Bojowy wóz nowej generacji. Borsuk powalczy w USA?

Jak informuje portal Breaking Defense, US Army wraz z General Dynamics Land Systems (GDLS) oraz American Rheinmetall Vehicles (ARV) pracują nad nowym bojowym wozem piechoty XM30. W czerwcu 2025 roku podjęta została decyzja o osiągnięciu kamienia milowego B i rozpoczęciu fazy projektowej i produkcyjnej (EMD - Engineering and Manufacturing Development). Jednak szef sztabu generalnego US Army, generał Randy George oraz sekretarz armii Dan Driscoll zdecydowali się wstrzymać tę decyzję w celu pozostawienia sobie furtki, aby móc jeszcze wprowadzać zmiany w programie.

US Army zmienia bowiem podejście do zakupów, chcąc odejść od sztywnych ram programowych oraz rozbudowanej biurokracji na rzecz szybszych zakupów potrzebnego sprzętu wojskowego. Dlatego też, oprócz prac nad projektowanymi od podstaw konstrukcjami od GDLS i ARV, brane pod uwagę i analizowane są inne alternatywne konstrukcje. Ma to na celu niejako wymuszenie konkurencji pomiędzy producentami, tak aby US Army mogła wybrać konstrukcję najlepiej spełniającą wymagania, a jednocześnie możliwą do szybkiego wdrożenia do produkcji seryjnej.

Dlatego należy zaznaczyć, że choć wymieniono konstrukcje, które są brane pod uwagę i analizowane, nie oznacza to automatycznie rezygnacji z projektowanych konstrukcji GDLS i ARV ani wyboru innej konstrukcji, która istnieje w formie prototypów lub jest już produkowana seryjnie. Mamy tylko i wyłącznie do czynienia z analizami. Ponieważ US Army pozostawia sobie furtkę na opcję B. Mówi się o tym, że zapytanie o informację wystosowane przez US Army ma przyspieszyć prace projektowe lub też zmienić podejście do tego, jak prowadzony jest program.

W lipcu 2026 General Dynamics Land Systems i American Rheinmetall Vehicles mają dostarczyć po 8 prototypów swoich konstrukcji w programie XM30. Pojazdy mają następnie wziąć udział w testach oraz ćwiczeniach wojskowych. Ciekawa jest także kwestia samego zapytania od US Army do przemysłu. Dotyczy ono nie tylko innowacyjnych rozwiązań dla szybkiego projektowania, produkcji i dostaw opancerzonych wozów bojowych, ale także pojazdów o masie między 40 a 80 ton krótkich, czyli między 36 a 72 ton metrycznych.

Nowy bojowy wóz piechoty XM30 ma mieć masę około 55 ton krótkich, czyli 49 ton metrycznych. Oznacza to więc, że pod kątem wymagań związanych z masą, niektóre istniejące konstrukcje mogą nie spełniać wymagań. A jakie istniejące konstrukcje mogą być brane pod uwagę jako możliwe alternatywy? Są to np. platforma AMPV w wariancie bojowego wozu piechoty oraz CV90 — obie konstrukcje od BAE Systems — KF41 Lynx od Rheinmetall, na bazie którego projektowany jest XM30 od American Rheinmetall Vehicles, AS21 Redback lub jego wersja rozwojowa od Hanwha Aerospace, a także, co ciekawe, polski bojowy wóz piechoty Borsuk od Huty Stalowa Wola.

Ponownie należy zaznaczyć, że te konstrukcje są analizowane, co nie oznacza, że zostaną wybrane. Podobnie nie oznacza to, że US Army zamierza zrezygnować z dalszych prac nad XM30 od GDLS czy ARV. Wielu specjalistów z USA wskazuje, że obecnie najlepszym i najszybszym rozwiązaniem jest po prostu dokończenie budowy prototypów XM30, ich przetestowanie, wskazanie zwycięskiej konstrukcji i rozpoczęcie produkcji seryjnej. Wybór innej konstrukcji oznacza rozpoczęcie procesu od nowa, włącznie z testami i wprowadzaniem koniecznych modyfikacji do istniejących konstrukcji. To jednak nie oznacza, że spowoduje to przyspieszenie programu i redukcję kosztów.

Natomiast gdyby faktycznie zdecydowano o skasowaniu XM30 — to najszybszą, najprostszą i najtańszą do wdrożenia alternatywą będzie AMPV w wariancie bojowego wozu piechoty. Wynika to z faktu, że platforma AMPV znajduje się już w produkcji seryjnej, jest zunifikowana z istniejącymi produkowanymi seryjnie i eksploatowanymi przez US Army wozami, takimi jak bojowe wozy piechoty M2A4, armatohaubice samobieżne M109A7 i artyleryjskie wozy amunicyjne M992A3. Dlatego szanse na to, że US Army na poważnie brałaby pod uwagę konstrukcje z Europy, takie jak Borsuk, są praktycznie żadne.