Siły zbrojne

Lotnicze straty na wojnie Rosji z Ukrainą. Jak je zidentyfikować? [ANALIZA]

Zniszczony rosyjski śmigłowiec szturmowy Mi-35M nr RF-13017.
Fot. Ministerstwo Obrony Ukrainy

W trakcie trwania każdego konfliktu zbrojnego z udziałem lotnictwa występowały problemy z prawidłową identyfikacją strat przeciwnika. O własnych stratach z reguły nie podawano szczegółowych informacji. W niektórych przypadkach listy zestrzelonych i rozbitych maszyn ustalano po wielu latach, a czasami w stu procentach nie zrobiono tego do dzisiaj.

Dokładnie tak jest również w czasie obecnej fazy wojny rosyjsko-ukraińskiej. Pomimo wszechobecnego interentu oraz powszechnego posiadania telefonów z wbudowanymi aparatami telefonicznymi oczywiście problemy pozostały takie same. Niektóre samoloty i śmigłowce uległy całkowitemu zniszczeniu, a ich małowymiarowe resztki spadły na dużym obszarze i nie pozwalają na identyfikację maszyny. Niektóre spadły w niedostępnym dla cywilów terenie, a inne nad własnym terytorium.

Czytaj też

Oczywiście i Rosja i Ukraina mają precyzyjne informacje o liczbie i numerach fabrycznych oraz taktycznych maszyn które utracili. Mogą co najwyżej mieć nieprecyzyjne lub sprzeczne informacje dotyczące przyczyn ich utraty. Gorzej jest już z analogicznymi danymi dotyczącymi przeciwnika. Strony muszą opierać się na własnych informacjach, które często są niepełne, sprzeczne lub tylko prawdopodobne.

W związku z prowadzeniem intensywnych działań propagandowych i psychologicznych strony nie podają strat własnych, a za to wyolbrzymiają straty przeciwnika.

Czytaj też

Według rosyjskich danych z dnia 22 września 2022 roku (od 24 lutego) zniszczono ukraińskich:

  • 295 samolotów;
  • 155 śmigłowców;
  • 2035 bezzałogowych statków powietrznych.

Według ukraińskich danych z dnia 22 września 2022 roku (od 24 lutego) zniszczono rosyjskich:

  • 253 samolotów;
  • 218 śmigłowców;
  • 941 bezzałogowych statków powietrznych.

Liczby są imponujące po obu stronach, ale mało wiarygodne.

Strona internetowa Oryx odnotowuje straty po obu stronach biorąc pod uwagę dostępne w internecie zdjęcia oraz dokładne lub przybliżone położenie miejsca w których zostały one wykonane. Obecnie Oryx odnotowuje rosyjskie straty wynoszące:

  • 56 samolotów (w tym 54 zniszczonych i 2 uszkodzone);
  • 48 śmigłowców (w tym 47 zniszczonych i 1 zdobyty);
  • 125 bezzałogowych statków powietrznych (w tym 63 zniszczonych i 62 zdobyte); oraz ukraińskie starty wynoszące:
  • 46 samolotów (w tym 45 zniszczonych i 1 zdobyty);
  • 14 śmigłowców (w tym 11 zniszczonych i 3 zdobyte);
  • 32 bezzałogowych statków powietrznych (w tym 24 zniszczonych i 8 zdobyte). Dodatkowo odnotowano 9 zniszczonych i 1 uszkodzony śmigłowiec, bez określenia przynależności państwowej.

Czytaj też

Na świecie istnieje spora grupa spotterów i hobbystów, którzy fotografują i opisują samoloty i śmigłowce. Zarówno te wojskowe jak i cywilne. Odnotowywane są również katastrofy i wypadki lotnicze. Przeważnie władze wojskowe niechętnie udzielają informacji na ten temat. W czasie wojny praktycznie wcale, a już na pewno nie kraje o bardzo szczelnej cenzurze wojskowej jak Rosja.

