Sojusznicy płacą USA miliardy za Patrioty. Ostatni taki kontrakt?

Departament Obrony USA podpisał umowę z Lockheed Martin o wartości ponad 4,7 mld dolarów, dotyczącą produkcji oraz dostaw na potrzeby US Army pocisków przeciwlotniczych i przeciwrakietowych PAC-3 MSE (Patriot Advanced Capability - 3 Missile Segment Enhancement) dla systemów obrony powietrznej MIM-104F Patriot (Phased Array Tracking Radar to Intercept on Target). Nie podano liczby kupowanych pocisków. Można ją jednak szacować na około tysiąc pocisków.

Rząd USA we współpracy z amerykańskim przemysłem aktywnie działa na rzecz zwiększenia tempa i skali produkcji pocisków planowo w perspektywie roku 2030 rocznie skala produkcji ma osiągnąć poziom 2000 pocisków PAC-3 MSE. Podpisana umowa ma datę zakończenia realizacji określoną na 30 czerwca 2030 roku. Zawarta umowa dotyczy głównie sprzedaży i dostaw pocisków na rzecz amerykańskich sojuszników w ramach programu FMS (Foreign Military Sales). Co ciekawe, z kwoty kontraktu ponad 4,4 mld dolarów pochodzi z funduszy FMS, a tylko nieco ponad 260 mln dolarów - z budżetu amerykańskiego na rok fiskalny 2026.

Oznacza to, że zdecydowana większość tej partii pocisków przeznaczona jest dla sojuszników USA. W tym być może także Polski, która zakupiła te rakiety w ramach drugiej (a wcześniej pierwszej) fazy programu Wisła. Oficjalny harmonogram przewidywał zakończenie dostaw w 2029 roku, ale te mogą być opóźnione. Oczywiście Stany Zjednoczone mogą w trakcie produkcji przekierować amunicję na własne potrzeby lub zmienić harmonogram dostaw (jak robiła to już administracja Joe Bidena, na korzyść Ukrainy, od 2024 roku). Możliwe też, że część z zamówień dotyczy zastępstwa dla rakiet kupowanych w programie PURL, pochodzących z amerykańskich zapasów i dostarczanych Ukrainie. Od końca ubiegłego roku w programie uczestniczy także Polska.

Niezależnie od tego kontrakt pokazuje, że duża część amerykańskiej produkcji, zwłaszcza w zakresie systemów przeciwrakietowych, idzie na eksport i nie jest finansowana przez USA. Proporcje mogą się jednak znów zmienić na korzyść amerykańskich zamówień, jeśli Kongres przyjmie forsowany przez administrację Trumpa projekt budżetu, obejmujący zakup około trzech tysięcy rakiet PAC-3 MSE w ramach jednej ustawy. Na razie jednak podpisano dużą umowę z przeznaczeniem na eksport, a harmonogram przewiduje jej realizację w nieco ponad cztery lata.

Pociski PAC-3 MSE są obecnie podstawowym produkowanym typem pocisków dla systemów MIM-104 Patriot. Są one przeznaczone głównie do neutralizacji pocisków balistycznych poprzez bezpośrednie trafienie i oddziaływanie na cel energią kinetyczną (tzw. metoda Hit to Kill). Mogą również neutralizować cele takie jak samoloty bojowe, rakiety manewrujące i inne statki powietrzne. Posiadają głowicę aktywną radarową, więc nie ma potrzeby ciągłego podświetlania celu przez radar.

Są uznawane za najskuteczniejszy oręż do zwalczania pocisków rakiet w systemie Patriot. Pociski te są użytkowane przez US Army oraz sojuszników, w tym Polskę, a także partnerów, w tym Ukrainę. Maksymalny zasięg zwalczania celów pociskami PAC-3 MSE nie jest oficjalnie podawany, ale jest z pewnością, podobnie jak w przypadku innych systemów, wyższy dla samolotów i rakiet cruise niż w stosunku do rakiet balistycznych,. Z dostępnych informacji wynika, że PAC-3 MSE może zwalczać cele na pułapie nawet ponad 30 km.