Modernizacja Leopardów w cieniu wojny na Ukrainie [ANALIZA]

Wojska Lądowe Brazylii dysponują obecnie około 30 amerykańskimi M60A3TTS (co najmniej 60 sztuk ma być w rezerwie), 41 Leopardami 1A1BE oraz 220 Leopardami 1A5BE. Wszystkie te konstrukcje są obecnie dość leciwe, dlatego swego czasu zdecydowano o modernizacji części najnowszych maszyn - Leopardów 1A5BE. Obszary, w których czołgi zostaną ulepszone, ogłoszono w roku 2020, jednocześnie wtedy opublikowano wymagania dla nowego czołgu podstawowego.

Modernizacja wstrzymana przez dostawy sprzętu na Ukrainę

Modernizacji miano poddać 54 czołgi, jednak proces ten natrafił w roku 2023 na poważny problem. Mowa tutaj o wyrażeniu przez Dowództwo Logistyki Wojsk Lądowych Brazylii (por. Comando Logístico Exército Brasileiro, COLOG) zaniepokojenia przyszłością floty Leopardów 1A5BR oraz przebiegiem wspomnianej modernizacji. Powodem był brak części zamiennych na rynku spowodowany masowym ich skupowaniem dla pojazdów przekazywanych Ukrainie.

Z racji dostaw do Kijowa ponad 150-180 tego typu czołgów w kilku odmianach, konieczne było pozyskanie do ich remontu oraz utrzymania bardzo dużej liczby podzespołów z rynku. Do tego dochodzi kilkadziesiąt pojazdów specjalistycznych na jego podwoziu, używających tożsamych podzespołów i elementów. Tym samym ich baza na rynku drastycznie zmalała, a ich produkcję dawno wygaszono.

Opóźnienie, ale nie zatrzymanie prac

Spowodowało to przesunięcie procesu rozpoczęcia prac, ponieważ istniało ryzyko wystąpienia braków materiałów eksploatacyjnych do całej brazylijskiej floty Leopardów 1A5/A5BR. Dodatkowym powodem miała być obawa o sprawność czołgów, co było swego czasu problemem na Ukrainie. Czołgi tam miały wykazywać się niemałą awaryjnością mimo przeprowadzanych remontów.

Brazylia, mimo opóźnienia, rozpoczęła proces rewitalizacji i modernizacji Leopardów 1A5BR, o czym poinformowało Dowództwo Wojskowe Południa kilka dni temu. Prace miały już przejść dwa z łącznie 54 czołgów. Pierwotnie proces modernizacji miał odbywać się w latach 2024-2030, co raczej już nie jest aktualne.

Modernizacja, ale bez lepszego pancerza

Modernizacja brazylijskich Leopardów 1A5/A5BR zakładała m.in. wymianę hydraulicznych mechanizmów obrotu wieży i podnoszenia armaty na elektryczne, dodanie systemu ostrzegania przed opromieniowaniem wiązką lasera, układu nawigacji bezwładnościowej (INS), zautomatyzowanego systemu gaśniczego, pomocniczej jednostki prądotwórczej (APU), a także systemów łączności L3Harris Falcon III RF-7800V-V51x oraz dowodzenia i kontroli klasy C4i Thales SOTAS.

Zrezygnowano ze zwiększenia odporności czołgu, zarówno jeżeli chodzi o elementy pasywne (czytaj: pogrubiając pancerz), jak i aktywne (dodając moduły wybuchowego pancerza reaktywnego). Oprócz tego zdecydowano się na pozostawienie bazowej wieży mimo propozycji wymiany obu elementów przez różne firmy, m.in. CIO (wieża od Centauro II) oraz Cockerill.

Brazylijski Leopard 1 bez mocniejszego uzbrojenia

Ponadto zrezygnowano z wymiany dotychczas zamontowanej gwintowanej armaty L7A3 kalibru 105 mm na gładkolufową kalibru 120 mm, choć niemieccy konstruktorzy czołgu przewidzieli taką możliwość w ramach programu Leopard 1A6. Prace mają pozwolić na wydłużenie służby na co najmniej 15 lat. Nie jest wiadome, czy Brazylijczycy zdecydują się na modernizację kolejnych Leopardów 1A5BR.

Skąd zatem Brazylia mogła pozyskać brakujące części? Być może źródłem (lub jednym z wielu) stały się odkupione przez niemiecki koncern Rheinmetall od szwajcarskiego przedsiębiorstwa RUAG czołgi Leopard 1. Obok tego Brazylijczycy stale analizują zakup nowych czołgów (lekkich/średnich) dla wojsk lądowych oraz korpusu piechoty morskiej.

Leopad 1A5

Leopard 1A5 to zmodernizowany niemiecki czołg Leopard 1 odznaczający się m.in. lepszym przednim opancerzeniem wieży, nowym systemem kierowania ogniem EMES czy ulepszoną ochrona przed bronią ABC. Uzbrojenie główne dalej stanowił armata gwintowana L7A3 kal. 105 mm, z lufą o długości 52 kalibrów. Sprzężona jest ona z uniwersalnym karabinem maszynowym MG3 kal. 7,62 mm, którego drugi egzemplarz umiejscowiono na stropie wieży czołgu. Zamiast nich istniała możliwość implementacji belgijskiego odpowiednika w postaci karabinu FN MAG kal. 7,62 mm.

Za poruszanie się czołgu odpowiada 10-cylindrowy silnik MTU MB 838 CaM 500 o mocy 830 KM, połączony z przekładnią ZF 4 KM 250 z czterema biegami do przodu i dwoma do tyłu. Czołgi w wersji A5 miały możliwość wymiany uzbrojenia głównego na większą armatę gładkolufową kal. 120 mm tożsamą z tą stosowaną w Leopardzie 2, jednak nigdy nie wdrożono takiego wariantu do produkcji. Obecnie wariant ten jest używany przez Turcję, Grecję, Brazylię oraz Ukrainę.