Wkrótce wodowanie ORP Wicher. Wszystko, co wiemy o fregacie [RAPORT]

Fregata

Fregata ORP Wicher będzie miała 138,7 m długości całkowitej i 20,26 m szerokości maksymalnej. Jej wyporność maksymalna będzie wynosiła około 7000 ton. Napęd okrętu będzie składał się z czterech silników wysokoprężnych MTU 20V8000 M71 o mocy 8400 kW każdy, pracujących na dwie nastawne śruby napędowe. Okręt będzie dysponował również czterema zespołami prądotwórczymi MTU 12V4000 M53B o mocy 1400 kW każdy. Napęd ten umożliwi rozwijanie prędkości 26 węzłów oraz zapewni 8000 mil morskich zasięgu przy prędkości marszowej wynoszącej 12 węzłów. Na dziobie będzie miał ster strumieniowy. Na fregacie znajdzie się 187 miejsc dla członków załogi i personelu dodatkowego.

Okręt będzie miał dość wszechstronne i bogate wyposażenie oraz uzbrojenie. Będzie wyposażony w system zarządzania walką CMS (Combat Management System) firmy Thales, w skład którego wejdzie 18 konsol operatorskich MOC w pomieszczeniu dowodzenia i 2 konsole MOC w pomieszczeniu sztabowym oraz system przesyłania danych o sytuacji operacyjnej okrętu.

Uzbrojona będzie w cztery pionowe wyrzutnie Lockheed Martin Mk 41. Każda z nich ma osiem komór startowych, a w każdej z nich zmieszczą się po cztery rakiety przeciwlotnicze MBDA CAMM, co łącznie da możliwość zabrania 128 rakiet. Na razie nie realizuje się prac mających umożliwić wykorzystywanie rakiet o większym zasięgu CAMM-ER, ale jest to możliwe w przyszłości. To samo dotyczy przyszłościowych rakiet CAMM-MR, które na razie jeszcze nie zostały opracowane. Fregata będzie miała również 2 poczwórne wyrzutnie rakiet przeciwokrętowych Kongsberg NSM.

Uzbrojenie artyleryjskie okrętu będzie składać się z pojedynczej armaty kalibru 76 mm Leonardo OTO Melara Super Rapid Strales, dwóch okrętowych systemów uzbrojenia PIT-Radwar OSU-35K oraz wielkokalibrowych karabinów maszynowych. Uzbrojenie przeciwko okrętom podwodnym będzie składać się z dwóch podwójnych wyrzutni B515/2V dla lekkich torped MU90.

ORP Wicher będzie miał bogate wyposażenie obserwacji technicznej i hydroakustycznej składające się z radaru wielofunkcyjnego dalekiego zasięgu Thales Sea Master 410, radaru wielofunkcyjnego średniego zasięgu Thales NS58, radaru kierowania ogniem Thales STIR 1.2 EO Mk2, integratora systemu „swój-obcy” Thales TSA 6000 i transpondera Thales TSC 4000, dwóch głowic optoelektronicznych PIT-Radwar ZGS-35K do systemów OSU-35K, kadłubowej stacji hydrolokacyjnej Thales Blue Hunter, holowanej stacji hydrolokacyjnej Thales CAPTAS-2, sondy batymetrycznej firmy Thales, hydrotelefonu Thales TUUM-6 oraz stacji hydrolokacyjnej do wykrywania nurków Wavefront Sentinel IDS.

Okręt będzie wyposażony w zintegrowany system walki radioelektronicznej, zintegrowany system nawigacji i mostka oraz zintegrowany system łączności wykonane przez PGZ Stocznię Wojenną w oparciu o produkty firm OSI i Rohde & Schwarz. Na okręcie znajdzie się również system bezpośredniej obrony okrętu Terma C-Guard. System ten przeciwdziała uderzeniom rakietowym oraz torpedowym i opiera się na stałych wyrzutniach celów pozornych umiejscowionych na okręcie w ten sposób, aby zapewnić obronę jednostki w sektorze 360 stopni. W skład systemu wchodzą wyrzutnie celów pozornych (prawdopodobnie typu Mk 137) oraz jednostka sterująca z ekranem dotykowym, komputer sterujący strzelaniem i inne elementy potrzebne do połączenia systemu z ogólnookrętowym systemem zarządzania walką. ORP Wicher będzie miał również zintegrowany system zarządzania platformą okrętową (IPMS) firmy L3Harris.