Obecnie w otwartych źródłach informacji (OSINT) dostępne są szczegóły dotyczące tylko niektórych zidentyfikowanych po numerach rejestracyjnych lub seryjnych lub taktycznych zniszczonych samolotów i śmigłowców. Również znane daty nie zawsze dotyczą zniszczenia maszyny, a czasami są to daty zaobserwowania i identyfikacji szczątków samolotu lub śmigłowca.

Czytaj też

Rosyjskie wojskowe statki powietrzne

  • 12.09.2022 roku samolot Su-30SM nr RF-81773 (czerwony nr taktyczny 62, nr seryjny 10MK51602) z 14.Pułku Lotnictwa Myśliwskiego;
  • 09.09.2022 roku samolot Su-34 nr RF-95004 (czerwony nr taktyczny 20) z 47.Pułku Lotnictwa Bombowego;
  • 07.09.2022 roku samolot Su-25SM nr RF-95134 (niebieski nr taktyczny 04, nr seryjny 25508110190);
  • 28.08.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 20114;
  • 25.08.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11731;
  • 23.08.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 10997;
  • 19.08.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12277;
  • 30.07.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Forpost-R nr 932;
  • 17.07.2022 roku samolot Su-34 nr RF-95890 (czerwony nr taktyczny 51);
  • 11.07.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11239 i 11312 (prawdopodobnie złożony z dwóch różnych maszyn);
  • 06.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12831;
  • 14.06.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 20108;
  • 14.06.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11556;
  • 07.06.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 10330;
  • 28.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12302 i 12590 (prawdopodobnie złożony z dwóch różnych maszyn);
  • 18.05.2022 roku samolot Su-34 nr RF-95846 (czerwony nr taktyczny 16) z 4.Centrum Bojowego Użycia i Przekwalifikowania Personelu Latającego;
  • 17.05.2022 roku bezzałogowy cel powietrzny Eniks E95M nr 828;
  • 12.05.2022 roku śmigłowiec Mi-28N nr RF-13628 (czerwony nr taktyczny 65) z 332.Samodzielnego Pułku Śmigłowców;
  • 08.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11534;
  • 07.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11451;
  • 05.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12370;
  • 03.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Tachion nr 151012;
  • 01.05.2022 roku śmigłowiec Mi-28N nr RF-13654 (czerwony nr taktyczny 70, nr seryjny 3401283500);
  • 04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12616;
  • 30.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12827 (należący do Ministerstwa Obrony Cywilnej, Sytuacji Nadzwyczajnych oraz Likwidacji Następstw Klęsk Żywiołowych);
  • 26.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12322;
  • 25.04.2022 roku samolot Su-34 nr RF-95808 (czerwony nr taktyczny 24) z 47.Pułku Lotnictwa Bombowego;
  • 23.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12526;
  • 23.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12652;
  • 22.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12638;
  • 21.04.2022 roku samolot Su-34 nr RF-95858 (czerwony nr taktyczny 43) z 559.Pułku Lotnictwa Bombowego;
  • 16.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11791;
  • 14.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11512;
  • 14.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11353;
