MSPO 2026: PIT-RADWAR S.A. zabezpiecza polską radiolokację

W trakcie kieleckich targów obronnych PIT-RADWAR S.A. zaprezentuje siedem kluczowych rozwiązań produktowych przeznaczonych dla Wojska Polskiego:

• Mobilny Radar Wstępnego Wykrywania Dalekiego Zasięgu P-18PL;
• Radar Wielofunkcyjny Kierowania Ogniem SAJNA;
• System Pasywnej Lokacji SPL;
• Radar TUGA;
• Interrogator Krótkiego Zasięgu IKZ-M;
• Militarny serwer czasu CHRONOS;
• System ISR MINERVA.

Mobilny Radar Wstępnego Wykrywania Dalekiego Zasięgu P-18PL

Mobilny Radar Wstępnego Wykrywania Dalekiego Zasięgu P-18PL to nowoczesny, mobilny radar trójwspółrzędny dalekiego zasięgu (do 900 km), pracujący w paśmie metrowym (w odróżnieniu od innych zachodnich radarów, które pracują najczęściej w pasmach decymetrowym i centymetrowym). Wybór takiego pasma częstotliwości pozwala m.in. na uzyskanie większego zasięgu (dzięki mniejszemu tłumieniu sygnału w atmosferze), zwiększenie zdolności wykrywania statków powietrznych wykonanych w technologii stealth, jak również zwiększenie żywotności.

Większość systemów zakłócających wykorzystywanych obecnie do walki radioelektronicznej z radarami generuje zakłócenia w zakresach częstotliwości powyżej 1 GHz. W podobnych pasmach działają również pociski przeciwradiolokacyjne (antyradarowe), co utrudnia ich użycie przeciwko urządzeniom pracującym w paśmie metrowym.

Radar P-18PL jest przeznaczony do wstępnego wykrywania obiektów powietrznych i wskazywania celów dla systemów obrony przeciwlotniczej, m.in. Wisła, Narew i Pilica Plus (przekazując dane dla radarów kierowania ogniem). Jest to system radiolokacyjny zdolny do wykrywania nie tylko samolotów i śmigłowców, ale również rakiet balistycznych i hipersonicznych, statków powietrznych zbudowanych w technologii stealth oraz helikopterów w zawisie.

Radar może współpracować ze wszystkimi systemami dowodzenia Sił Powietrznych oraz OPL wykorzystywanymi w Wojsku Polskim i docelowo będzie współdziałać ze Zintegrowanym Systemem Dowodzenia Obroną Przeciwlotniczą i Przeciwrakietową IBCS (Integrated Air and Missile Defense Battle Command System) wykorzystywanym w systemach Wisła i Narew.

Cechą wyróżniającą wizualnie radar P-18PL jest mechanicznie rozkładana aktywna antena AESA (Active Electronically Scanned Array), o konstrukcji kratownicowej. Przy rozkładaniu całego systemu antenowego, w pierwszej kolejności podnoszony jest maszt, a w drugiej rozwijany szyk czternastu kolumn na pełną szerokość anteny. Ten szyk kolumn jest tworzony przez cztery pantografy, po dwa na każde skrzydło, napędzane siłownikami hydraulicznymi zamontowanymi na słupie. Zwijanie systemu antenowego przebiega w odwrotnej kolejności.

Dzięki takiemu rozwiązaniu polska stacja radiolokacyjna P-18PL ma niespotykaną w swojej klasie wysoką mobilność i może osiągnąć gotowość bojową z pozycji marszowej w czasie krótszym niż trzydzieści minut, mimo że jej system antenowy jest kilkukrotnie większy od np. anteny radaru TRS-15 (pracującego w paśmie S).

Po rozwinięciu antena AESA pozwala na elektroniczne sterowanie wiązką nadawczą i cyfrowe formowanie wiązek odbiorczych w płaszczyznach azymutu i elewacji, zapewniające pokrycie 25º (w trybie przeszukiwania) i 45º (w trybie śledzenia). Osiągnięto to, tworząc system antenowy z 84 takich samych, półprzewodnikowych modułów nadawczo-odbiorczych, które zastąpiły jeden nadajnik centralny, jaki najczęściej występuje w innych radarach tego rodzaju, zwłaszcza starszej generacji. Moduły te są chłodzone powietrzem i zostały zbudowane na bazie dostępnych na rynku komercyjnym tranzystorów COTS (commercial off-the-shelf).

