Czerwono-białe Orki. Kolejny sukces Francji

Umowa zwarta 2 kwietnia 2024 roku przez Naval Group z ministerstwem obrony Indonezji zakłada budowę dwóch nowej generacji okrętów podwodnych typu Scorpène Evolved. Sukces jest tym większy, że w ostatnim czasie Francuzi byli mocno skupieni na wygraniu przetargu w Niderlandach, gdzie ostatecznie zwyciężyli w marcu. Teraz już wiadomo, że w ciągu miesiąca koncern Naval Group uzyskał zamówienie z Niderlandów na cztery nowej generacji okręty podwodne typu Orka (nomen omen) za 2,5 miliarda euro oraz z Indonezji na dwa okręty podwodne typu Scorpène Evolved.

Wbrew pozorom indonezyjski kontrakt nie był lekceważony, lecz bardzo konsekwentnie przygotowywany od wielu miesięcy. Francuzi korzystali przy tym z szerokiego wsparcia indonezyjskiego przemysłu, który został odpowiednio wcześniej poinformowany, na jaki udział w projekcie może liczyć. Szczególnie ważne było podpisanie 10 lutego 2022 r. protokołu ustaleń (ang. Memorandum of Understanding, MoU) w sprawie wspólnych badań i rozwoju oraz budowy dwóch okrętów podwodnych Scorpène pomiędzy koncernem Naval Group i indonezyjską państwową stocznią PT PAL.

Stocznia mocno zaangażowała się w negocjacjach, ponieważ plany zakładały budowę dwóch okrętów podwodnych typu Scorpène w zakładach PT PAL w mieście Surabaya na Wschodniej Jawie. Według ostatnich deklaracji państwowego przedsiębiorstwa niezbędne wydatki inwestycyjne dla tego programu byłyby minimalne, ponieważ do budowy nowych Scorpène można wykorzystać aż 93% istniejących obiektów badawczo-przemysłowych znajdujących się na terenie zakładu.

Szacuje się, że nawet jedna trzecia całkowitej wartości kontraktu, szacowanego na nieco ponad 2 miliardy dolarów, wróci do Indonezji. Zresztą ten swoisty zwrot inwestycji ma być pozyskany nie tylko w ramach offsetu, ale również innych „inicjatyw w zakresie współpracy”, które zaproponowali Francuzi. Jednak pomoc ze strony PT PAL była bardzo potrzebna, ponieważ o kontrakt bardzo mocno walczyły również Niemcy i Republika Korei, w obu przypadkach wystawiając bardzo silną ofertę stoczniową.

Francuzi stali się faworytami w tym przetargu w październiku 2023 r., kiedy Naval Group przedstawił Indonezji propozycję budowy najnowszej wersji okrętów rodziny Scorpène (z tego powodu nazwę uzupełniono dodatkiem „Evolved”). Według informacji z prasy fachowej jednostki mają otrzymać najnowszej generacji akumulatory litowo-jonowe, które umożliwią Indonezyjczykom zrezygnowanie z układu napędu niezależnego od powietrza (air-independent propulsion, AIP) typu FC2G rozwijanego własnym sumptem przez Naval Group. Najprawdopodobniej tak samo wybrali Holendrzy, decydując się na wprowadzenie akumulatorów tej klasy i rezygnując z AIP na większych okrętach projektu Blacksword Barracuda.

Dzięki temu indonezyjskie okręty podwodne mają mieć możliwość działania bez kontaktu z powierzchnią co najmniej przez 7 dni oraz utrzymania prędkości maksymalnej przez długi czas. Ponadto, bez ciężkiego i obszernego modułu AIP będą miały więcej miejsca na zabranie zapasów, w tym paliwa. Pozwoli to na prowadzenie rejsów nawet o długości 80 dni i wydłuży zasięg operacyjny przy samodzielnym działaniu do 8000 Mm. Ponadto, Francuzi zaproponowali okręt o jeszcze bardziej ograniczonej sygnaturze akustycznej, co zresztą będzie łatwe do weryfikacji poprzez porównanie ze Scorpène już wykorzystywanymi w Siłach Morskich Indonezji. Dżakarta wprowadziła do służby dwie takie jednostki w 2009 r. („Tunku Abdul Rahman” i „Tun Abdul Razak”). Siły Morskie Indonezji otrzymają więc doskonały materiał porównawczy, jak również wyszkolonych ludzi, którzy będą mogli ten sprzęt wykorzystać.

Sprawa jest pilna, ponieważ zgodnie z najnowszymi planami rozwoju sił zbrojnych, Indonezja ma mieć w służbie co najmniej dwanaście okrętów podwodnych. Obecnie jest ich jedynie sześć. Poza wymienionymi Scorpène są to: jeden wyprodukowany w Niemczech okręt podwodny typu Cakra (Typ 209/1300) i trzy wyprodukowane w Korei Południowej okręty podwodne typu Jang Bogo (Typ 209/1400). Jednostki typu 209 uważa się już za przestarzałe, dlatego wielu użytkowników zamierza je wymienić na jednostki nowej generacji (w tym Chile, Grecja i Brazylia). To oznacza, że zakupy Dżakarty wcale nie muszą się skończyć na dwóch Scorpène Evolved. I Francuzi doskonale zdają sobie z tego sprawę.