Senat blokuje rekordowy budżet Pentagonu. Polska dostanie rykoszetem?

Dotychczas coroczna ustawa o upoważnieniu do wydatków na obronę była przedmiotem ostrych debat w Kongresie, ale samo jej przyjęcie nie budziło większych kontrowersji na amerykańskiej scenie politycznej. Taki stan rzeczy przechodzi do historii. Tegoroczny projekt budżetu o rekordowej wartości 1,15 biliona dolarów napotkał opór ze strony Partii Demokratycznej, a dokładnie senatorów tego ugrupowania. Mimo że Republikanie mają przewagę w Izbie Wyższej Kongresu, do rozpoczęcia procedowania projektu potrzebne było 60 głosów, a tych nie udało się uzyskać.

Dwa powody

Przyczyny takiej decyzji ze strony Demokratów są dwie. Jak czytamy w „The Hill” w pierwszej kolejności chodzić ma o wznowienie przez Pentagon wojny z Iranem i zrobienie tego bez autoryzacji Kongresu. Drugim jest okazanie sprzeciwu wobec braku ponadpartyjnego porozumienia w sprawie równomiernego zwiększania poziomu wydatków na obronę i inne cele (np. socjalne). To ostatnie może być trudne z uwagi na zadłużenie USA, a także opór konserwatywnych Republikanów.

Senator Partii Demokratycznej Chris Murphy stwierdził, że projekt ustawy zakłada wsparcie konfliktu zbrojnego z Iranem, a to jest wbrew woli Amerykanów. „To ustawa o finansowaniu wojny. Jest to zezwolenie na wojnę z Iranem, wojnę, której nikt w tym kraju nie chce” – powiedział. Pomimo, że część Demokratów w komisji ds. Sił Zbrojnych (Armed Services Committee) jeszcze podczas prac na poziomie komisji popierało projekt, ostatecznie zagłosowali przeciwko.

Wojna z Iranem dotyka nie tylko ustawy o wydatkach na obronę narodową. Jakiś czas temu pisaliśmy o tym, że Biały Dom poprosił Kongres o przyznanie dodatkowych środków (supplemental funding request) w wysokości 63 miliardów dolarów, przeznaczonych właśnie na kontynuowanie operacji Epicka Furia. Więcej na ten temat możemy przeczytać w tym tekście.

Ustawa NDAA

Ustawa o upoważnieniu do wydatków na obronność (National Defense Authorization Act – NDAA) określa ramy wydatkowania oraz cele, na które mogą zostać przeznaczane środki wojskowe w Stanach Zjednoczonych. W grudniu 2025 prezydent Donald Trump podpisał ustawę na obecny rok budżetowy (FY2026). Wydatki obronne zaplanowano wówczas na 901 miliardów dolarów. Brak poparcia dla ustawy NDAA może oznaczać dalsze problemy finansowe sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych. A to z kolei może wpłynąć na finansowanie długofalowych programów modernizacyjnych, a pośrednio również na Polskę. Drugi projekt NDAA, procedowany w Izbie Reprezentantów, zawiera bowiem zapisy zobowiązujące do oceny możliwości rozmieszczenia w Polsce i na wschodniej flance sił potencjalnie wycofywanych z innych państw europejskich, a także zobowiązanie do współpracy przemysłowej z Polską.

Co prawda głosowanie nad NDAA dotyczyło innego projektu ustawy, a punktem spornym jest Iran i poziom wydatków obronnych, ale nie zmienia to jednego. Jeśli Demokraci i Republikanie nie będą w stanie dojść do porozumienia nad ustawą o wydatkach obronnych (a zablokowanie debaty w Senacie jest tu bardzo złym sygnałem), to realizacja zarówno długoterminowych, jak i krótkoterminowych projektów wzmacniania sił USA będzie utrudniona. A to może mieć negatywne konsekwencje dla Polski, wszak powodem wstrzymania rotacji sił USA, obok decyzji prezydenta Trumpa, były problemy finansowe.