Artyleryjski impas przełamany po prawie 30 latach

We wrześniu 2022 roku pisaliśmy o zamiarze pozyskania przez Malezję 16-19 armatohaubic EVA kalibru 155 mm. Jednak od tego czasu sprawa kupna artylerii z Konštrukta-Defence ucichła i pojawiły się informacje o zamiarze pozyskania przez Kuala Lumpur tureckiego systemu Yavuz lub francuskiego CAESAR-a. W maju 2024 r. serwisy VPK oraz HNonline.sk informowały, jakoby w przetargu wygrała słowacka EVA. Wartość umowy na zakup 18 wozów miała wynieść 170 mln dolarów.

Wojsko wybiera, a ministerstwo finansów mówi: "nie"

Jednocześnie wciąż pojawiały się doniesienia, że większość wojskowych optowała za zakupem francuskiej artylerii. Brak oficjalnego potwierdzenia potęgował wątpliwości co do komunikatów słowackich mediów. Jesienią 2024 roku w serwisie X (dawniej Twitter) użytkownik Malaysia Military Review wskazał, że ostatecznie wygrała słowacka EVA M2, czyli zmodernizowany wariant ahs EVA, który pierwotnie nosił nazwę BIA.

Dzięki rozmowie z przedstawicielem tamtejszych mediów branżowych udało mi się dowiedzieć, czemu trwa tam ten artyleryjski impas. Otóż wyznaczenie przez ministerstwo obrony zwycięzcy nie oznacza z automatu zaakceptowania go przez ministerstwo finansów, które miało regularnie odrzucać gotowe i podpisane już kontrakty.

Cały ten impas został przełamany (chyba) podczas tegorocznych targów Eurosatory, kiedy to spółka KNDS France podpisała z malezyjską firmą Advanced Defence Systems umowę na dostawę 18 armatohaubic CAESAR Mark I. Podpisy obu stron zostały złożone w obecności przedstawicieli francuskiej agencji DGA. Co ciekawe, umowa dotyczy także licencji umożliwiającej transfer technologii niezbędnej do montażu CAESAR-a w Malezji oraz jego obsługi w całym cyklu użytkowania.

Tym samym część artylerii będzie zmontowana lokalnie w zakładach Advanced Defence Systems. Oprócz tego kontrakt zawiera pakiet logistyczny, szkoleniowy oraz zapas części zamiennych. Umowa ta stanowi zwieńczenie działań mających na celu promocję w Malezji armatohaubicy CAESAR rozpoczętą jeszcze w 1999 roku.

Niemoc przełamana po prawie trzech dekadach

W ten sposób postępowanie na pozyskanie artylerii samobieżnej kal. 155 mm zakończyło się po – uwaga – prawie 30 latach i 8 (lub więcej) podejściach. Kontrakt ten stanowi także pogłębienie współpracy pomiędzy firmami po tym jak w 2018 roku zawarto umowę dotyczącą dostawy lekkich haubic LG1 Mk. III oraz ich lokalnego montażu.

Dziś malezyjska armia nie ma na stanie samobieżnych haubic. Tamtejsi artylerzyści mają do dyspozycji jedynie ciągnione działa kal. 105 i 155 mm. Największe zdolności rażenia zapewnia 28 haubic Denel G5 kal. 155 mm zakupionych z RPA. Ich uzupełnieniem są m.in. lekkie haubice kalibru 105 mm: włoskie Oto Melara Mod 56 kal. 105 mm (110 egzemplarzy), amerykańskie M102 (40 sztuk) i francuskie LG1 Mk. III (18 dział).

CAESAR (Camion Équipé d’un Système d’Artillerie) to francuska armatohaubica samobieżna o trakcji kołowej produkowana przez KNDS Nexter (niegdyś Nexter Group). Jest przystosowana do montażu na podwoziach różnych samochodów ciężarowych w układzie 6x6 lub 8x8, zgodnie z wymaganiami klienta. Najczęściej stosowanymi nośnikami są Renault Sherpa 5, Mercedes-Benz Unimog (oba 6x6) oraz Tatra 815-7 (8x8). CAESAR posiada uzbrojenie główne kalibru 155 mm z lufą L/52 (o długości ok. 8 metrów), którego maksymalna donośność wynosi ponad 40 km podczas strzelania pociskami odłamkowo-burzącymi z gazogeneratorem dennym. CAESAR korzysta z szerokiej gamy amunicji kompatybilnej z JBMoU, w tym klasycznej odłamkowo-burzącej, przeciwpancernej BONUS oraz nowych kierowanych pocisków Katana 155 mm.

Zapas amunicji w wariancie francuskim, na podwoziu Renault (Arquus) z napędem 6x6, wynosi 18 pocisków wraz z ładunkami miotającymi. Dotychczas powstało ponad 300 egzemplarzy tego systemu. Trafił on na wyposażenie Sił Zbrojnych Francji, Arabii Saudyjskiej, Tajlandii, Estonii, Maroka, Indonezji oraz Ukrainy. W niedalekiej przyszłości wejdzie do służby w Belgii, Portugalii, Słowenii, Armenii, Chorwacji, Czechach oraz na Litwie. Z użytkowania tego systemu zrezygnowała Dania, przekazując Ukrainie wszystkie 19 egzemplarzy z własnych sił zbrojnych.