WDS 2026: Ukraińska artyleria na Bliskim Wschodzie

Pojawienie się w Arabii Saudyjskiej ukraińskiego „artyleryjskiego woła roboczego” w postaci dobrze już znanej armatohaubicy 2S22 Bohdana to niemała ciekawostka z wielu względów. Pierwszym z nich jest sam fakt wystawienia jej w formie pełnoprawnego pojazdu, a nie modelu, jak to często bywało. Choć jej zagraniczny debiut miał miejsce na kieleckich targach MSPO 2025, to jednak wysłanie całego pojazdu do Rijadu było znacznie większym wyzwaniem, choćby ze względów logistycznych. Stąd pojawienie się tego systemu artyleryjskiego na World Defense Show trzeba uznać za istotne wydarzenie i demonstrację zdolności ukraińskiego przemysłu zbrojeniowego.

Ukraiński bóg wojny obecny w Rijadzie

Pezentacja Bohdany w Arabii Saudyjskiej oznacza także, że potrzeby frontu są na tyle nasycone, a produkcja na tyle „rozkręcona”, że możliwe było jej wystawienie na targach. Ponownie była to wersja określana przez autora roboczo jako 5.0, bazująca na podwoziu czeskiej Tatry Force z kabiną opancerzoną wzorowaną na czeskiej Pumie L2, wytwarzana przez ukraiński przemysł, podobnie jak „szoferki” stosowane w odmianach 1.0, 2.0, 4.0 czy 6.0.

Artyleria ta była wystawiona na stoisku ukraińskiego stowarzyszenia producentów sprzętu wojskowego NAUDI (obok niej znajdował się m.in. bezzałogowiec lądowy Protector oraz pojazd minoodporny Warta 2).

Ukraińska artyleria szuka rynków eksportowych

Czy Bohdana ma szansę na znalezienie rynków eksportowych? Jak najbardziej – Bliski Wschód można także zaliczyć do potencjalnych odbiorców. Ukraińcy już wcześniej współpracowali z Saudami w ramach programu pocisków balistycznych Grom-2, dzięki czemu prawdopodobnie dziś udaje się używać tych rakiet (lub czegoś powstałego na bazie ich rozwiązań) przeciwko Rosjanom.

Mimo faktu, że saudyjska armia w kwestii artylerii lufowej o trakcji kołowej bazuje na francuskich CAESAR-ach, to dalej ma na stanie wiele konstrukcji, które powinny za jakiś czas zostać wymienione.

Bohdana okazją dla przemysłu zbrojeniowego Arabii Saudyjskiej?

Co więcej, Arabia Saudyjska przykłada z roku na rok coraz większą uwagę do rozwoju własnego przemysłu, pozyskując kolejne technologie oraz licencje na produkcję lub współprodukcję różnego typu sprzętu oraz uzbrojenia. Ewentualny zakup Bohdany (a raczej licencji na nią) z prawami do eksportu mógłby stanowić dla tamtejszego przemysłu możliwość nie tylko zaspokojenia krajowych potrzeb, ale także ekspansji na rynkach zagranicznych.

Zważywszy na fundusze Saudów oraz ich koneksje międzynarodowe, niewykluczone, że mogliby rzucić wyzwanie Francuzom lub Izraelczykom. Co prawda ich państwowa spółka SAMI ma już w swojej ofercie armatoahubicę kal. 155 mm (póki co na etapie demonstratora technologii), bazującą także na czeskiej Tatrze Force 8x8, ale nie ma ona paru cech, którymi dysponuje Bohdana.

Sprawdzone na wojnie rozwiązanie z szansą na hit eksportowy

Przede wszystkim ukraińska artyleria to konstrukcja nie tylko sprawdzona pod kątem technologicznym (saudyjska konstrukcja pokazana 2 lata temu miała wiele elementów „umownych”) – która jest stale rozwijana. Po drugie, 2S22 ma już na karku kilkuletnie doświadczenie frontowe, które nie tylko przemawia na jej korzyść w sensie użyteczności i skuteczności zastosowanych w niej rozwiązań, ale także w sensie marketingowym.

Nośnik saudyjskiej armii jest bardzo dobrze znany, zatem wszystko skupi się na module artyleryjskim z dodatkami. Oczywiście to wszystko tylko spekulacje autora, jednak obecność Bohdany na targach raczej nie była kurtuazyjna i Ukraińcy wiedzą, że jeśli chcą zapewnić stabilność finansową, konieczne jest znalezienie dodatkowego klienta poza własną armią.

2S22 Bohdana to ukraińska armatohaubica samobieżna kalibru 155 mm o trakcji kołowej. System uzbrojenia wraz z zabudową opracował Nowokramatorski Zakład Budowy Maszyn (NKMZ) z Kramatorska. Uzbrojenie główne pierwotnie osadzono na wojskowym samochodzie ciężarowym KrAZ-6322 w układzie 6x6 z opancerzoną kabiną w wariancie pojazdu wykorzystywanego przez Zbrojne Siły Ukrainy. Wobec problemów strukturalnych w zakładach KrAZ po rosyjskiej inwazji nośnik wymieniono. Podwozie nowszych egzemplarzy stanowi białoruski samochód ciężarowy MAZ-6317 (produkowany na licencji pod nazwą Bogdan-6317) o napędzie 6x6. 

Pojazd otrzymał kabinę o kształcie zbliżonym do tej zastosowanej w wozie dowodzenia RKP-360, wchodzącym w skład dywizjonów systemu przeciwokrętowego R-360 Neptun (2.0). Kolejnym alternatywnym nośnikiem jest Tatra T815-7T3RC1 z napędem 8x8, wyposażony w modułową, opancerzoną kabinę Puma (3.0). Obecnie armatohaubica jest także integrowana z cywilnymi modelami samochodów ciężarowych Tatra (np. Phoenix) wyposażanymi w kabinę podobną do tej w wersji 2.0. Ten podwariant określa się mianem wersji 4.0.

Kolejna podwersja została także osadzona na podwoziu Tatry z kabiną przypominającą czeską Pumę, którą roboczo nazywa się czasem 5.0. Obecnie do służby oddawana jest odmiana 6.0, bazująca prawdopodobnie na ukraińskim samochodzie ciężarowym KrAZ-6322. Niedługo w produkcji znajdzie się Bohdana bazująca na niemieckim samochodzie Mercedes-Benz Zetros, jednak nie wiadomo, w jakim układzie zawieszenia. System może być także osadzany na samochodach ciężarowych innego typu, choćby na pojazdach marki MAN.

W pierwotnej konfiguracji (na podwoziu KrAZ-6322) masa całkowita pojazdu wynosi 28 ton, a zapas amunicji to 20 pocisków i kompletów ładunków miotających. Armatohaubica jest wyposażona w nowoczesny system kierowania ogniem, a jej teoretyczna szybkostrzelność maksymalna ma wynosić do 5-6 strzałów na minutę. Maksymalna donośność wynosi odpowiednio 40 km przy stosowaniu amunicji z gazogeneratorem dennym i 50-60 km dla pocisków ze wspomaganiem rakietowym.