Każdy z modułów zawiera tor nadawczy (wytwarzający sygnał sondujący o zadanych parametrach takich jak: częstotliwość, faza oraz modulacja) i jest połączony z charakterystycznymi antenami Yagi-Uda, które rozmieszczono na ażurowej konstrukcji antenowej w czternastu kolumnach i w sześciu wierszach. Pozwala to na elastyczne formowanie wiązki nadawczej względem samej anteny.

Radar P-18PL może pracować sektorowo i dookólnie, jak również może działać w trybie pasywnym. W skład tej stacji radiolokacyjnej, poza wozem antenowym WA-18, wchodzi jeszcze wóz wskaźnikowy WW-18 oraz jednostka zasilania JZ-18T. Cały ten kompleks radiolokacyjny został już zaakceptowany przez Wojsko Polskie, które w 2023 roku zamówiło 24 radary P-18PL. Ich wykonawcą ma być konsorcjum PGZ-NAREW, w którym spółka PIT-RADWAR jest liderem technicznym.

Radar Wielofunkcyjny Kierowania Ogniem SAJNA

Radar Wielofunkcyjny Kierowania Ogniem (RWKO) SAJNA powstaje w ramach projektu realizowanego na podstawie umowy z NCBR nr DOBR/0040/R/ID1/2012/03 o wykonanie i współfinansowanie projektu realizowanego na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa. Projekt ten realizowany jest przez konsorcjum w składzie: PIT-RADWAR S.A. (lider) oraz Wojskowa Akademia Techniczna i Politechnika Warszawska.

SAJNA to stacja radiolokacyjna przeznaczona do wykrywania, wskazywania i wstępnego naprowadzania środków ogniowych w zestawach rakietowych obrony powietrznej krótkiego zasięgu, w szczególności ZROP-KZ NAREW. Jest to radar wielozadaniowy o wszechstronnych możliwościach i zastosowaniach. Może więc pracować w trybie dookólnym, wykorzystując mechaniczne obroty anteny oraz programowalne w czasie rzeczywistym elektroniczne skanowanie przestrzeni. Może on również pracować w trybie sektorowym, z nieruchomą anteną oraz elektronicznym przeszukiwaniem przestrzeni w szerokim sektorze azymutalno-elewacyjnym.

Jest to możliwe, ponieważ SAJNA jest pierwszym polskim radarem z aktywną anteną AESA w pełni półprzewodnikową, dwuwymiarową, składającą się z wielu takich samych modułów nadawczo-odbiorczych, zbudowanych w technologii MMIC na azotku galu (GaN). Dzięki temu uzyskano dokładność pozwalającą na naprowadzanie rakiet przeciwlotniczych na wykryte cele.

Jest to o tyle ważne, że SAJNA posiada zdolność wykrywania i śledzenia szerokiego spektrum obiektów powietrznych: od samolotów i śmigłowców, poprzez drony, do rakiet kierowanych i niekierowanych, rakiet balistycznych krótkiego zasięgu oraz pocisków artyleryjskich i moździerzowych. Dzięki antenie podnoszonej na wysokość 20 m zwiększono zasięg wykrywania celów niskolecących – w tym rakiet manewrujących i dronów kamikaze, uzyskując przy tym dodatkowo większą elastyczność w doborze stanowiska, uniezależniając się od np. znajdujących się w pobliżu drzew.

W SAJNIE zastosowano szereg innych innowacyjnych rozwiązań technicznych, które pozwoliły na uzyskanie wszystkich wymaganych parametrów, takich jak: zasięg wykrywania i śledzenia celów, filtracja zakłóceń aktywnych i biernych, dokładność pomiaru współrzędnych celów, wysoka rozróżnialność i niezawodność, a także krótkie czasy osiągnięcia gotowości do pracy oraz wysoka mobilność. Cały zestaw składa się bowiem z jednego pojazdu obsługiwanego przez trzy osoby (z możliwością obsady dwuosobowej).

System Pasywnej Lokacji SPL

System Pasywnej Lokacji (SPL) jest innowacyjnym w skali światowej systemem obserwacji przestrzeni powietrznej. Zapewnia on bowiem ciągłą obserwację przestrzeni i rozpoznanie niezależnie od pracy radarów aktywnych, nie emitując żadnych sygnałów. Przez swoją pasywność jest więc całkowicie niewykrywalny dla wrogich systemów rozpoznania radioelektrycznego ESM.

