Od Wilka do Watahy. Modułowe bezzałogowe lądowe systemy

Baltic Connections Summit 2026 to trzecia już edycja konferencji gromadzącej liderów administracji publicznej, biznesu, nauki oraz organizacji branżowych. Jego celem jest dyskusja nad najważniejszymi wyzwaniami, przed którymi stoją Polska i Europa w obszarach bezpieczeństwa, nowoczesnych technologii oraz cyfryzacji. Pierwsza edycja wydarzenia odbyła się w Wilnie, dwie kolejne już w Szczecinie.

Program konferencji obejmował panele eksperckie, spotkania w kuluarach oraz pokazy nowoczesnych technologii. Udział wzięli w niej m.in. prezydent Szczecina Piotr Krzystek, parlamentarzyści, władze województwa zachodniopomorskiego, przedstawiciele biznesu.

Technologie podwójnego zastosowania podczas Baltic Connections Summit

W panelu poświęconym technologiom podwójnego zastosowania (dual use), wykorzystywanym zarówno w wojsku, jak i sektorze cywilnym, wziął udział gen. broni rez. Jarosław Gromadziński z Defence Institute. W swojej wypowiedzi skoncentrował się na bezzałogowych systemach lądowych przeznaczonych dla wojska, straży pożarnej, służb ratowniczych i Straży Granicznej. Dans Jansons jest kierownikiem ds. projektów obronnych w firmie Submerge Baltic oraz był oficerem łotewskich sił zbrojnych. Paweł Materniak – jako manager inwestycyjny w Funduszu Chrobry wspiera rozwój innowacyjnych firm technologicznych. Wojciech Paczyński to wiceprezes zarządu w spółce Sigma Defence S.A., odpowiedzialny za rozwój biznesu w sektorze Defence i dual-use. Spółka ta produkuje i dostarcza systemy logistyki wojskowej i cywilnej. Panel poprowadziła Katarzyna Gruszecka-Spychała, była wiceprezydentka Gdyni ds. gospodarki.

Modułowe platformy Wilk i Wataha obniżają koszty i chronią żołnierzy

O zastosowaniu podwójnej technologii na przykładzie systemu Wilk i Wataha mówił gen. Jarosław Gromadziński. Zaznaczył jednak, że określenie dual-use nie jest jego zdaniem wystarczająco trafne dla tego typu technologii. „Wilk to koncept uniwersalnej, modułowej, bezzałogowej platformy gąsienicowej. Modułowość to jest przyszłość. Coś, co jest modułowe, jest łatwo zastępowalne, łatwe w produkcji, łatwe w serwisie, tym samym tanie. Powstała platforma, na której możemy posadowić to wszystko, czego potrzebujemy i służyć logistyce, transportowi rannych, transportować drony ze światłowodem, zagłuszać. Na bazie Wilka powstała Wataha – koncepcja nowoczesnego plutonu rozpoznawczego. Ten sprzęt chroni to, co najcenniejsze w armii – żołnierza, zastępując go w najniebezpieczniejszej sytuacji” – wyjaśniał. „Ta sama technologia pozwala na to, że system zastosowany przy Wilku znajduje swoje zastosowanie w straży pożarnej, policji czy Straży Granicznej. stąd wynika uniwersalność tego projektu”. I wyjaśnił, skąd bierze się „atrakcyjność” tego typu technologii: „Bo wojny dzisiaj wygrywa się ekonomią. Rozwiązania muszą być tanie, masowo produkowane, dostępne i łatwo uzupełniane”.

A dzisiaj to nie rynek cywilny adaptuje technologię wojskową. To rynek cywilny, który dynamicznie się rozwija pozwala wojsku na przejmowanie rozwiązań cywilnych do armii. Wojna w Ukrainie pokazuje jedno: to, co jest dostępne, jest szybko adaptowalne przez wojsko.

Różne drogi adaptacji cywilnych rozwiązań w wojsku

Paweł Materniak dodał, że stosowanie technologii podwójnego zastosowania jest bardzo atrakcyjne także dla samego producenta. „Zamówienia wojskowe czy rządowe cechują się bardzo długim etapem od pierwszego kontaktu do pierwszej sprzedaży, a na to mało która spółka może sobie pozwolić” – mówił. „W związku z tym rynek cywilny jest bardzo istotny. To on jako pierwszy przejmuje te rozwiązania, sprawia, że jest ono wypróbowane i przetestowane, a rynek militarny, w momencie kiedy jest taka potrzeba, adaptuje te rozwiązania”.

„My zajmujemy się produkcją systemów logistyki nowoczesnego pola walki: przyczepami, naczepami, zabudowami specjalistycznymi, zwiększającymi mobilność Wojska Polskiego. Jest to technologia typowo wywodząca się z rynku cywilnego” – dodał Wojciech Paczyński, wiceprezes Sigma Defence. „Jednak w wojsku to nie jest po prostu sprzedaż przyczepy, tylko zaproponowanie całych rozwiązań logistycznych, uwzględnienie certyfikacji i wprowadzenia w końcu do jednostek wojskowych. Ale to wszystko potrzebuje czasu i procedur, zatem adaptowanie cywilnych rozwiązań w wojsku to droga do odroczonego sukcesu”.

„Można jeszcze inaczej. Gotowe rozwiązanie cywilne dla wojska nie zawsze będzie pasowało. Zamiast sytuacji, w której branża cywilna dostarcza gotowe, kompletne rozwiązanie, zidentyfikujmy najpierw problem, czyli określmy czego potrzebujemy. Zaprośmy do wspólnego stołu naukowców, użytkowników końcowych, przedstawicieli wojska, przemysłu oraz decydentów. Wspólnie zaprojektujmy rozwiązanie” – stwierdził Dans Jansons. „Wspólnie nim zarządzajmy od samego początku, a następnie wykorzystajmy dostępne technologie czy infrastrukturę”.

Brak integratora firm ogranicza potencjał branży

Dyskusję podsumował gen. Jarosław Gromadziński. „Brakuje takiej dużej platformy, która by ułatwiła spotkanie i wykorzystanie możliwości naszych przedsiębiorców. Takiego integratora dla fajnych firm z różnych branż, które mają świetne produkty, ale same nie wygrają żadnego przetargu. Dlatego, że nie ma instytucji, takiej platformy, która je zintegruje i stworzy coś atrakcyjnego. Ale wszystko, co jest na niej dzisiaj, jej wielorakie zastosowania, to jest już efekt pracy konsorcjum wielu polskich firm”.

Po zakończeniu panelu uczestnicy konferencji zobaczyli pokaz systemu Wilk firmy Stohid, który odbył się na szczecińskiej Łasztowni. Przyglądali mu się także m.in. strażacy Państwowej Straży Pożarnej, bo „Wilk” został zaprezentowany w konfiguracji dedykowanej właśnie strażakom. Podłączony do strażackiego węża transportującego wodę z wozu ratowniczo-gaśniczego PSP, ten bezzałogowy pojazd operowany z konsoli przez człowieka z bezpiecznej odległości od potencjalnego źródła ognia prowadził akcję gaśniczą, modyfikując odległość, ciśnienie i rodzaj strumienia wody. „Tam, gdzie jest niebezpieczeństwo, należy eliminować obecność człowieka, bo to on jest najcenniejszy. Sprzęt można naprawić, a nawet zniszczyć, to tylko sprzęt” – mówił, prezentując system „Wilk”, prezes zarządu Stohid Piotr Kisiel. „Nasz system Wilk pozwala maksymalnie ograniczyć ryzyko pracy np. strażaków”.