Najnowsza rosyjska armatohaubica w szkole artylerzystów

Najnowsza rosyjska gąsienicowa armatohaubica zakończyła badania państwowe jesienią 2023 roku, co oznaczało wyjście z wieloletnich opóźnień całego programu. Informowano wtedy, że produkcja seryjna ruszyła jeszcze przed ich zakończeniem w celu przyspieszenia realizacji całego procesu wdrażania jej do armii. Według Rosjan konstrukcja ta miała już zostać sprawdzona na Ukrainie w roku 2022 (chociaż dowodów wizualnych brak).

Co z najlepszą rosyjską artylerią?

W grudniu 2023 roku ogłoszono, że nowe działa będą rozmieszczone w pewnej liczbie w Północnym Okręgu Wojskowym przy granicy z Norwegią oraz Finlandią (chociaż ponownie brak dowodów wizualnych). Miesiąc później Rosjanie informowali o wysłaniu pierwszych seryjnych egzemplarzy do wojska, chociaż na nagraniu było zaledwie pięć armatohaubic. Miały one zmierzać na front, jednak do dziś brak na to dowodów.

Od tego czasu informacje o rosyjskim odpowiedniku Kraba, K9A1 czy PzH 2000 ucichły na bardzo długo. Nowością było opublikowanie jesienią zeszłego roku materiału o saratowskiej Wyższej Szkole Dowodzenia Artylerią, przygotowanego przez rosyjską telewizję NTV (należącej do grupy medialnej Gazpromu). Wśród artylerii, jaka znajduje się na jej wyposażeniu, była właśnie armatohaubica 2S35 Koalicja-SW.

Wiele rodzajów artylerii do szkolenia

Oprócz niej na materiale widzimy działo samobieżne 2S7/2S7M Pion/Małka, armatohaubice kołowe 2S43 Malwa oraz 2S44 Hiacynt-K, gąsienicową 2S19M2 Msta-S oraz ciężki moździerz 2S4 Tulipan. Do tego dochodzi pojazd dowodzenia artylerii z systemem kierowania ogniem Planchet-M-IR na bazie samochodu opancerzonego Kamaz-43502.

Na filmie widzimy także proces szkolenia artylerzystów (także z prowadzenia ognia bezpośredniego) z wykorzystaniem m.in. trenażerów. Są oni tam także uczeni z obsługi ppk Kornet oraz zestawów Chryzantema-S.

Ile dział dotychczas dostarczono do wojska?

Ile dotychczas Rosjanie wyprodukowali armatohaubic 2S35? Nikt na dobrą sprawę nie wie, a dane są tutaj sprzeczne. Mówi się o stworzeniu w ramach partii przedseryjnej pomiędzy 12 a 26 egzemplarzy (skłaniamy się raczej ku mniejszej z tych liczb). Część komentujących wskazuje jednak, że liczba ta była w roku 2023 znacznie mniejsza i ograniczała się jedynie do pokazanych pięciu dział.

Te zaś miały nie być egzemplarzami z bieżącej produkcji, ale wyremontowanymi i zmodyfikowanymi pojazdami przedseryjnymi. Jak wygląda prawda? Nie wiemy i raczej za szybko nie dowiemy się, ile dokładnie Koalicji-SW Rosjanie wyprodukowali do teraz. Brak wciąż dowodów na ich wykorzystywanie na froncie, przy granicy z państwami NATO oraz odbiorów nowych partii.

2S35 Koalicja-SW to rosyjska armatohaubica samobieżna kalibru 152 mm na podwoziu gąsienicowym. Konstrukcja ta ma w założeniach zastąpić starszą artylerię samobieżną w rosyjskiej armii. W różnych źródłach donośność haubicoarmaty 2A88 określa się na 40 do 70 km (chociaż ta druga wartość jest wątpliwa). Według producenta istnieje możliwość montażu w 2S35 uzbrojenia kalibru 155 mm, jednak nie określono parametrów taktyczno-technicznych systemu w takiej konfiguracji. Koalicja-SW posiada zmechanizowany system zasilania haubicy w pociski oraz ładunki miotające (tzw. automat ładowania). To umożliwia uzyskanie szybkostrzelności 10 strzałów na minutę.

Koalicja-SW ma możliwość prowadzenia ostrzału w tzw. trybie „szkwału ognia”, w krajach zachodnich określanego mianem MRSI (ang. Multiple Round Simultaneous Impact), w którym kilka pocisków wystrzelonych z tej samej haubicy pod różnymi kątami osiąga cel w tym samym czasie. Jedną z największych zalet nowego sprzętu ma być bardzo wysoki poziom automatyzacji. Pierwotnie 2S35 miała otrzymać kadłub wywodzący się z platformy Armata, jednak przez ciągłe opóźnienia postanowiono wykorzystać w tej roli zmodyfikowane podwozie czołgu T-90. Silnik wysokoprężny o mocy 1000 KM umożliwia rozpędzenie tego ważącego 55 ton wozu do 60 km/h.

2S19 Msta-S to rosyjska samobieżna armatohaubica kal. 152 mm, opracowana w latach 80. XX wieku jako następca systemów 2S3 Akacja i 2S5 Hiacynt. Główne uzbrojenie stanowi armatohaubica 2A64 z lufą o długości 47 kalibrów, umieszczona w obrotowej wieży osadzonej na podwoziu gąsienicowym. Do samoobrony służy wielkokalibrowy karabin maszynowy NSWT kal. 12,7 mm. Samo podwozie zbudowane zostało z wykorzystaniem podzespołów czołgów T-72 i T-80. Szybkostrzelność Msta-S dochodzi do 8 strzałów na minutę, zaś donośność określa się na 29-36 km. Jednostkę napędową pojazdu stanowi silnik W-84A o mocy 840 KM, pozwalający na rozpędzenie ważącej 42 tony samobieżnej armatohaubicy do 60 km/h.