System SPL łączy dwa podsystemy pasywne: podsystem PCL (ang. Passive Coherent Location) i podsystem PET (ang. Passive Emitter Tracking):

• Podsystem PCL wykorzystuje sygnały pochodzące od nadajników okazjonalnych, takich jak radio FM, naziemna telewizja cyfrowa DVB-T czy systemy łączności komórkowej GSM, które rozproszone na obiektach powietrznych i odebrane przez poszczególne stacje pozwalają na detekcję i lokalizację tych obiektów;
• Podsystem PET w swojej pracy bazuje na wykrywaniu sygnałów generowanych przez nadajniki pokładowe obiektów powietrznych, takie jak radary pokładowe, łącza komunikacyjne, urządzenia IFF i systemy nawigacyjne.

Pojedynczy system SPL składa się z czterech Radarów Pasywnej Lokalizacji (RPL) identycznych pod względem sprzętu i oprogramowania, z których każdy ma siedem niezależnych podsystemów (3 w PCL i 4 w PET). Odpowiednie rozmieszczenie tych radarów w terenie pozwala na multistatyczną pracę operacyjną z triangulacyjną lokalizacją namierzonych obiektów i z wykorzystaniem bardzo szerokiego zakresu spektrum częstotliwościowego.

Wszystkie radary RPL są takim samym źródłem informacji, jednak jeden z nich (dowolny) pełni funkcję stacji nadrzędnej (tzw. stacji „master”), na której odbywa się fuzja danych z pozostałych radarów. Tworzy to później jednolity obraz z rozpoznania radioelektronicznego. To również stacja „master” łączy się z nadrzędnymi systemami dowodzenia i kierowania (C2), przekazując dane rozpoznawcze lub przejmując komendy, np. wskazania rejonu operacyjnego zainteresowania albo zakresu częstotliwości zainteresowania.

SPL to system mobilny, posadowiony na podwoziu kołowym. Może więc być wykorzystywany nie tylko przez Siły Zbrojne, ale również przez Straż Graniczną czy Służby Celne jako np. narzędzie kontroli nielegalnego przekraczania granicy. Jak na razie, zgodnie z umową zawartą w 2025 roku, Wojsko Polskie zamówiło siedem Systemów Pasywnej Lokacji (po 4 radary w zestawie, co daje łącznie 28 sztuk RPL) za kwotę 3,9 mld zł brutto, z opcją kolejnych 18 radarów za 1,9 mld zł brutto (łącznie 46 radarów za 5,8 mld zł brutto).

Radar TUGA

Radar TUGA to stacja radiolokacyjna 4D pozwalająca na określenie czterech parametrów celów powietrznych: namiaru, odległości, wysokości oraz prędkości dopplerowskiej (radialnej). Jest on wyposażony w aktywną antenę AESA (a właściwie zespół dwóch anten: nadawczej i odbiorczej) na pasmo X (8-12 GHz). Dzięki temu radar TUGA może pracować sektorowo – z nieruchomą anteną, zabezpieczając sektor 90°, jak również prowadzić obserwację dookólną (po zastosowaniu kilku nieruchomych anten rozmieszczonych na obwodzie platformy lub umieszczeniu jednej anteny na mechanizmie obrotowym).

Dzięki niewielkim rozmiarom i wadze nieprzekraczającej 50 kg, TUGA może być wykorzystywana jako urządzenie przenośne, przewoźne i montowane na stałe na różnego rodzaju pojazdach i jednostkach pływających.

Jest to stacja przeznaczona do wykrywania i śledzenia samolotów, śmigłowców oraz dronów, także tych w wersji mikro o powierzchni odbicia nie większej niż 0.01 m2. W przypadku tak małych obiektów zasięg wykrycia radaru TUGA to około 5 km, natomiast maksymalny zasięg w odniesieniu do większych statków powietrznych to około 50 km.

Ważną cechą tych stacji radiolokacyjnych jest ich trudnowykrywalność. W radarach TUGA wykorzystuje się bowiem sygnał ciągły FMCW z modulowaną częstotliwością, co pozwala na zmniejszenie mocy szczytowej. Dla porównania radar impulsowy o podobnym zasięgu jest widoczny w wolnej przestrzeni z odległości często 100 razy większej niż radar FMCW.