  • 07.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 11013;
  • 03.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12439;
  • 02.04.2022 roku śmigłowiec Mi-8AMTSz nr RF-91285;
  • 03.2022 roku samolot Su-25 żółty nr taktyczny 28 (nr seryjny 25508101063);
  • 29.03.2022 roku samolot Su-30SM nr RF-81771 (czerwony nr taktyczny 60, nr seryjny 10MK51520) z 14.Pułku Lotnictwa Myśliwskiego;
  • 28.03.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12580;
  • 25.03.2022 roku śmigłowiec Mi-8MTW-5 nr RF-91882 (biały nr taktyczny 02, nr seryjny 97133) z 332.Samodzielnego Pułku Śmigłowców;
  • 21.03.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Orłan-10 nr 12392;
  • 16.03.2022 roku śmigłowiec Ka-52 nr RF-13411 (czerwony nr taktyczny 76, nr seryjny 35382614005);
  • 12.03.2022 roku śmigłowiec Ka-52 nr RF-13409 (czerwony nr taktyczny 74, nr seryjny 35382614003) z 55.Samodzielnego Pułku Śmigłowców;
  • 11.03.2022 roku samolot Su-34 nr RF-95010 (czerwony nr taktyczny 35) z 559.Pułku Lotnictwa Bombowego;
  • 10.03.2022 roku samolot Su-25 żółty nr taktyczny 31 (nr seryjny 25508110263);
  • 09.03.2022 roku samolot Su-25SM nr RF-91969 (czerwony nr taktyczny 10, nr seryjny 25508110497) z 18.Pułku Lotnictwa Szturmowego;
  • 06.03.2022 roku samolot Su-34 nr RF-95070 (czerwony nr taktyczny 06) z 47.Pułku Lotnictwa Bombowego;
  • 06.03.2022 roku śmigłowiec Mi-24P nr RF-94966 (niebieski nr taktyczny 24, nr seryjny 3532431723756);
  • 06.03.2022 roku samolot Su-25SM nr RF-93027 (czerwony nr taktyczny 12, nr seryjny 25508110519) z 18.Pułku Lotnictwa Szturmowego;
  • 05.03.2022 roku samolot Su-34 nr RF-81879 (czerwony nr taktyczny 24) z 2.Pułku Lotnictwa Mieszanego;
  • 05.03.2022 roku śmigłowiec Mi-24P nr RF-94286 (czerwony nr taktyczny 32);
  • 05.03.2022 roku śmigłowiec Mi-35M nr RF-13017 z 39.Samodzielnego Pułku Śmigłowców;
  • 05.03.2022 roku śmigłowiec Mi-8AMTSz nr RF-91165 (niebieski nr taktyczny 58, nr seryjny 8AMTS00643105802U) z 39.Samodzielnego Pułku Śmigłowców;
  • 05.03.2022 roku śmigłowiec Mi-8AMTSz nr RF-91164 (niebieski nr taktyczny 59, nr seryjny 8AMTS00643105803U) z 39.Samodzielnego Pułku Śmigłowców;
  • 04.03.2022 roku samolot Su-25SM3 nr RF-93026 (czerwony nr taktyczny 08, nr seryjny 25508110518) z 368.Pułku Lotnictwa Szturmowego;
  • 04.03.2022 roku samolot Su-25SM nr RF-91958 (biały nr taktyczny 04, nr seryjny 25508110374);
  • 04.03.2022 roku śmigłowiec Mi-8AMTSz nr RF-91292 (niebieski nr taktyczny 83, nr seryjny 8AMTS00643136706U) z 18.Brygady Lotnictwa Wojsk Lądowych;
  • 02.03.2022 roku bezzałogowy cel powietrzny Eniks E95M nr 816;
  • 01.03.2022 roku samolot Su-34 nr RF-81251 (czerwony nr taktyczny 31) z 277.Pułku Lotnictwa Myśliwskiego;
  • 02.2022 roku śmigłowiec Ka-52 nr RF-91122 (żółty nr taktyczny 22, nr seryjny 35382608007) z 319.Samodzielnego Pułku Śmigłowców;
  • 28.02.2022 roku samolot Su-34 nr RF-81259 (czerwony nr taktyczny 05) z 2.Pułku Lotnictwa Mieszanego;
  • 25.02.2022 roku samolot Su-25SM nr RF-91961 (czerwony nr taktyczny 07, nr seryjny 25508110391) z 18.Pułku Lotnictwa Szturmowego;
  • 25.02.2022 roku śmigłowiec Mi-28N nr RF-13668 (niebieski nr taktyczny 43);
  • 24.02.2022 roku śmigłowiec Mi-24P nr RF-95290 (czerwony nr seryjny 04, nr seryjny 3532432825548);
  • 24.02.2022 roku śmigłowiec Mi-35M nr RF-13024 (niebieski nr taktyczny 29);