Fregata w specjalnych, zamykanych burtowych wnękach będzie miała dwie łodzie. Jedną o długości 11 m, a drugą o długości 7,5 m. Na rufie fregata będzie miała duży pokład lotniczy oraz hangar. Na razie nie wybrano ani nie zakupiono śmigłowców pokładowych dla niej. Program ich zakupu, pod kryptonimem Kondor, prowadzony jest od wielu lat. Pod pokładem śmigłowcowym znajdzie się miejsce na ładunek w czterech 20-stopowych kontenerach lub ładunek w dwóch takich kontenerach i na 20 jednotonowych paletach.

Historia projektu Miecznik

27 lipca 2021 roku w porcie wojennym w Gdyni minister obrony narodowej uroczyście zaakceptował podpisaną umowę nr IU/42/XI-49/ZW/NEG/ROZ/DOS/Z/2021/332 na pozyskanie zdolności do rażenia celów morskich, powietrznych i lądowych przez pozyskanie trzech fregat kryptonim Miecznik. Umowę zawarto pomiędzy konsorcjum w składzie Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. (lider konsorcjum), PGZ Stocznia Wojenna sp. z o. o. (członek konsorcjum) oraz Remontowa Shipbuilding S. A. (członek konsorcjum) a Skarbem Państwa – Inspektoratem Uzbrojenia (aktualnie Agencją Uzbrojenia). Cena kontraktowa wynosiła około 8 mld zł brutto i była obwarowana warunkiem aktualizacji po zakończeniu pierwszego etapu umowy.

Po podpisaniu umowy rozpoczęto prace nad wyłonieniem zagranicznego partnera i jego projektu. Wybór padł na brytyjską firmę Babcock i jej projekt ofertowy Arrowhead 140. Po dokonaniu tego wyboru nastąpiła długa faza powstawania polskiej fregaty opartej na brytyjskim wzorcu. Zatwierdzenie projektu kontraktowego przez zamawiającego umożliwiło 30 czerwca 2023 roku podpisanie aneksu nr 3 do wspomnianej umowy. Dotyczył on budowy prototypu oraz dwóch seryjnych platform za około 12,8 mld zł brutto. Dalsze rozmowy Konsorcjum PGZ-Miecznik z Agencją Uzbrojenia doprowadziły do zawarcia 15 grudnia 2023 roku aneksu nr 4. Tym razem dotyczył on zwiększenia zakresu uzbrojenia jednostek seryjnych do stanu prawie takiego jak na zamówionym prototypie. Od tego momentu aktualna cena budowy trzech fregat projektu 106 Miecznik wynosi około 14,8 mld zł.

Później, bo 31 lipca 2024 roku podpisano jeszcze aneks nr 5 do umowy, który zmienił typ rakiet przeciwokrętowych początkowo wybranych jako RBS-15 na NSM, bez zmiany ceny oraz terminów dostaw okrętów. 16 grudnia 2024 roku podpisano aneks nr 7, który dotyczył zamówienia na jednostki seryjne 106/2 i 106/3 jeszcze niektórych drobniejszych elementów wyposażenia.

Od początku prac przy Miecznikach zakładany był udział partnerów stoczniowych. Początkowo w Konsorcjum PGZ-Miecznik oprócz PGZ S. A. i PGZ Stoczni Wojennej była jeszcze Remontowa Shipbuilding w Gdańsku. Jednak 14 czerwca 2023 roku Agencja Uzbrojenia została poinformowana o zmianie składu konsorcjum i wyjściu z niego stoczni Remontowa Shipbuilding. W związku z tym przy budowie prototypowego Wichra sięgnięto po innego podwykonawcę stoczniowego. Stocznia Crist w Gdyni wykonała na niego cały blok dziobowy kadłuba. Został on przetransportowany na drugą stronę gdyńskiego kanału portowego i połączony, w hali, z budowanymi tam przez PGZ Stocznię Wojenną sekcjami bloku śródokręcia i rufy kadłuba oraz nadbudówki. Stocznia Crist przystąpiła do pierwszego palenia blach na swoją część fregaty nr 106/1 w dniu 12 sierpnia 2024 roku. Po wykonaniu zleconych sekcji kadłuba Crist przyjął od PGZ Stoczni Wojennej dodatkowe zlecenie na ich częściowe wyposażenie jeszcze u siebie. Dzięki temu dziób fregaty trafił na drugą stronę kanału do PGZ Stoczni Wojennej w wyższym stopniu gotowości od zakładanego. Przy budowie fregaty nr 106/2, czyli Burzy, podwykonawcą stoczniowym będzie Stocznia Remontowa Nauta w Gdyni, znajdująca się również po drugiej stronie kanału portowego niż PGZ Stocznia Wojenna.