W przypadku wersji 2S19M1 zastosowano ulepszony silnik W-84AMS, zintegrowano system kierowania ogniem ASUNO oraz dodano system nawigacyjny GLONASS. Wersja 2S19M2/2S33 Msta-SM-2 otrzymała m.in. nową armatohaubicę 2A79 152 mm z dłuższą lufą - L60 (co zwiększyło donośność do ponad 40 km) oraz zwiększono szybkostrzelność do 10 wystrzałów na minutę.

2S44 Hiacynt-K to rosyjska armatohaubica powstała poprzez połączenie systemu 2S43 Malwa oraz ciągnionego działa 2S36 Hiacynt-B. Konstrukcja ta powstała w roku 2024 prawdopodobnie w celu poprawy siły ognia oraz z powodu niewystarczającej produkcji luf dla wspomnianych Malw. W miejsce dotychczas używanej armatohaubicy pochodzącej z 2S19 Msta-S/2A65 Msta-B zastosowano tę pochodzącą z 2A36 Hiacynt-B/2S5 Hiacynt-S.

Tym samym zwiększony został zasięg rażenia pojazdu z 24,5-36 km do 29-33/40 km, chociaż według niektórych źródeł maksymalna donośność to 50 km. Podwozie dalej stanowi wojskowy samochód ciężarowy BAZ-6010-027 z napędem 8×8 i silnikiem YaMZ-849 o mocy 500 KM, co ma pozwolić na rozpędzenie do 80 km/h przy około 20 tonach masy własnej.

2S43 Malwa to rosyjska armatohaubica samobieżna o trakcji kołowej. Uzbrojenie główne kalibru 152 mm posiada lufę o gwintowanym przewodzie i długości 47 kalibrów (ok. 7,15 m). Pojazd został zaprojektowany przez Centralny Instytut Badawczy „Buriewiestnik”. Jest produkowany przez fabrykę Urałtransmasz, która wchodzi w skład koncernu UrałWagonZawod (UWZ), podmiotu zależnego państwowego holdingu Rostiech. System składa się z nośnika, czyli wojskowego samochodu ciężarowego BAZ-6010-027 z napędem 8×8, oraz uzbrojenia w postaci armatohaubicy 2A64 (wykorzystywanej m.in. w gąsienicowym systemie 2S19 Msta-S). Zapas amunicji wynosi 30 naboi. Załoga zajmuje miejsce w opancerzonej kabinie z przodu wozu, zaś uzbrojenie jest zamontowane w jego tylnej części. Donośność określa się na 24,5-36 km w zależności od zastosowanej amunicji.

Konstruktorzy twierdzą, że konstrukcję armatohaubicy maksymalnie uproszczono i odchudzono, co ma umożliwiać sprawny przerzut drogą powietrzną. Masa całkowita 2S43 wynosi 32 tony. Małwa posiada zmechanizowany, półautomatyczny system zasilania uzbrojenia głównego w amunicję, który według oficjalnych danych ma zapewniać szybkostrzelność na poziomie ośmiu strzałów na minutę. Wóz wyposażono w podpory stabilizujące podwozie w trakcie prowadzenia ognia. W różnych źródłach pojawiają się doniesienia, jakoby w przyszłości planowana była wymiana uzbrojenia głównego na to znane z gąsienicowej Koalicji-SW, co zwiększyłoby donośność do ponad 40 km. Jak dotąd informacje te nie znalazły potwierdzenia w otwartych źródłach. W 2024 roku zademonstrowano wersję ze zmienionym uzbrojeniem głównym o większej donośności.

2S7 Pion to radziecka ciężka armata samobieżna wprowadzona do służby w 1976 roku. Później trafiła do Czechosłowacji i Polski, choć w niewielkich liczbach. W 1983 roku wprowadzono modyfikację, która zwiększyła szybkostrzelność do 2,5 strzału na minutę, dodała mocniejszy silnik oraz zwiększyła zapas amunicji z czterech do ośmiu pocisków. Haubicę ładowano pociskami dostarczanymi przez ciężarówki. Po modernizacji system przyjął nazwę 2S7M Pion-M (Małka).

Użytkownikami systemu są Ukraina, Rosja, Angola, Azerbejdżan oraz Gruzja. Rosyjskie 2S7M przeszły modernizację układu jezdnego i elektroniki, zakończoną w 2021 roku. Donośność systemu wynosi 37,5-55 km, zależnie od amunicji, a prace nad nowym pociskiem kal. 203 mm mają umożliwić osiągnięcie donośności 150–200 km.

2S4 Tulipan to radziecki samobieżny moździerz kal. 240 mm wprowadzony do wyposażenia armii byłego ZSRR w 1974 roku. Sam pojazd to połączenie podwozia „Obiekt 305” – znanego z innych systemów artyleryjskich 2S3/2S5 czy SA-4 z częścią artyleryjską 2B8 (powstałą w oparciu o 240 mm moździerz ciągniony M-240). Do strzelania z tego moździerza stosuje się amunicję z pociskami burzącymi, burzącymi z dodatkowym napędem rakietowym czy samonaprowadzającą się, sterowaną laserem typu 1K113 Smielczak (opracowano do nich również amunicję z ładunkami jądrowymi).

Korzystają one z granatów moździerzowych o długości od 1,5 do 2,4 m i masie od 130 do 228 kg, gdzie masa przenoszonej głowicy bojowej wynosi od 32 kg do 46 kg. Zasięg strzelania taką amunicją wynosi od 800 do ponad 19 700 m, a szybkostrzelność ok. 1 strz./min. Obecnie tego typu moździerze są wykorzystywane przez takie kraje jak Rosja,