Ukraińskie wojskowe statki powietrzne

  • 09.08.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Bayraktar TB-2 nr 409 (nr seryjny 01-0260);
  • 30.07.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny A1-SM Furia nr ACM136903 (nr seryjny 56);
  • 24.07.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Bayraktar TB-2 nr T29;
  • 13.06.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Spectator M1 nr 205;
  • 05.06.2022 roku samolot Su-27P niebieski nr taktyczny 38;
  • 05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Bayraktar TB-2 nr S51T;
  • 30.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny A1-SM Furia nr ACM135801;
  • 18.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny A1-SM Furia nr ACM131204;
  • 14.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny A1-SM Furia nr ACM133803;
  • 13.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny A1-SM Furia nr ACM131302;
  • 07.05.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Bayraktar TB-2 niebieski nr taktyczny 75;
  • 04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Bayraktar TB-2 nr S49T;
  • 28.04.2022 roku bezzałogowy statek powietrzny Bayraktar TB-2 nr T274;
  • 10.04.2022 roku samolot Su-24 biały nr taktyczny 49 (nr seryjny 1141601);
  • 31.03.2022 roku śmigłowiec Mi-8MTW nr 864;
  • 08.03.2022 roku śmigłowiec Mi-8 nr 135;
  • 08.03.2022 roku śmigłowiec Mi-8 nr 133;
  • 27.02.2022 roku samolot Su-24 biały nr taktyczny 77;
  • 27.02.2022 roku samolot Su-25M1K niebieski nr taktyczny 39;
  • 26.02.2022 roku samolot Su-25 niebieski nr taktyczny 19 (nr seryjny 25508110288);
  • 26.02.2022 roku samolot Su-25 niebieski nr taktyczny 30;
  • 26.02.2022 roku samolot Su-25 niebieski nr taktyczny 49;
  • 24.02.2022 roku samolot An-26 niebieski nr taktyczny 59 (nr seryjny 50-03);

Podsumowanie

Powyższe zestawienie obejmuje obecnie tylko 89 zidentyfikowanych po numerach statków powietrznych. Wśród nich jest 66 rosyjskich (20 samolotów, 16 śmigłowców i 30 bezzałogowych statków powietrznych) oraz 23 ukraińskie (8 samolotów, 3 śmigłowce i 12 bezzałogowych statków powietrznych). Lista zidentyfikowanych maszyn cały czas żyje ponieważ cały czas pojawiają się nowe informacje, a niektóre dotychczasowe są korygowane. Bardzo dużo sprzętu latającego zostało tak mocno zniszczonego, iż jego identyfikacja w otwartych źródłach jest niemożliwa. Oczywiście obie strony potrafią to zrobić w stosunku do swoich maszyn, ale nie dzielą się tymi informacjami.

Czytaj też

Nie wiadomo kiedy skończy się wojna rosyjsko-ukraińska. Oby jak najszybciej. Jednak nawet długo po jej zakończeniu raczej nie poznamy jej dokładnego wiarygodnego przebiegu, łącznie z wyszczególnieniem wielkości strat w sprzęcie wojskowym po obu stronach konfliktu. $$

Komentarze (4)

  1. Jaszczur

    Ruskie się stratami lotnictwa z punktu widzenia ich zdolności do ataków nie przejmują -gorzej w calach propagandowych - nie przejmują się bo ich lotnictwo i tak jest ch.... warte , nic nie pomaga więc równie dobrze mogli by całe stracić i różnicy by nie robiło 😂

    1. Wewo

      Upadł kolejny ruski mit, że ich samoloty gorzej radziły sobie w boju na bliskim wschodzie, bo to były małpie wersji pilotowane przez Arabów. W sumie Arabowie lepiej dawali sobie radę niż teraz ruscy piloci. Ruscy są tak beznadziejni,że gdyby im dali Mig-15, to efektywność ich działań nie spadłaby za bardzo.