Prototypowa fregata o stoczniowym numerze budowy 106/1, czyli przyszły ORP Wicher, powstaje od 16 sierpnia 2023 roku, gdy uroczyście pocięto na nią pierwszą blachę. Stępkę pod niego położono kilka miesięcy później, 31 stycznia 2024 roku.

W PGZ Stoczni Wojennej trwa równolegle budowa dwóch kolejnych fregat. Pierwszą blachę pod jednostkę o stoczniowym numerze budowy 106/2, czyli przyszły ORP Burza pocięto 5 maja 2025 roku, a stępkę pod nią położono 18 grudnia tego samego roku. Natomiast palenie blach pod ostatnią fregatę 106/3, czyli przyszły ORP Huragan, rozpoczęto 28 kwietnia 2026 roku. Położenie stępki pod nią planowane jest na listopad 2026 roku.

Obróbka blach oraz kształtowników, sekcje płaskie, a następnie sekcje przestrzenne fregat powstają w starych halach stoczni. Tam też powstają stępki wszystkich fregat. Następnie sekcje i bloki trafiają już do nowej hali stoczniowej gdzie są zespalane w całość. Dzięki sporej wysokości nowej hali całość bryły fregaty powstaje w jej wnętrzu.

Fregaty powstają na specjalnie zbudowanych przez stocznię podbudowach transportowych. Podbudowa stoi dodatkowo na podporach. Wysokość tych podpór umożliwia wjazd pod nią samojezdnych wielokołowych platform transportowych. Po wjechaniu platformy te unoszą się, podnosząc całą konstrukcję, czyli kadłub z podbudową. Wtedy można transportować konstrukcję z hali prefabrykacji sekcji na plac stoczniowy. Tam platformy zostawiają konstrukcję, którą pod przygotowanym namiotem można wypiaskować i wymalować. W identyczny sposób konstrukcję można później przetransportować do hali montażowej. W kolejnym etapie prac, dzięki suwnicom zainstalowanym w hali, można w niej już montować kolejne pokłady i kondygnacje fregaty. PGZ Stocznia Wojenna dla trzech fregat wykona dwie podbudowy transportowe. Jedna będzie wykorzystana przy budowie jednostek 106/1 i 106/3, a druga przy budowie 106/2.

Wodowanie każdej z fregat projektu 106 Miecznik będzie miało kilka etapów. Najpierw pod kadłub stojący w hali montażowej wjedzie zestaw samojezdnych wielokołowych platform transportowych, które uniosą go i przetransportują na pokład barki samozanurzalnej. Na jego pokładzie kadłub zostanie ustawiony na przygotowanych wspornikach, a pojazdy transportowe wrócą na ląd. Barka z kadłubem Wichra zostanie ustawiona przy nabrzeżu stoczni, gdzie odbędzie się oficjalna uroczystość chrztu i wodowania okrętu. Następnie barka z Wichrem wyjdzie w ustalony rejon Zatoki Gdańskiej, gdzie zanurzy się, a Wicher nabierze pływalności. Holowniki odtransportują go do nabrzeża wyposażeniowego stoczni, gdzie kontynuowane będą prace stoczniowe. Po wodowaniu fregata nigdy już nie trafi z powrotem do hali, a gdy zajdzie potrzeba dokonania prac przy podwodnej części kadłuba, jak chociażby montaż dziobowej stacji hydrolokacyjnej z opływką, służyć do tego będzie dok pływający PGZ Stoczni Wojennej.

Najważniejszą częścią prac wyposażeniowych będzie integracja systemów okrętowych, a przede wszystkim systemu walki. Polski przemysł stoczniowy nie ma w tej dziedzinie kompetencji, bo nigdy nie budował tej klasy okrętu. Cała nadzieja w kooperantach zagranicznych. Głównym integratorem systemów ma być koncern Thales.