Co z Tarczą Wschód w 2026? Wojsko przedstawia plan

Jak czytamy na oficjalnej witrynie Wojska Polskiego, w 2025 roku, w ramach realizacji programu Tarcza Wschód, przeprowadzono inżynieryjne zabezpieczenie łącznie 60 km granicy państwowej. Działania te objęły zarówno rozbudowę elementów linearnych na odcinku ok. 10 km, jak i wykorzystanie asortymentu inżynieryjnego przeznaczonego do blokowania granicy na długości 50 km, który zgromadzono w wybudowanych 13 składach materiałowych.

W 2026 roku planowana jest istotna intensyfikacja prac inżynieryjnych. Zakłada się zabezpieczenie ponad 200 km granicy, w tym blisko 20 km w ramach dalszej rozbudowy linearnej. Pozostała część, obejmująca około 180 km, zostanie zabezpieczona przy użyciu asortymentu inżynieryjnego zgromadzonego w składach materiałowych, przeznaczonego do szybkiego zablokowania granicy.

Łącznie, do końca 2026 roku, planowane jest inżynieryjne zabezpieczenie blisko 260 km granicy państwowej. Obejmie ono niemal 30 km rozbudowy linearnej oraz około 230 km zabezpieczonych z wykorzystaniem asortymentu inżynieryjnego zgromadzonego w 37 składach materiałowych. Zakres ten będzie stanowił ponad 38% długości granicy na kierunku realizacji programu Tarcza Wschód.

Równolegle, w 2025 roku zakończono kluczowe zadania związane ze wzmocnieniem przejść granicznych. Zablokowano 5 przejść granicznych oraz przygotowano do zablokowania kolejnych 12, w tym 10 przejść drogowych i 7 kolejowych.

Kolejne nieruchomości na rzecz realizacji projektu

Realizacja rozbudowy infrastruktury inżynieryjnej wymagała intensywnych działań w zakresie pozyskiwania nieruchomości. W 2025 r. na potrzeby linearnej rozbudowy inżynieryjnej pozyskano 38 nieruchomości, co umożliwiło rozpoczęcie prac na kluczowych odcinkach granicy. Jednocześnie przygotowano znacznie ambitniejsze plany na kolejne lata.

W bieżącym roku plany te są ponad trzykrotnie większe – planuje się pozyskanie 150 nieruchomości w 52 lokalizacjach. W 2026 r. planuje się też pozyskać z zasobów KOWR (Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa) 45 działek pod rozbudowę 19 miejsc składowania (MS), pozostałe MS planowane do budowy w tym roku będą tworzone na terenach jednostek wojskowych wzdłuż granicy.

Szczególną rolę w tym procesie odgrywa współpraca z Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa, który przekazuje Ministerstwu Obrony Narodowej wykazy działek możliwych do wykorzystania na potrzeby programu. Równolegle analizowane są propozycje zgłaszane przez samorządy oraz Lasy Państwowe, obejmujące tereny położone w pasie do 15 km od granicy.

Wykorzystanie UBM

Istotnym elementem programu Tarcza Wschód jest wdrażanie nowoczesnych technologii budowlanych. W 2025 r. wojsko pozyskało dwa zestawy Ultimate Building Machine (UBM) – mobilne urządzenia, które wytwarzają gotowe stalowe elementy budynków. Zestawy UBM weszły na wyposażenie 2. pułku inżynieryjnego w Inowrocławiu oraz 16. batalionu remontu lotnisk w Jarocinie. W wyniku tych zmian jednostki te powiększyły swoje struktury o kompanie inżynieryjne. Po odbiorze sprzętu od producenta w 2025 r. przeprowadzono szkolenia praktyczne żołnierzy w ramach tych szkoleń zostały wybudowane dwa garaże. W 2026 roku planuje się budowę kolejnych obiektów szkoleniowych w Inowrocławiu i Jarocinie, a następnie budowę pierwszych garaży w technologii UBM na terenie jednostek wojsk operacyjnych.

Technologia UBM jest na tyle obiecująca, że Szef Sztabu Generalnego WP przesłał do MON wniosek o wyrażenie zgody na prowadzenie prac nad projektem decyzji MON w sprawie dalszego rozwoju zdolności Wojsk Inżynieryjnych do szybkiej budowy infrastruktury wojskowej w Siłach Zbrojnych RP oraz wniosek o wyrażenie zgody na rozpoczęcie procedury pozyskania dwóch kolejnych zestawów UBM. Akceptacja wniosku SG WP pozwoli na znaczące przyspieszenie zabezpieczenia potrzeb budowy infrastruktury wojskowej w ramach założonych celów Tarczy Wschód oraz  generowanych przez rozwijające się związki taktyczne i oddziały, w tym będzie skutkować znaczącymi oszczędnościami w ramach zaplanowanych już nakładów finansowych.

