PGZ analizuje możliwość i zakres współpracy „dronowej” z Ukrainą

Artykuł o blokowaniu przez polski przemysł rewolucji dronowej nie miał na celu stawiać komuś jakichś zarzutów. Był to tylko opis obecnej sytuacji w Polsce, gdzie nasze firmy nie są moim zdaniem zainteresowane wprowadzaniem ukraińskich rozwiązań, uważając, że mają własne. Chcąc jednak dać możliwość wypowiedzenia się w tej sprawie drugiej stronie, zwróciliśmy się do Polskiej Grupy Zbrojeniowej o przedstawienie swojej opinii na ten temat i przedstawiamy ją praktycznie w całości.

Zadaliśmy sześć pytań, prosząc w pierwszej kolejności o informację, z jakimi firmami ukraińskimi PGZ współpracuje, w jakich obszarach oraz jakie są konkretne rezultaty tej współpracy, jeśli chodzi o produkcję ukraińskich systemów bezzałogowych w Polsce lub pozyskiwanie technologii.

Jak wygląda współpraca PGZ z ukraińskim przemysłem dronowym?

Biuro Komunikacji i Promocji Polskiej Grupy Zbrojeniowej odpowiedziało, że „PGZ jest obecnie na etapie rozwoju współpracy z ukraińskim sektorem obronnym przede wszystkim w zakresie technologii bezzałogowych (bezzałogowe statki powietrzne, systemy morskie, inne platformy autonomiczne służące do rozpoznania, rażenia i wsparcia działań operacyjnych) oraz technologii rakietowych i związanych z nimi kompetencji produkcyjnych, integracyjnych i serwisowych”.

Efektem tej współpracy mają być przede wszystkim:

• rozwój relacji technologicznych i przemysłowych,
• analiza możliwości lokalizacji wybranych zdolności produkcyjnych w Polsce,
• a także pozyskiwanie doświadczeń wynikających z wykorzystania nowoczesnych systemów uzbrojenia w warunkach rzeczywistych działań bojowych.

Dla PGZ szczególnie istotne jest budowanie kompetencji przemysłowych, które w przyszłości mogłyby zostać wykorzystane zarówno na potrzeby Sił Zbrojnych RP, jak i szerszego europejskiego ekosystemu obronnego.
Biuro Komunikacji i Promocji Polskiej Grupy Zbrojeniowej

Podkreślono, że ważnym elementem tych działań jest spółka PGZ OREL, którą powołano w maju 2023 roku, głównie do serwisowania oraz napraw sprzętu wojskowego (w tym armatohaubic „Krab”) jak najbliżej frontu w Ukrainie. Spółka ta „pełni funkcję operacyjnej platformy współpracy Grupy z partnerami ukraińskimi” i ma „wspierać rozwój relacji biznesowych i przemysłowych, przedsięwzięcia logistyczne i serwisowe oraz identyfikację projektów o potencjale produkcyjnym”.

„Dzięki temu PGZ może rozwijać współpracę w sposób ciągły i praktyczny, niezależnie od formalnych programów międzyrządowych. Należy jednocześnie podkreślić, że ewentualne przechodzenie od współpracy technologicznej do szerszych projektów produkcyjnych będzie w dużej mierze zależało od kierunkowych decyzji administracji rządowej”.

PGZ nie przedstawiła („ze względu na obowiązujące zasady poufności”) listy ukraińskich firm, z którymi już nawiązano lub planuje się nawiązać współpracę, w tym również producentów systemów bezzałogowych. Grupa ujawniła jedynie, że taką współpracę nawiązała z 7 podmiotami, w tym z TAF Industries. „Nasze zainteresowanie obejmuje szerokie spektrum rozwiązań: od dronów rozpoznawczych i uderzeniowych, bezzałogowych systemów morskich, przez systemy dalekiego zasięgu, po technologie przeciwdronowe oraz rozwiązania wspierające walkę radioelektroniczną”.

Polska Grupa Zbrojeniowa poinformowała także, że „stale analizuje możliwości współpracy z podmiotami rozwijającymi technologie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa i modernizacji sił zbrojnych. Dotyczy to przede wszystkim systemów bezzałogowych, w tym morskich, walki radioelektronicznej, technologii rakietowych oraz innych rozwiązań posiadających potencjał do zastosowań wojskowych”.

Grupa wyjaśniła również, że „w przypadku dalszego rozwoju inicjatyw takich jak Drone Deal oraz Build with Ukraine naturalnym będzie także analizowanie możliwości udziału Polski i polskiego przemysłu obronnego w nowych modelach współpracy. Wskazała ponadto, że „tempo i zakres tego zaangażowania będą zależały od decyzji organów administracji rządowej, które będą określały ramy uczestnictwa Polski w tych przedsięwzięciach”.

Dlaczego PGZ zdecydowała się na współpracę z TAF Industries?

Jedyną ukraińską firmą, z którą współpraca realizowana jest jawnie, jest TAF Industries. PGZ wybrała tę firmę „ze względu na wysoki poziom zaawansowania technologicznego rozwijanych rozwiązań, zdolność do szybkiego reagowania na zmieniające się wymagania pola walki oraz bezpośrednie doświadczenia wynikające z praktycznego wykorzystania tych systemów”.

