Europejskie kły. Polska w rakietowym programie ELSA

European Long-range Strike Approach (ELSA) to europejski program obronny, którego celem jest opracowanie i wdrożenie rodziny konwencjonalnych środków rażenia dalekiego zasięgu, a także powiązanych zdolności, w tym systemów rozpoznawczych. O inicjatywie dowiedzieliśmy się w lipcu 2024 roku, gdy zakomunikowali o tym ministrowie obrony zaangażowanych państw: Francji, Niemiec, Polski, Szwecji, Wielkiej Brytanii i Włoch.

W czerwcu opinii publicznej przekazano, że członkowie programu ELSA porozumieli się w sprawie ustanowienia ośmiu obszarów współpracy. Uczestnicy zobowiązali się do unifikacji wszystkich wymagań technicznych, a także do nadania każdej gałęzi programu jednego państwa wiodącego. Część projektów już osiągnęła wystarczającą dojrzałość, by przejść z fazy badawczo-rozwojowej do produkcji seryjnej.

Lista projektów ELSA

Jak dotąd nie poinformowano, które z odnóg programu ELSA przeszły z fazy projektowej do wdrożeniowej. Nie podano też informacji o tym, które państwa uczyniono wiodącymi w danych obszarach. Jednak na podstawie dostępnej wiedzy można wysnuć uzasadnione przypuszczenia. Poniżej znajduje się lista projektów, które wyszczególniono w czerwcowym komunikacie państw członkowskich:

• samoloty wczesnego ostrzegania;
• uniwersalne wieloprowadnicowe wyrzutnie rakiet;
• środki rażenia dalekiego zasięgu klasy powietrze-ziemia;
• środki rażenia klasy ziemia-ziemia o zasięgu 300-500 km;
• środki rażenia klasy ziemia-ziemia o zasięgu 500-2000 km;
• środki rażenia klasy ziemia-ziemia o zasięgu ponad 2000 km;
• środki rażenia dalekiego zasięgu do zwalczania wrogiej obrony powietrznej;
• efektywne kosztowo systemy uderzeniowe klasy ziemia-ziemia o zasięgu ponad 500 km.

Jedynym krajem w programie, który dysponuje narodowym systemem wczesnego ostrzegania, jest Szwecja. Z kolei wieloprowadnicowe wyrzutnie rakiet są produkowane tylko w Polsce (choć na licencji z Republiki Korei). W nieodległej przyszłości do tego grona dołączy Francja. Nad Sekwaną są też produkowane jedyne w Europie Zachodniej pociski manewrujące o zasięgu ponad 1000 km.

We Francji opracowywane są pociski balistyczne o zasięgu ok. 2,5 tys. km. Z kolei Niemcy i Wielka Brytania wspólnymi siłami tworzą rodzinę środków rażenia o zasięgu do 2 tys. km. W większości krajów trwają prace nad różnorodnymi bezzałogowcami uderzeniowymi. Za to w żadnym z wymienionych państw nie są produkowane pociski przeciwradiolokacyjne.