Równolegle Wojskowa Akademia Techniczna opracowała ulepszoną wersję systemu – konstrukcje o większych rozpiętościach oraz tzw. powłoki gruntowe. Przeprowadzone testy wykazały, że nowe rozwiązania dają realną ochronę przed lekkimi dronami-kamikadze i pociskami moździerzowymi kal. 120 mm. Gotowe wzorce mają wkrótce trafić do oficjalnego katalogu powtarzalnych obiektów UBM.

Sieć, łączność i nowy sprzęt

W 2025 roku w pasie przygranicznym uruchomiono siedem nowych stacji bazowych we współpracy z największymi operatorami komórkowymi i Ministerstwem Cyfryzacji. Poprawie uległa nie tylko łączność wojskowa, ale i cywilna – mieszkańcy zyskali zauważalnie lepszy zasięg. Do końca 2026 roku pokrycie sieci ma wzrosnąć z obecnych około 89% do 95%. W planach jest budowa kilkunastu kolejnych masztów – część sfinansuje MON, część operatorzy. Tylko w 2025 r. uruchomionych zostało siedem nowych stacji bazowych nadawczo-odbiorczych (BTS).

Agencja Uzbrojenia kontynuuje intensywne zakupy. W realizacji są m.in. system przeciwlotniczy kryptonim SAN zdolny zwalczać drony, miotacze min BAOBAB w wersjach gąsienicowej i kołowej, kolejne zestawy FlyEye i Gladius, a także szeroki wachlarz pojazdów, środków łączności i wyposażenia osobistego.

W 2025 roku odbyło się kilkadziesiąt wizyt delegacji z Litwy, Łotwy, Estonii, Finlandii, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Stanów Zjednoczonych. Szczególnie intensywna jest współpraca w ramach Baltic Defense Line. Od drugiej połowy 2026 roku planowane jest już praktyczne włączenie jednostek sojuszniczych do prac inżynieryjnych na polskim odcinku wschodniej flanki.

Finanse

W samym 2025 roku MON podpisał umowy na ponad 870 mln zł w ramach Tarczy Wschód (bez środków unijnych). Kluczowe ułatwienie przyniosła specustawa o inwestycjach obronnych, która weszła w życie w ubiegłym roku i radykalnie skróciła procedury. W 2026 roku ma powstać pierwszy oficjalny wykaz „kluczowych inwestycji obronnych”, w którym Tarcza Wschód zajmie jedno z centralnych miejsc.

Kluczowym momentem dla realizacji programu było wejście w życie w 2025 roku specustawy o inwestycjach w obronność. Nowe przepisy znacząco usprawniły proces przygotowania i realizacji inwestycji wojskowych. W 2026 roku planowane jest pełne wdrożenie rozwiązań ustawowych, w tym opracowanie pierwszego wykazu kluczowych inwestycji obronnych, obejmującego również zadania realizowane w ramach programu Tarcza Wschód.

Ochrona ludności w Tarczy Wschód

Zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej, Minister Obrony Narodowej przeznacza corocznie środki w wysokości 0,15% PKB – ponad 5 mld zł – na zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym na zadania o charakterze obronnym, ujęte w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.

W ramach „Tarczy Wschód” przewidziano również rozwój zabezpieczenia medycznego, obejmujący m.in. szpitale polowe i rozwiązania modułowe, zintegrowane z systemem ochrony i obrony ludności cywilnej.

Integralnym elementem programu jest tzw. Zielona Tarcza Wschód, która zakłada wykorzystanie środowiska naturalnego jako wsparcia zdolności obronnych państwa. We współpracy z resortem klimatu realizowane są projekty odtwarzania torfowisk, bagien i mokradeł w obszarach o kluczowym znaczeniu operacyjnym. Działania te łączą cele obronne i środowiskowe, wzmacniając odporność państwa przy jednoczesnym poszanowaniu przyrody. Na realizację tych projektów w najbliższych latach planowane jest przeznaczenie ok. 120 mln zł. Działania te stanowią przykład skoordynowanego działania resortów obrony i klimatu, wzmacniającego odporność państwa przy wykorzystaniu potencjału środowiska naturalnego.