Reklama
Reklama
  • WIADOMOŚCI

Cichociemny patronem zachodniopomorskich „terytorialsów”

Pierwsza przysięga zachodniopomorskich terytorialsów / Fot. terytorialsi.wp.mil.pl
Pierwsza przysięga zachodniopomorskich terytorialsów / Fot. terytorialsi.wp.mil.pl

Ppłk Stanisław Jerzy Sędziak ps. „Warta” – Cichociemny i oficer Armii Krajowej – został patronem 14. Zachodniopomorskiej Brygady Obrony Terytorialnej. 4 września, w rocznicę jego zrzutu na teren okupowanej Polski, wyznaczono święto jednostki. Taką decyzję podjął Minister Obrony Narodowej 28 lutego 2020 r. z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych.

14 ZBOT niemal od momentu utworzenia starała się o patrona, wnioskując do resortu Obrony Narodowej właśnie o nadanie imienia ppłk Stanisława Sędziaka. 

Patron jednostki wojskowej i święto jednostki nadają jej tradycji i świadczą o jej charakterze. Żołnierzom stawiamy teraz postać, która staje się dla nich wzorem do naśladowania - jako bohatera, patrioty, żołnierza, Polaka. A Cichociemni to byli prawdziwi bohaterowie gotowi do najtrudniejszych zadań, byli także ochotnikami tak, jak nasi żołnierze. Nasza formacja WOT kultywuje tradycje bohaterskich żołnierzy Armii Krajowej, a ppłk Stanisław Sędziak po zrzuceniu na teren kraju wstąpił w jej szeregi i dowodził oddziałami AK. Stąd nasz wybór

Płk Grzegorz Kaliciak, dowódca 14 ZBOT

Jak przypominają służby prasowe 14 ZBOT, urodzony 7 września 1913 roku, Stanisław Jerzy Sędziak w czasie kampanii wrześniowej był dowódcą 8 kompanii 95 pułku piechoty. Był uczestnikiem walk pod Puławami i Kazimierzem Dolnym oraz w drugiej bitwie tomaszowskiej. Po klęsce wrześniowej przedostał się najpierw do Francji a następnie do Wielkiej Brytanii, gdzie w strukturach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie dowodzi plutonem 7 kompanii 3 batalionu 1 Brygady Strzelców. Po ukończeniu kursu Wyższej Szkoły Wojennej, został mianowany oficerem dyplomowanym a następnie awansowany na stopień porucznika. W grudniu 1941 zgłosił się do służby w okupowanym Kraju. Został przeszkolony w dywersji, w Oddziale VI Sztabu Naczelnego Wodza zaprzysiężony na rotę Związku Walki Zbrojnej Armii Krajowej i awansowany na stopień kapitana. 

Wytrzymałość fizyczna i nerwowa bardzo duża. Odważny. Szlachetny. Duża ambicja pracy i czynu (…) Duży poziom wiedzy ogólnej i wojskowej. Lojalny i zdyscyplinowany. Duże zdolności dowódcze i wychowawcze. Bardzo lubiany przez ludzi. Po kursie Wyższej Szkoły Wojennej pracował bardzo dużo nad sobą. Jest to typ dobrego oficera bojowego” - taką opinię o Sędziaku wydał

ppłk Michał Protasewicz, szef Oddziału Sztabu Naczelnego Wodza.o S. Sędziaku

Wraz z innymi Cichociemnymi, kpt. Sędziak zostaje zrzucony do Polski w nocy z 3 na 4 września 1942 w ramach operacji „Rheumatism”. Wraz z nim przedostają się do kraju Cichociemni: mjr. dypl. Jan Lech (ps. "Granit"), mjr. dypl. Wincenty Ściegienny (ps. "Las") kpt. Zygmunt Policiewicz (ps. "Świerk"), oraz kurierzy: por. Adam Cużytek (ps. "Roman") i bomb. Stanisław Stach (ps. "Marian"). Kpt Sędziak po odbyciu w Warszawie aklimatyzacji do warunków życia w okupowanym kraju, został mianowany szefem sztabu Okręgu Nowogródek AK, dowodzonego przez mjr Janusza Szlaskiego ps. "Prawdzic" a następnie dowódcą tego Okręgu. W czasie wojny dowodzone przez niego oddziały Armii Krajowej przeprowadziły setki akcji bojowych przeciwko Niemcom oraz Sowietom. Nie stawił się na organizowaną przez Rosjan 17 lipca 1944 w Boguszach „odprawę” dla oficerów AK z okręgów Wilno i Nowogródek, dzięki czemu uniknął aresztowania przez NKWD.

image
Płk. Stanisław Sędziak, ps. "Warta"/Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe, Sygnatura: 37-1136-1/Wikimedia Public

Po wojnie kontynuował walkę z sowietami. Był szefem sztabu okręgu białostockiego AK, a później dowódcą tego okręgu. Wówczas został awansowany na stopień podpułkownika. Został aresztowany 4 stycznia 1947 roku, osadzony w więzieniu na Mokotowie i skazany na śmierć, który to wyrok na mocy amnestii z 22 lutego 1947 r. zamieniono na dożywocie. Wyrok odbywał w więzieniach we Wronkach, Rawiczu i Strzelcach Opolskich. Zwolniony 29 kwietnia 1957 r. zamieszkał w Chełmży a potem w Toruniu, gdzie pracował w Zjednoczonych Zakładach Gospodarczych INCO. Zmarł w Toruniu 2 sierpnia 1978 roku. „W ostatnim słowie, jako oskarżony podczas procesu Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Polski Podziemnej „Stocznia” Stanisław Sędziak powiedział: Nie chciałbym, abym kiedyś musiał rzec słowo, że walka, którą toczyłem była bezcelowa, a poniesione ofiary bezskuteczne." W czasie służby wojskowej został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych.

14. Zachodniopomorska Brygada Obrony Terytorialnej im. ppłk. dypl. Stanisława Jerzego Sędziaka ps. „Warta” funkcjonuje od 27 września 2019 roku. Powstała w ostatnim, czwartym etapie tworzenia struktur Wojsk Obrony Terytorialnej w kraju. Jej kolejne bataliony powstawać będą w Trzebiatowie i Wałczu. Dziś, po zaledwie kilku miesiącach od powstania, 14 ZBOT liczy ponad 200 żołnierzy - ochotników. Przeszkoleni terytorialsi będą służyć pomocą w utrzymaniu bezpieczeństwa na terenie województwa zachodniopomorskiego. Będą gotowi do wykorzystywania np. w akcjach usuwania skutków klęsk żywiołowych czy poszukiwania osób zaginionych. W razie konfliktu zbrojnego wojska obrony terytorialnej będą służyły w swoim rejonie odpowiedzialności, w obronie własnych miejscowości i domów. 4 września, w rocznicę zrzutu Cichociemnych w trakcie którego do okupowanej Polski trafił kpt. Sędziak, 14 Zachodniopomorska Brygada Obrony Terytorialnej będzie odtąd obchodziła swoje święto.

Wybrane okazje dla Ciebie

Reklama
Reklama
Polecane
czytaj więcej
Wojna na Ukrainie
Mogą Cię zainteresować