Militarnym szlakiem – Ateny

Na militarnym szlaku Aten nie może zabraknąć Akropolu, Narodowego Muzeum Archeologicznego, Muzeum Wojny, Muzeum Starożytnych Technologii Kotsanas oraz uroczystej zmiany warty przed greckim parlamentem.

Podobnie jak w przypadku wcześniejszych materiałów z cyklu „Militarnym szlakiem”, m.in. Porto i Lizbony, Oslo czy Sztokholmu, Ateny pozwalają spojrzeć na historię wojskowości przez pryzmat lokalnych doświadczeń i konfliktów.

Akropol i muzea archeologiczne

Akropol ateński pełnił funkcje religijne, reprezentacyjne i obronne. Naturalne ukształtowanie terenu, w połączeniu z murami i fortyfikacjami, czyniło ze wzgórza centralny punkt kontroli i schronienia w czasie konfliktów, m.in. w okresie wojen grecko-perskich.

Uzupełnieniem wizyty są Muzeum Akropolu oraz Narodowe Muzeum Archeologiczne, gdzie zgromadzono liczne artefakty związane z antyczną wojskowością: miecze, włócznie, elementy uzbrojenia ochronnego oraz ikonografię militarną. Szczególną uwagę przyciągają złote maski grobowe z okresu mykeńskiego, w tym słynna „maska Agamemnona”, dokumentujące znaczenie siły militarnej w rozwoju polis i państw starożytnej Grecji.

Informacje praktyczne:

· Narodowe Muzeum Archeologiczne: ul. Patission 43, centrum Aten, ok. 500 m od stacji metra Omonia (linie 1 i 2), ok. 2 km / 25 min pieszo od Akropolu. Cena biletu: 12 EUR.

· Akropol: bilet w sezonie 30 EUR, poza sezonem (listopad–marzec) 15 EUR.

· Muzeum Akropolu: bilet w sezonie 20 EUR. Możliwe są bilety łączone umożliwiające oszczędności przy odwiedzinach kilku muzeów.

Antyczne technologie wojskowe – Muzeum Kotsanas

Mniej oczywistym punktem na mapie militarnych atrakcji Aten jest Muzeum Starożytnych Technologii Kotsanas w dzielnicy Kolonaki, około 300 m od placu Syntagma i stacji metra o tej samej nazwie. Od Muzeum Wojny dzieli je niespełna 1 km pieszo (ok. 12 minut).

Muzeum prezentuje rekonstrukcje starożytnych wynalazków, w tym technologii wojskowych. Starożytni Grecy rozwijali nie tylko tradycyjne umiejętności wojskowe, ale również zaawansowane machiny oblężnicze i obronne – katapulty, balisty torsyjne oraz powtarzalne miotacze strzał (polybolos) z automatycznym przeładowaniem.

Rozwiązania te wskazują, że przewaga militarna wynikała zarówno z wyszkolenia żołnierzy, jak i z innowacyjnej myśli inżynieryjnej. Wśród antycznych rozwiązań napotykamy na kryptologię i bezpieczne przekazywanie informacji z wykorzystaniem skytale. Jest to rozwiązanie oparte na przestawianiu liter. Wiadomość zapisywano na pasku materiału owiniętym wokół drewnianego pręta, a po jego zdjęciu tekst stawał się nieczytelny dla osoby nieposiadającej pręta o tej samej średnicy. Innymi technikami kryptograficznymi wykorzystywanymi przez Greków było np. zastępowanie samogłosek znakami lub ukrywanie właściwego przekazu w pozornie nieistotnym tekście. Techniki te opisywał grecki strateg Aineas Taktikos. Starożytni Grecy doskonale rozumieli potrzebę ochrony informacji, a stworzone przez nich rozwiązania i metody szyfrowania stały się fundamentem współczesnej kryptologii.

Ceny biletów: 7–12 EUR (w zależności od wariantu zwiedzania).

Muzeum Wojny w Atenach

Centralnym punktem zwiedzania jest Muzeum Wojny (Polemoúseio), otwarte w 1975 r. Placówka dokumentuje historię greckiej wojskowości od czasów prehistorycznych po współczesność. Ekspozycja obejmuje wojny grecko-perskie, kampanie Aleksandra Wielkiego, okres bizantyjski, walkę o niepodległość, wojny bałkańskie, udział Grecji w obu wojnach światowych oraz w misjach międzynarodowych.

W hali plenerowej prezentowane są samoloty, śmigłowce i artyleria używana zarówno przez Greków, jak i wojska okupacyjne. Wśród rozpoznawalnych eksponatów znajdują się myśliwce F-104G Starfighter, F-5A Freedom Fighter oraz samochód pancerny Marmon-Herrington I.

Muzeum Wojny wpisuje się w szerszy kontekst europejskich ekspozycji militarnych, porównywalnych z prezentowanymi m.in. w Paryżu, Londynie czy Kopenhadze i opisanymi w Defence24.pl.

Informacje praktyczne:

· Adres: ul. Rizari 2–4, dzielnica Kolonaki

· Od stacji metra Evangelismos: ok. 400 m / 5 min pieszo

· Od placu Syntagma: ok. 900 m / 12 min pieszo

· Cena biletów: normalny 6 EUR, ulgowy 3 EUR

Zmiana warty na placu Syntagma

Symbolicznym elementem wojskowej tradycji Aten jest uroczysta zmiana warty przed Grobem Nieznanego Żołnierza, realizowana przez żołnierzy Gwardii Prezydenckiej – Ewzonów wspieranych przez orkiestrę wojskową.

Ceremonia odbywa się każdej niedzieli o godz. 11:00. Charakterystyczne umundurowanie (biała spódnica fustanella z 400 fałdami, czerwone czapki, białe getry z pomponami i ciężkie skórzane buty z metalowymi podkuciami) nawiązuje do tradycji walk o niepodległość Grecji. Powolny, wysoko unoszony krok Ewzonów, określany jako „ptasi taniec”, symbolizuje czujność i determinację wartownika.

Lokalizacja:

· Plac Syntagma ↔ Muzeum Kotsanas: ok. 300 m

· Plac Syntagma ↔ Muzeum Wojny: ok. 900 m

· Plac Syntagma ↔ stacja metra Syntagma: bezpośrednio przy placu

Inne zmiany warty w cyklu militarnym szlakiem:

Sztokholm:

[Kopenhaga]( https://defence24.pl/sily-zbrojne/z-wizyta-w-kopenhadze-500-lat-wojen-afganistan-i-zmiana-warty-honorowej):

Rekomendacja

Ateny stanowią istotny punkt europejskich szlaków militarnych, obok takich miejsc jak Monte Cassino, Malbork czy Gibraltar. Zwiedzanie Muzeum Wojny, Akropolu, muzeów archeologicznych oraz technologii antycznych pozwala szerzej spojrzeć na historię Grecji przez pryzmat konfliktów zbrojnych i rozwoju struktur wojskowych oraz technologii.