Interrogator Krótkiego Zasięgu IKZ-M

Interrogator Krótkiego Zasięgu IKZ-M to jeden z elementów wchodzących w skład systemu identyfikacji radiolokacyjnej IFF. Jego zadaniem jest sprawdzenie poprzez wysłanie sygnału zapytania, czy obiekt, który namierzamy własnym systemem uzbrojenia, jest „swój” czy „obcy”, by uniknąć ognia bratobójczego. Jest to kompaktowe urządzenie, które zapewnia identyfikację w Modzie 5 zgodnie z natowskim standardem STANAG 4193. W tym celu jest on wyposażony w moduł pamięci CAIFF-50M, do którego są wgrywane odpowiednie dane potrzebne do pracy w Modzie 5.

Urządzenie można zintegrować z przenośnymi przeciwlotniczymi zestawami rakietowymi typu Grom i Piorun, a więc jest przystosowane do zasilania bateryjnego – pracuje przez około 7 godzin na jednym akumulatorze. System zapewnia dużą dokładność i wydajność oraz jest odporny na zakłócenia (dzięki „nowoczesnym obwodom cyfrowym i zaawansowanemu przetwarzaniu sygnału”).

Dzięki interrogatorom przenośnym systemy przeciwlotnicze bardzo krótkiego zasięgu, wyposażone np. w armaty 35 mm i zestawy Piorun/Grom, mogą działać w pełni autonomicznie, samodzielnie przeprowadzając proces identyfikacji przed otwarciem ognia.

Militarny serwer czasu z funkcją sondy pasm CHRONOS

CHRONOS jest precyzyjnym serwerem czasu przeznaczonym do monitorowania oraz synchronizacji czasu i częstotliwości z wykorzystaniem większości standardów charakterystycznych dla sieci 5G oraz infrastruktury krytycznej. Urządzenie pozwala na precyzyjną synchronizację i dystrybucję czasu pozyskiwanego z wielu źródeł sieciowych, lokalnego odbiornika GNSS oraz m.in. z wykorzystywanych w Siłach Zbrojnych RP odbiorników GPS z modułem SAASM, tj. GPS DAGR, HGPST-4.

Jest to rozwiązanie przydatne dla sieciocentrycznych systemów teleinformatycznych wrażliwych na precyzyjną synchronizację zaufanego znacznika czasu. CHRONOS pozwala dodatkowo na monitorowanie i analizę widma częstotliwości radiowych ze szczególnym naciskiem na monitoring i analizę wszystkich systemów GNSS. Funkcjonalność analizy widma radiowego z elementami uczenia maszynowego daje możliwość samodzielnego analizowania i identyfikowania incydentów powodujących anomalie systemów GNSS (tj. spoofing i jamming) oraz generowania lokalnych i sieciowych stanów alarmowych powiązanych z detekcją zagrożeń.

Urządzenia z rodziny CHRONOS mogą być wyposażone w różnej klasy oscylatory stanowiące źródło precyzyjnego podtrzymania synchronizacji czasu (holdover). CHRONOS może również współpracować z oprogramowaniem ChroNET rozszerzającym diagnostykę, analizę i wizualizację zebranych danych pomiarowych. ChroNET umożliwia nadzór oraz akwizycję danych z urządzeń CHRONOS pracujących w tej samej sieci, umożliwiając tym samym monitoring i analizę stanu synchronizacji wraz z szerszymi możliwościami analitycznymi.

Rodzina urządzeń CHRONOS znajduje swoje zastosowanie zarówno w obiektach mobilnych, jak i stacjonarnych stanowiskach dowodzenia.

System ISR MINERVA

Zaawansowany system ISR (Intelligence, Surveillance, and Reconnaissance) MINERVA pozwala na szybkie i ciągłe zbieranie, przetwarzanie i dystrybuowanie danych pozyskiwanych z różnych domen: kosmosu, powietrza, lądu i morza. Celem tego działania ma być stworzenie systemu, w którym wykorzystuje się wspólną świadomość sytuacyjną.

Ze wszystkimi zaprezentowanymi powyżej rozwiązaniami można się bliżej zapoznać na stoisku spółki PIT-RADWAR w ramach ekspozycji Polskiej Grupy Zbrojeniowej w nowej hali nr 8/9 oraz na ekspozycji zewnętrznej.

Artykuł sponsorowany. Partnerem publikacji jest PIT-RADWAR