Siły zbrojne

Polskie wojsko i zbrojeniówka w danych ONZ [RAPORT]

Samobieżna haubica 2S1 Goździk
Fot. Jarosław Ciślak/defence24.pl

W 1991 roku powstał Rejestr Broni Konwencjonalnej Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNROCA). Jego dane są jawne i dostępne dla wszystkich. Dzięki niemu można poznać wiele ciekawych informacji, niepublikowanych w innych źródłach. Dzięki zapoznaniu się z nimi pojawiają się również interesujące pytania i wątpliwości.

Wojna na Ukrainie - raport specjalny Defence24.pl

Państwa członkowskie ONZ składają swoje deklaracje raz w roku, za okres roku poprzedniego. Przekazywane dane powinny zawierać dane dotyczące eksportu i importu podstawowego uzbrojenia w siedmiu kategoriach:

  • czołgi;
  • opancerzone pojazdy bojowe;
  • systemy artyleryjskie;
  • samoloty bojowe i bojowe bezzałogowe statki powietrzne;
  • śmigłowce bojowe;
  • okręty bojowe;
  • wyrzutnie i pociski rakietowe. Oprócz tego każde państwo może dołączyć informacje dotyczące eksportu i importu lekkiej (light weapons) oraz małej (small arms) broni, produkcji własnego przemysłu zbrojeniowego oraz stanu posiadania własnego uzbrojenia w podstawowych siedmiu kategoriach (według stanu na koniec danego roku).
Samolot wielozadaniowy F-16C
Fot. Jarosław Ciślak/defence24.pl

Niestety w poszczególnych latach nie wszystkie państwa składają takie deklaracje, a obecnie jest ich coraz mniej. Rekordowym był 2001 rok, w którym dane przekazały aż 124 państwa oraz lata 2016 i 2020, w których zrobiło to tylko 39 państw. Dodatkowo samo złożenie danych nie jest równoznaczne z zadeklarowaniem jakiegoś importu lub eksportu, ponieważ niektóre deklaracje pokazują tylko ich brak. Do tej chwili za 2021 rok deklarację udostępniło 40 państw.

Poszczególne państwa w różny sposób podchodzą do interpretacji poszczególnych kategorii sprzętu wojskowego. Import i eksport dotyczy nie tylko odbiorów wojskowych, ale również paramilitarnych (policja, straż graniczna, siły bezpieczeństwa), indywidualnych (cywilnych) oraz muzea. Często wyszczególniony eksport i import nie są docelowe. Jeśli Polska sprzeda do jakiegoś państwa uzbrojenie, a tam zostanie wyremontowane czy zmodernizowane i dalej wyeksportowane, to w deklaracji Polska wskazuje eksport to państwa pośredniczącego. Reasumując dane powinny przedstawiać liczby uzbrojenia przewiezionego przez granice państwa niezależnie od celu jego przewiezienia.

Niestety przez różną interpretację zasad składania informacji do rejestru lub ich nieskładanie (w niektórych latach lub przez dłuższy okres czasu) generalnie dostępne dane przeważnie nie zgadzają się. To znaczy np. liczba zadeklarowanego przez Polskę wyeksportowanego sprzętu nie zgadza się z sumą zadeklarowanego przez inne państwa importu z Polski. Dotyczy to nie tylko Polski, ale i pozostałych państw.

Ideą rejestru ONZ jest próba kontroli czy jakieś państwa nagle nie zbroi się ponad standardowe potrzeby. Niestety w obecnym podejściu większości państw świata nie jest to realne do wykonania za pomocą tego rejestru. Państwa skrzętnie limitujące dostęp do takich informacji jak np. Rosja, Chiny, Białoruś, Iran nie informują o własnym stanie posiadania, a niektóre jak Korea Północna nie przekazują żadnych deklaracji.

Samolot myśliwsko-bombowy Su-22M4
Fot. Jarosław Ciślak/defence24.pl

Pomimo powyższych niedoskonałości rejestr zawiera dużo ważnych informacji, ale należy do nich podchodzić ostrożnie i poddawać je gruntownej analizie.

