Rumunia buduje „Sonę” i „Pilicę” za pieniądze z SAFE [ANALIZA]

W opublikowanej niedawno liście zakupów Rumunii za fundusze pozyskane w ramach programu SAFE znalazło się kilka systemów przeciwlotniczych bardzo krótkiego zasięgu. Mowa tutaj o niemieckich zestawach Skynex oraz Skyranger 30. Wpisują się one w zadania oraz specyfikę wyznaczaną w Polsce przez programy Pilica oraz Sona (poniekąd też San).

Czym dysponuje Rumunia?

Zanim przejdziemy do sedna artykułu, rzućmy okiem na obecną sytuację artyleryjskich zestawów przeciwlotniczych bardzo krótkiego zasięgu w Rumunii. Fundament stanowią tutaj samobieżne systemy Gepard w liczbie 36 egzemplarzy (które już mają na koncie zestrzelenie rosyjskiego Gerania/Szahida, około 300 zdwojonych armat przeciwlotniczych M1980/1988 oraz 72 systemy Oerlikon GDF-003, z czego 24 egzemplarze (cztery baterie) zostaną zmodernizowane do standardu GDF-009 TREO.

Oprócz tego przejdą one integrację z wybranymi elementami wykorzystywanymi w systemie Skynex. W ramach jednej baterii poza sześcioma armatami przeciwlotniczymi wejdzie nowy system kierowania ogniem Oerlikon Skymaster TLCN, wielofunkcyjna stacja radiolokacyjna X-TAR3D oraz dwa samochody ciężarowe z hakowym systemem samozaładowczym do ich transportu. Dostawy zmodernizowanych zestawów mają zakończyć się w roku 2026.

Nowa jakość w zwalczaniu celów powietrznych

Całość uzupełniać ma około 60 zestawów ZPU-2 oraz ZPU-4, wykorzystujących do zwalczania celów wielkokalibrowe karabiny maszynowe KPW kal. 14,5 mm. Tym samym jest to mieszanka rozwiązań pochodzenia radzieckiego, rozwiązań lokalnych oraz szwajcarskiej i niemieckiej klasyki przeciwlotniczej. Teraz Rumuni planują wprowadzić do służby całkiem nową jakość, jeżeli chodzi o rozwiązania operujące na bardzo bliskim dystansie, które pozwolą na uzupełnienie lub częściowe zastąpienie niektórych wymienionych konstrukcji.

Mowa tutaj o pozyskaniu z funduszy SAFE siedmiu systemów Skynex (nie jest wiadome, ile jednostek ogniowych wejdzie w jego skład). Mają one być używane w konfiguracji „mobilnej”, zatem posadowionej na nośniku w postaci np. samochodu ciężarowego w układzie 6x6. Nie jest wiadome, czy Rumuni zdecydują się tym samym na modernizację pozostałych zestawów GDF-003.

Sona po rumuńsku

Obok tego Bukareszt kupi dwa systemy Skyranger 30 (też nie wiadomo, ile to będzie jednostek ogniowych), które prawdopodobnie będą osadzone na produkowanych lokalnie (i także zamawianych w ramach SAFE) transporterach Piranha V. Pojazdy w takiej konfiguracji zamówiła już Dania w liczbie 30 wozów. Będą one także odpowiedzialne za zwalczenie dronów.

Co warte nadmienienia, jednym z potencjalnych typów rakiet, jakich może używać – według producenta – system Skyranger 30, jest francuski Mistral. Rakiety te także zostaną zamówione w ramach SAFE w liczbie 231 sztuk. Będzie to prawdopodobnie refinansowanie kontraktu z listopada 2025 roku, dotyczącego także 934 rakiet ze wspomnianą liczbą wyrzutni. Tym samym Rumunia znacząco podniesie swoje zdolności OPL na bardzo krótkim dystansie i zapewne wymieni część parku maszynowego.

Skynex to system obrony powietrznej bardzo krótkiego zasięgu opracowany przez niemiecką spółkę Rheinmetall Air Defence i po raz pierwszy publicznie zaprezentowany na paryskich targach Eurosatory 2016. Składa się z bezzałogowego modułu wieżowego Skyranger uzbrojonego w armatę automatyczną Oerlikon Revolver Gun Mk3 kal. 35 mm, systemu dowodzenia i kontroli z głowicą optoelektroniczną Skymaster oraz trójwymiarowej stacji radiolokacyjnej X-TAR3D. Armata z szybkostrzelnością teoretyczną 1050 strz./min. może skutecznie zwalczać szerokie spektrum celów w odległości do 4000 metrów. Z kolei radar może wykrywać cele w zależności od ich typu w odległości od 25 do 55 km. Dzięki temu system może skutecznie zwalczać niewielkie cele typu C-RAM (w tym drony, pociski manewrujące czy pociski moździerzowe), zapewniając kompleksową obronę powietrzną bardzo krótkiego zasięgu.

Skynex umożliwia integrację urządzeń radarowych różnych producentów, co podkreśla jego elastyczność dla potencjalnego klienta. System oferuje również dużą swobodę w zakresie efektorów, umożliwiając integrację wielu różnych zaawansowanych rodzajów broni przeciwlotniczej. Jedynym warunkiem jest posiadanie własnej jednostki śledzącej. Oprócz pojedynczych czujników i efektorów, istniejące systemy obrony powietrznej, takie jak rodziny Skyshield i Skyguard, mogą zostać wbudowane w nową architekturę jako jednostki ogniowe. W oddalonym centrum dowodzenia i kierowania ogniem rozpoznana sytuacja powietrzna jest przedstawiana na mapie wraz z czujnikami i efektorami rozmieszczonymi w terenie, co upraszcza przydzielanie celów dla środków obrony przeciwlotniczej podłączonych do systemu.

Skyranger 30 to artyleryjsko-rakietowy zestaw przeciwlotniczy bardzo krótkiego zasięgu, możliwy do integracji na wielu platformach lądowych. Uzbrojenie główne stanowi armata rewolwerowa Oerlikon KCA kal. 30 mm zasilana amunicją 30 mm x 173, pozwalająca na skuteczną eliminację celów powietrznych i lądowych na dystansie 3000 metrów, chociaż maksymalna donośność może wynieść 5–8 km. Jej szczytowa szybkostrzelność została określona na 1200 pocisków na minutę, chociaż nominalnie wynosi ona 200. Można z niej strzelać amunicją programowalną. Do zwalczania celów na dalszym dystansie przeznaczone są przeciwlotnicze pociski kierowane bardzo krótkiego zasięgu, jak Mistral/Stinger/Chiron, umieszczone w czterokomorowej wyrzutni.

Za wykrywanie celów odpowiedzialny jest radar AESA działający w paśmie S, opracowany przez Rheinmetall Italia. Pozwala on na wykrycie takich celów jak samolot na dystansie do 20 km; w przypadku śmigłowców zasięg ten zmniejsza się do 12 km, zaś jeżeli chodzi o pociski rakietowe, ma on wynieść 10 km. W kwestii wyszukiwania celów C-RAM oraz bezzałogowców zasięg ma wynosić 5000 metrów. Istnieje możliwość integracji Skyrangera 30 z dodatkowymi systemami wykrywającymi. Do samoobrony pojazd posiada uniwersalny karabin maszynowy kal. 7,62 mm. W przyszłości system ten ma również mieć możliwość eliminacji celów za pomocą wiązki lasera. Masa zestawu ma wynosić 2,5 tony. Dotychczas został on zakupiony przez Austrię, Niemcy i Danię, a w przyszłości pozyskanie go deklarują też Węgry oraz Holandia.