Putin podpisał ustawę ograniczającą prawa skazanych zaocznie emigrantów

Pełna nazwa ustawy brzmi: „O tymczasowych środkach ograniczających wobec osób przebywających poza granicami Federacji Rosyjskiej i uchylających się od odbycia kary”, została opublikowana we wtorek i weszła w życie z dniem publikacji. Duma Państwowa (niższa izba rosyjskiego parlamentu) przegłosowała projekt 22 lipca, a Rada Federacji zatwierdziła ją cztery dni później.

Ustawa dotyczy osób, wobec których zapadły zaoczne wyroki lub decyzje administracyjne m.in. za tzw. dyskredytację armii, naruszenie przepisów dotyczących statusu „zagranicznego agenta”, współpracę z organizacjami uznanymi przez rosyjskie władze za niepożądane lub ekstremistyczne czy publiczne nawoływanie do nałożenia sankcji na Rosję.

Zgodnie z nowymi regulacjami osoby objęte ustawą zostaną wpisane do specjalnego rejestru prowadzonego przez ministerstwo sprawiedliwości. W praktyce utracą możliwość korzystania z wielu usług świadczonych przez państwo oraz dokonywania czynności prawnych na terytorium Rosji. Obejmuje to m.in. zakaz transakcji związanych z nieruchomościami i pojazdami, rejestrowania działalności gospodarczej, zaciągania kredytów oraz korzystania z bankowości elektronicznej i szeregu usług publicznych dostępnych przez internet. Przewidziano również możliwość blokowania środków finansowych i majątku znajdującego się w Rosji. Nowe przepisy oznaczają także ograniczenie dostępu do części usług konsularnych, w tym utrudnienia w uzyskaniu nowych dokumentów.

Meduza przytacza wypowiedź przewodniczącego Dumy Państwowej Wiaczesława Wołodina z okresu, gdy ustawa była procedowana: „Ci, którzy wyjechali, powinni pomyśleć, w jaki sposób stanąć przed sądem i przyznać się do winy. Mam na myśli ludzi, którzy szkodzą naszemu krajowi. Ekstremistów, zdrajców naszej ojczyzny. Tych, którzy od lat robią wszystko, by zniszczyć nasze państwo. Usprawiedliwiają nazizm, znieważają naszych żołnierzy i oficerów. Jednocześnie ukrywają się przed odpowiedzialnością w innych państwach.”

Rosyjskie media niezależne oceniają, że ustawa jest wymierzona przede wszystkim w przedstawicieli opozycji, dziennikarzy, działaczy społecznych i innych krytyków Kremla, którzy opuścili kraj po rozpoczęciu pełnowymiarowej inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. Wielu z nich zostało w ostatnich latach skazanych zaocznie na podstawie przepisów wprowadzonych po rozpoczęciu wojny, penalizujących krytykę działań rosyjskiej armii oraz władz.

Radio Swoboda podało, że prawnicy i obrońcy praw człowieka określają nowe przepisy jako ustawę o „faktycznym pozbawieniu obywatelstwa” – ponieważ de facto osoby przebywające na emigracji zostają pozbawione wielu podstawowych praw obywatelskich.