Współpraca z TAF Industries dotyczy rozwoju technologii bezzałogowych, rozwiązań walki radioelektronicznej oraz systemów przeznaczonych do zwalczania bezzałogowców. Jej celem jest ocena możliwości wspólnego rozwijania technologii, wykorzystania doświadczeń operacyjnych oraz budowania potencjalnych zdolności przemysłowych w Polsce.
Biuro Komunikacji i Promocji Polskiej Grupy Zbrojeniowej

PGZ zwróciła jednak uwagę, że podpisane porozumienie stanowi dopiero pierwszy etap budowania współpracy. „Dalsze decyzje dotyczące ewentualnej lokalizacji produkcji, realizacji wspólnych przedsięwzięć przemysłowych czy szerszego transferu kompetencji będą uzależnione od wyników analiz technologicznych, biznesowych i operacyjnych. Istotne znaczenie będą miały również decyzje administracji rządowej dotyczące kierunków rozwoju krajowych zdolności obronnych”.

Polska Grupa Zbrojeniowa nie widzi przy tym problemów z niską ceną, jaką mają drony ukraińskie w porównaniu do dronów produkowanych w Polsce, m.in. ze względu na różnice w kosztach pracy. Przypomniała, że „konkurencyjność cenowa nowoczesnych systemów bezzałogowych zależy obecnie przede wszystkim od skali produkcji, organizacji łańcucha dostaw, standaryzacji komponentów oraz poziomu automatyzacji procesów produkcyjnych. Koszty pracy stanowią jedynie jeden z elementów wpływających na końcową cenę produktu”.

„Konkurencyjność kosztową przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa dostaw i kontroli jakości” można według PGZ zachować poprzez „odpowiedni podział kompetencji pomiędzy partnerów przemysłowych oraz wykorzystanie istniejących zdolności produkcyjnych w różnych lokalizacjach”. Liczy się także skala zamówień. Polska Grupa Zbrojeniowa przypomniała, że firma TAF Industries produkuje 100 tysięcy dronów FPV miesięcznie. „Tak duża skala wytwarzania umożliwia istotne obniżanie kosztów jednostkowych poprzez efekt skali, optymalizację zakupów komponentów oraz wysoką powtarzalność procesów produkcyjnych”.

Dla PGZ nie jest też problemem, że firma TAF Industries zawarła już wcześniej porozumienia o współpracy z firmami niemieckimi, fińskimi i szwedzkimi. Ma to być potwierdzeniem „atrakcyjności oferowanych technologii” i „wpisywać się w szerszy model budowy europejskich zdolności przemysłowych opartych na doświadczeniach zdobytych przez Ukrainę podczas wojny”. Z perspektywy PGZ ma nie być to czynnik ograniczający, lecz „potencjalna szansa na uczestnictwo w szerszym ekosystemie współpracy”.

„Potencjalna współpraca z PGZ nie byłaby zatem konkurencyjna wobec wcześniej zawartych umów, lecz mogłaby stanowić ich naturalne uzupełnienie poprzez wykorzystanie kompetencji i potencjału polskiego przemysłu obronnego. Dodatkowo inicjatywy Drone Deal oraz Build with Ukraine zakładają rozwijanie zdolności produkcyjnych technologii ukraińskich w państwach sojuszniczych poprzez połączenie lokalnej infrastruktury przemysłowej i finansowania z ukraińskim know-how oraz doświadczeniami operacyjnymi”.
Biuro Komunikacji i Promocji Polskiej Grupy Zbrojeniowej

Jak widać, Polska Grupa Zbrojeniowa nie zawarła jak na razie żadnej umowy pozwalającej na przejście do realizowania szerszych projektów produkcyjnych. Cały czas analizuje natomiast możliwości:

• lokalizacji wybranych zdolności produkcyjnych;
• realizacji wspólnych przedsięwzięć przemysłowych;
• szerszego transferu kompetencji;
• współpracy z ukraińskimi podmiotami rozwijającymi technologie istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa i modernizacji sił zbrojnych;
• udziału Polski i polskiego przemysłu obronnego w nowych modelach współpracy, takich jak Drone Deal oraz Build with Ukraine.

Jednak to od kierunkowych decyzji administracji rządowej będą zależały:

• ewentualne przechodzenie od współpracy technologicznej do szerszych projektów produkcyjnych;
• dalsze decyzje dotyczące ewentualnej lokalizacji produkcji, realizacji wspólnych przedsięwzięć przemysłowych czy szerszego transferu kompetencji;
• oraz tempo i zakres ewentualnego zaangażowania w nowe, ukraińskie inicjatywy takie jak Drone Deal oraz Build with Ukraine, w które angażują się już inne państwa.

Przypominam, że pełnoskalowa wojna w Ukrainie trwa od 24 lutego 2022 roku, a o tzw. „rewolucji dronowej w działaniach bojowych” wiedziano jeszcze wcześniej, bo od wojny w Górskim Karabachu trwającej od 27 października do 10 listopada 2020 roku.