to tureckie UCAV kontynuowały operowanie z pokładu Anadolu. Według oświadczenia strony tureckiej TB3 był jedyną maszyną zdolną do prowadzenia operacji lotniczych w tej zimowej aurze, podczas gdy inne uczestniczące w manewrach statki powietrzne były uziemione.

W ramach ćwiczeń Steadfast Dart 2026 planowane były również skoordynowane działania dwóch bezzałogowców Bayraktar TB3, które po starcie z tureckiego desantowca miały niszczyć cele, jeden przy pomocy amunicji precyzyjnie kierowanej MAM-L, a drugi MAM-T o większej sile niszczącej. Demonstracje, które odbyły się podczas tych manewrów podkreśliły rosnące kompetencje Turcji w zakresie pokładowych UCAV oraz to, że mogą być one uwzględniane w planach operacyjnych NATO również w warunkach zimowych.

Przeprowadzone na Bałtyku testy w trudnych warunkach zimowych pozwoliły nie tylko na sprawdzenie pracy układu napędowego, ale również uszczelnienia awioniki, stabilizacji czujników oraz odporności łącza danych. Chociaż szczegółowe informacje na temat metod przystosowania do takich warunków nie zostały ujawnione, długotrwałe loty przy takiej aurze sugerują odpowiednią tolerancję tych maszyn na oblodzenie i podmuchy bocznego wiatru podczas podchodzenia do lądowania.

Charakterystyka Bayraktar TB3

Bojowy bezzałogowy statek powietrzny (Unmanned Combat Aerial Vehicle - UCAV) Bayraktar TB3 jest pierwszym tureckim dronem zaprojektowanym specjalnie do operowania z okrętów dysponujących pokładem lotniczym. Maszyna opracowana została przez firmę Baykar jako morska, powiększona wersja bezzałogowca Bayraktar TB2, który znajduje się również na uzbrojeniu polskiej armii.

Charakteryzuje się on rozpiętością skrzydeł wynoszącą 14 metrów, długością 8,35 metra oraz wysokością 2,6 m. Maksymalna masa startowa tej maszyny wynosi 1450 kg, zaś ładunek bojowy 280 kg. Wysokoprężny silnik lotniczy TEI-PD170 ze śmigłem pchającym pozwala na osiągnięcie prędkości maksymalnej wynoszącej 160 km/h, długotrwałości lotu określonej na 21 h oraz zasięgu wynoszącego 1100 mil morskich (2000 km).

Składane skrzydła tej maszyny ułatwiają przechowywanie w hangarze okrętu, podczas gdy wzmocnione podwozie umożliwia cykliczne operacje startu i lądowania również przy pomocy rampy startowej. Przy konstruowaniu tego płatowca uwzględniono często występujące w warunkach morskich silne podmuchy wiatru oraz oddziaływanie wody morskiej.

W przeciwieństwie do większości załogowych samolotów pokładowych, które wymagają do prowadzenia operacji lotniczych dedykowanych katapult oraz lin hamujących, TB3 został zaprojektowany do startów z krótkiego pokładu lotniczego oraz lądowań bez dodatkowego wspomagania, tylko przy pomocy autonomicznego systemu sterowania lotem. Nie byłoby to możliwe bez precyzyjnej nawigacji opartej na pozycjonowaniu satelitarnym oraz danych przekazywanych przez systemy okrętowe. System ten pozwala na automatyczny powrót na pokład macierzystej jednostki nawet przy ograniczonej widoczności.

TB3 posiada sześć punktów podwieszenia uzbrojenia i ma być przystosowany do przenoszenia szerokiego spektrum amunicji lotniczej opracowanej przez turecki przemysł. Przede wszystkim chodzi tu o naprowadzane laserowo bomb szybujące z rodziny MAM (tur. Mini Akıllı Mühimmat) produkowanych przez firmę Roketsan. Ważący 22,5 kg MAM-L oferuje zasięg wynoszący do 15 km, w zależności od wysokości zrzutu i profilu lotu. Posiada półaktywny laserowy system naprowadzania oraz wielozadaniową głowicę zdolną do zwalczania pojazdów opancerzonych i lekkich celów morskich. Cięższy, bo ważący 94 kg MAM-T, dysponuje zasięgiem operacyjnym (w przypadku UCAV) przekraczającym 30 km, a także zapewnia większy efekt niszczący dzięki mocniejszej głowicy bojowej oraz zapalnikowi zbliżeniowemu. W czerwcu 2025 roku Defence24.pl informował, że Polska rozważa pozyskanie tych bezzałogowców.

Wnioski

Zimowe testy tureckich bezzałogowców pokładowych wykraczają poza same ćwiczenia Steadfast Dart 2026. W miarę jak siły zbrojne państw NATO operujące na północnoeuropejskim teatrze działań muszą się mierzyć z coraz bardziej nieprzewidywalnymi cyklami pogodowymi oraz odnowioną konkurencją militarną ze strony Federacji Rosyjskiej, przystosowane do operowania z pokładów okrętów desantowych oraz odporne na warunki pogodowe UCAV oferują dodatkowe możliwości zarówno w zakresie dozoru, rozpoznania, jak i misji uderzeniowych. Pojawienie się takiego bezzałogowego lotnictwa pokładowego podkreśla transformację marynarek wojennych Sojuszu Północnoatlantyckiego w kierunku rozproszonych, sieciowych i warstwowych sił odstraszania, które zmieniają sposób prowadzenia kontroli akwenów morskich oraz projekcji siły na spornych wodach.