    2. Wewo

      Upadł kolejny ruski mit, że ich samoloty gorzej radziły sobie w boju na bliskim wschodzie, bo to były małpie wersji pilotowane przez Arabów. W sumie Arabowie lepiej dawali sobie radę niż teraz ruscy piloci. Ruscy są tak beznadziejni,że gdyby im dali Mig-15, to efektywność ich działań nie spadłaby za bardzo.

  2. Tryglaw

    Porównajmy to ze stratami w sile żywej gdzie na każdego zabitego wypada zwykle 3 rannych. W przypadku samolotów dawałoby to 56*4 = 224 trafione (zniszczone oraz uszkodzone samoloty), choć może nie wszystkie będą wyłączne z walki. W przypadku uszkodzeń niektóre mogą być niegroźne ale uszkodzenie struktury czegoś co manewruje z przeciążeniami rzędu 7g zawsze będzie poważne. Do tego należy dodać ilość samolotów wyłączonych z walki z uwagi na brak części, zużycie, konieczność przeprowadzenia remontów itd. Sądzę więc, że Ukraińcy wyłączyli z walki więcej statków powietrznych niż sami podają.

    1. yakotaki

      @Tryglaw: Tylko że ta zależność statystyczna ma zastosowanie wyłącznie wobec 'siły żywej' w działaniach bojowych. Nigdy nie widziałem żeby ktokolwiek ją próbował aproksymowac na lotnictwo.... Za to stwierdzono badajac zestrzelnia (zgłoszone, uznane i zweryfikowane po wojnie ze stratami wroga) w okresie Bitwy o Anglię, że zazwyczaj zgłoszonych przez pilotów zestrzeleń było z grubsza 2x więcej niż faktycznie zestrzelonych samolotów. Z opisanych w artykule powodów pewności nie będzie nigdy, ale myślę że dane które publikuja obie strony bezpiecznie można dzielić przez 2, albo nawet przez 3 ( potwierdzenie na Oryxie ma tylko koło 20% zgłoszeń, ale z oczywistych powodów nie można oczekiwac że zdołają zweryfikowac wszystko).

    2. Pirat

      Generalnie mówiąc, „ranny” samolot leci w dół a, nie wraca do bazy.

    3. Tryglaw

      @yakotaki: Fakt, nie wiem czy zależność zabitych do "uszkodzonych" żołnierzy jest podobna jak zależność zestrzelonych do uszkodzonych samolotów :). Podejrzewam, że wiele tych trafionych i uszkodzonych wraca o własnych siłach do bazy i jest wyłączona z walki. Podejrzewam też, że jest ich więcej niż tych zestrzelonych. Ale jak słusznie zauważyłem tylko podejrzewam. Natomiast świadomie nie odnosiłem się do systemu raportowania. Informacje Ukraińskie mogą pochodzić z raportów od facetów z manpadami, strzelców działek opl, pilotów samolotów. Pewnie też są korygowane o dane wywiadowcze. Nie są sądzę by było to daleki od prawdy.

  3. Prezes Polski

    Ruscy zawsze mieli bardzo mi.efektywne lotnictwo. Podczas 2 w.św Niemcy mając 3-4 razy mnie maszyn wykonywali więcej lotów osiągając przewagę powietrzną. Zawsze też odsetek niesprawnych maszyn był u sowietów bardzo wysoki. Dlatego liczba utraconych maszyn nie jest tu najważniejsza. Zużycie i uszkodzenia z pewnością mocno im obniżają zdolności. Jeszcze rok wojny i ich lotnictwo może być w opłakanym stanie.

  4. Kriski

    Pomimo wszechobecnego interentu oraz powszechnego posiadania telefonów z wbudowanymi aparatami telefonicznymi oczywiście problemy pozostały takie same.