Polska

Rejestr ONZ przynosi oficjalne dane dotyczące naszego stanu posiadania. Oczywiście nie obejmują one całości sprzętu wojskowego, ale podstawowe jego kategorie. Pod koniec 2021 roku Siły Zbrojne RP miały na ewidencji:

  • 247 czołgów Leopard 2;
  • 232 czołgi PT-91;
  • 358 czołgów T-72;
  • 54 transportery opancerzone Rosomak S i Rosomak M-3;
  • 1611 bojowych wozów piechoty BWP-1, bojowych wozów rozpoznawczych BWR-1 oraz transporterów opancerzonych Rosomak z wieżą Hitfist-30;
  • 98 moździerzy kalibru 98 mm M-98;
  • 4 moździerze kalibru 82 mm B29M;
  • 27 granatników kalibru 84 mm Carl Gustaf;
  • 4 armaty okrętowe kalibru 76,2 mm AK-176M (na OORP Kaszub, Orkan, Piorun, Grom);
  • 1 armatę okrętową kalibru 76,2 mm 76/62 SR (na ORP Ślązak);
  • 2 armaty okrętowe kalibru 76 mm MK-75 (na OORP Gen. K. Pułaski i Gen. T. Kościuszko);
  • 92 wieloprowadnicowe wyrzutnie pocisków rakietowych BM-21 Grad;
  • 29 wieloprowadnicowych wyrzutni pocisków rakietowych RM-70;
  • 75 wieloprowadnicowych wyrzutni pocisków rakietowych WR-40 Langusta;
  • 332 samobieżne haubice kalibru 122 mm 2S1 Goździk;
  • 4 holowane haubice kalibru 122 mm M-30;
  • 111 samobieżnych haubic kalibru 152 mm Dana M-77;
  • 15 holowanych armat przeciwpancernych kalibru 85 mm D-44;
  • 72 samobieżne haubice kalibru 155 mm Krab;
  • 14 holowanych moździerzy kalibru 120 mm 2B11/2S12;
  • 129 holowanych moździerzy kalibru 120 mm M-120 wz. 38/43;
  • 75 samobieżnych moździerzy kalibru 120 mm Rak;
  • 30 samolotów MiG-29;
  • 32 samoloty Su-22;
  • 50 samolotów F16 (w tym dwa jako pomoce szkolne w Krzesinach i Dęblinie);
  • 28 śmigłowców Mi-24;
  • 17 śmigłowców Mi-2URP;
  • 1 śmigłowiec Mi-2URN;
  • 26 śmigłowców W-3W Sokół;
  • 7 śmigłowców W-3PL Głuszec;
  • 4 śmigłowce S-70i;
  • 26 okrętów typów 877E, Oliver Hazard Perry, Ślązak, 620D, 151M, Kormoran II, 767, 863, 874, 888, 130Z, 570M, B199, ZP-1200, B208.

Powyższe stany są sprzed lutowej agresji Rosji na Ukrainę i obejmują jeszcze sprzęt wojskowy jak T-72, Kraby czy Goździki przekazane przez Polskę Ukrainie.

Zbiornikowiec paliwowy ORP Bałtyk typu ZP-1200
Fot. Jarosław Ciślak/defence24.pl

W 2021 roku Polska wyeksportowała:

  • 1 czołg Leopard 1 do Australii;
  • 7 czołgów T-72 do Czech;
  • 1 zdemilitaryzowany niszczyciel czołgów Jaguar 2 do Jordanii;
  • 1 wóz bojowy (nieznanego typu) do Finlandii;
  • 1 most czołgowy BLG-67 do Niemiec;
  • 1 transporter opancerzony BRDM do Niemiec;
  • 1 transporter opancerzony BRDM-2 do Niemiec;
  • 1 transporter pływający PTS-M do Szwecji;
  • 9 transporterów opancerzonych Oncilla na Ukrainę;
  • 1 wieloprowadnicową wyrzutnię pocisków rakietowych BM-21 Grad do Czech;
  • 10 śmigłowców S70i na Filipiny;
  • 3 śmigłowce S70i do USA;
  • 80 pocisków rakietowych (prawdopodobnie bez mechanizmów startowych) Grom na Litwę;
  • 40 uzbrojonych bezzałogowych statków powietrznych (niepodanego typu, ale prawdopodobnie Warmate) do Indii.

