Australijskie czołgi dla Ukrainy, w Polsce?

Na fotografii (choć trudno potwierdzić, czy wykonano ją w Polsce) widoczny jest czołg M1A1SA, jeden z 59 egzemplarzy używanych wcześniej przez Wojska Lądowe Australii. Spośród nich 49 zostało zadeklarowanych przez Australię jako pomoc wojskowa dla Ukrainy. Pojazdy te reprezentują starszą konfigurację niż 31–33 czołgi M1A1SA-UKR, wcześniej przekazane przez Stany Zjednoczone. Główna różnica dotyczy stanowiska uzbrojenia dowódcy — australijskie M1A1SA wyposażono w stanowisko CWS (Commander Weapon Station), pozbawione stabilizacji, z celownikiem dziennym CWSS (Commander Weapon Station Sight) oraz termowizyjnym RTS (Remote Thermal Sight).

Czołgi M1A1SA-UKR były wyposażone w nowocześniejsze, w pełni stabilizowane stanowisko SCWS (Stabilized Commander Weapon Station), choć nadal nie w najbardziej zaawansowanej wersji stosowanej w M1A1FEP, używanych przez Siły Zbrojne RP. Z kolei widoczny na zdjęciu czołg nie wygląda na poddany remontowi ani modyfikacji w USA, co sugeruje, że ex-australijskie M1A1SA mogą być lepiej opancerzone niż wcześniej przekazane przez USA M1A1SA-UKR, które były pojazdami zmodernizowanymi.

Z 31/33 czołgów M1A1SA-UKR, według najnowszych danych rosyjskiego portalu Lost Armour, 17 zostało trafionych – osiem zniszczonych, dziewięć uszkodzonych, z czego około cztery porzucono i przejęli je Rosjanie. Oznacza to, że Ukraina powinna obecnie dysponować około 14–16 takimi czołgami. Przekazanie 49 egzemplarzy przez Australię pozwoli zwiększyć ich liczbę do 63–65.

Pozwoli to – zgodnie z ukraińskimi etatami – sformować około sześciu kompanii po 10 czołgów każda, co umożliwi utworzenie dwóch batalionów liczących po 30 maszyn. Każdy batalion powinien dodatkowo dysponować czołgiem dowódcy, a kilka pojazdów pozostanie jako rezerwa. Czołgi M1A1SA-UKR wykazały się wysoką przeżywalnością na polu walki – ich opancerzenie i rozwiązania techniczne zapewniają możliwie najwyższy poziom ochrony dla załóg.

Ponoszone straty w tych wozach, są niewielkie i rzadkie. Po raz pierwszy M1A1SA-UKR weszły do walki w lutym 2024, a straty na rok 2024 prezentują się następująco:

• Luty 26 - 1,
• Marzec 2-10 - 3,
• Maj 2-11 - 4,
• Czerwiec 6-9 - 2,
• Lipiec 7 - 1,
• Sierpień 10-12 - 2.

W roku 2025 straty prezentują się następująco:

• Styczeń 23 - 1,
• Marzec 12-17 - 2,
• Kwiecień 7 - 1.

Podsumowując:

• Wozy porażone - 17,
• Wozy zniszczone - 8,
• Wozy uszkodzone - 9,
• Wozy porzucone i zdobyte przez Rosjan - 4.

Ogólnie rzecz biorąc, czołgi sprawdzają się na polu walki. Kluczowe jednak pozostaje zapewnienie im dobrze wyszkolonych załóg i obsługi technicznej, właściwej taktyki użycia, odpowiedniego wsparcia, zabezpieczonych zapasów części zamiennych oraz nowoczesnej amunicji odłamkowo-burzącej. Wykorzystywanie nabojów z pociskami kumulacyjnymi M830 lub M830A1 jest bowiem rozwiązaniem nieoptymalnym. Wozy powinny być także wyposażone w dodatkowe pancerze, a najlepiej również w aktywne systemy ochrony pojazdów.