Natomiast w 2021 roku Polska zaimportowała 40 rakiet (niepodanego typu, możliwe że JASSM-ER lub AMRAAM) z USA.

Uzbrojenie strzeleckie wyszczególnione jest tylko w ogólnych kategoriach z podziałem na państwa eksportujące lub importujące, ale bez podania typów i ich liczb.

W 2021 roku w kategorii lekkiej broni (light weapons) Polska wyeksportowała:

  • 11 ciężkich karabinów maszynowych do Czech;
  • 1 ciężki karabin maszynowy do USA;
  • 1 przenośną wyrzutnię lub rakietę przeciwpancerną do USA;
  • 12 sztuk broni niepodanej klasy do Bahrajnu;
  • 141 sztuk broni niepodanej klasy do Bułgarii.
Granatnik Carl Gustav i strzelba gładkolufowa Mossberg 50440
Fot. Jarosław Ciślak/defence24.pl

W 2021 roku w kategorii małej broni (small arms) Polska wyeksportowała:

  • 30 rewolwerów i pistoletów samopowtarzalnych do Gwatemali;
  • 12936 rewolwerów i pistoletów samopowtarzalnych do USA;
  • 6612 karabinów i karabinków do Czech;
  • 1 karabin lub karabinek do Francji;
  • 145 karabinów i karabinków do Gwatemali;
  • 1000 karabinów i karabinków do Holandii;
  • 16117 karabinów i karabinków do USA;
  • 15361 pistoletów maszynowych do Holandii;
  • 4706 pistoletów maszynowych do USA;
  • 3852 karabinów szturmowych do Czech;
  • 260 karabinów szturmowych do Nigerii;
  • 85 lekkich karabinów maszynowych do Holandii;
  • 7 lekkich karabinów maszynowych do USA;
  • 24 sztuki broni niepodanej klasy do Bahrajnu;
  • 95 sztuki broni niepodanej klasy na Ukrainę.

W 2021 roku w kategorii lekkiej broni (light weapons) Polska zaimportowała w kategorii przenośna broń przeciwpancerna 20 wyrzutni i 6 rakiet z USA.

Karabin wyborowy AWM-F, karabin maszynowy FN Minimi Para i granatnik Carl Gustav
Fot. Jarosław Ciślak/defence24.pl

W 2021 roku w kategorii malej broni (small arms) Polska zaimportowała:

  • 200 rewolwerów i pistoletów samopowtarzalnych z Austrii;
  • 2 rewolwery i pistolety samopowtarzalne z Kanady;
  • 3 rewolwery i pistolety samopowtarzalne z USA;
  • 3 karabiny i karabinki z Kanady;
  • 13 karabinów i karabinków z USA;
  • 228 karabinów szturmowych z Niemiec;
  • 50 karabinów szturmowych z USA;
  • 10 lekkich karabinów maszynowych z USA;
  • 4 sztuki broni niepodanej klasy z Kanady;
  • 118 sztuk broni niepodanej klasy z Niemiec;
  • 222 sztuki broni niepodanej klasy z Włoch;
  • 500 sztuk broni niepodanej klasy z Turcji;
  • 2 sztuki broni niepodanej klasy z USA.

Sprawdzając odbiorców polskiej broni w 2021 roku można natknąć się na zadeklarowany przez Ukrainę import 3 transporterów opancerzonych MT-LBu nie zgłoszony przez Polskę jako eksport.

Polskie dane dotyczące 2021 roku zgłoszone do rejestru ONZ przynoszą sporo ciekawych informacji, przy czym na pewno najważniejsze z nich to stan ewidencyjny niektórych podstawowych typów uzbrojenia.

Komentarze