To druga część analiz rozmieszczenia rosyjskich baz na świecie. Pierwszą część znajdziesz tutaj

Kirgistan

Obecność rosyjskich żołnierzy w Kirgistanie nie jest duża. Przebywa ich tam około tysiąca. Stanowią oni personel 999.Bazy Lotniczej, 954.Bazy Testowej Broni Zwalczania Okrętów Podwodnych oraz 338.Węzła Łączności.

W skład 999.Bazy, należącej do Sił Powietrzno-Kosmicznych, wchodzi eskadra samolotów szturmowych Su-25SM. Oprócz nich wykorzystywane są w niej śmigłowce transportowe Mi-8 oraz bezzałogowe statki powietrzne, takie jak Orłan-10. Do rosyjskiej Marynarki Wojennej należą natomiast 954.Baza oraz 338.Węzeł Łączności. Baza testowa broni podwodnej jest o tyle ciekawa, iż znajduje się na przedmieściach miasta Karakoł, nad brzegiem Zatoki Przewalskiej Jeziora Issyk-Kul. Jezioro to położone jest w górach na wysokości 1609 metrów nad poziomem morza, a jego największa głębokość wynosi 702 metry. Kompleks badawczy powstał jeszcze za czasów ZSRR i badano w nim wszystkie radzieckie torpedy przeciw okrętom podwodnym oraz inne typy uzbrojenia do ich zwalczania.

Powyższe rosyjskie jednostki wojskowe są zabezpieczane przez 72.Wojskową Inspekcję Samochodową (Terytorialną), 11.Wojskową Prokuraturę Garnizonową oraz Polową Placówkę Banku Rosji nr 10513.

Mołdawia

Na terenie Mołdawii, przy granicy z Ukrainą ciągnie się wąski pas ziemi nazywany Naddniestrzem. Położona jest tam Naddniestrzańska Republika Mołdawska, która formalnie jest regionem autonomicznym Mołdawii, a nieoficjalnie państwem, choć nie uznawanym prawie przez nikogo. Wspiera je praktycznie tylko Kreml. W związku z tym stacjonuje tam Grupa Operacyjna Wojsk Rosyjskich licząca ponad 1000 żołnierzy. Ich status jest nietypowy, ponieważ większość z nich to Rosjanie mieszkający właśnie w Naddniestrzu. Republika ta nie ma innego połączenia lądowego ze światem niż poprzez Mołdawię lub Ukrainę. Od 2022 roku rosyjski kontyngent ma zablokowaną trasę powietrznej linii transportowej przez Ukrainę.

W Naddniestrzu znajduje się również rosyjska Wojskowa Prokuratura Garnizonowa, 80.Wojskowy Sąd Garnizonowy oraz Polowa Placówka Banku Rosji nr 64106.

Południowa Osetia

W samozwańczej i nieuznawanej przez większość świata Republice Południowa Osetia funkcjonuje rosyjska 4.Baza Wojskowa. Jej siła bojowa odpowiada rosyjskiej brygadzie zmechanizowanej. W ostatnich latach liczyła ona grubo ponad 3000 żołnierzy. Jednakże ostatnio liczebność ta została zmniejszona poprzez sformowanie 74.Samodzielnego Pułku Zmechanizowanego. Został on utworzony na potrzeby walczących wojsk na Ukrainie, gdzie został już dyslokowany.

W Południowej Osetii znajdują się również Wojskowa Prokuratura Garnizonowa, 528.Wojskowy Oddział Śledczy oraz Polowa Placówka Banku Rosji nr 43197.

Syria

W tym przypadku chyba najtrudniej jest opisać obecny status wojsk rosyjskich. Przez wiele ostatnich lat stacjonowali oni tam dość dużą grupą i mieli za zadanie wspieranie rządu Baszara al-Asada. Po jego upadku rosyjski kontyngent rozpoczął pospieszną ewakuację. Jednak z formalnego punktu widzenia Rosjanie całkowicie nie wynieśli się z Syrii, a nowe syryjskie władze nie nakazały im tego. Dzisiaj, szczególnie w trakcie wojny Izraela i USA z Iranem, bardzo trudno jest wyrokować czy w przyszłości Rosjanie tam będą jeszcze stacjonować. Z jednej strony na pewno by chcieli, ale z drugiej strony Rosja nie odgrywa już prawie żadnej istotnej roli na Bliskim Wschodzie.

W Syrii armia rosyjska zainstalowała w ostatnich latach Zgrupowanie Wojsk (Sił) składające się z 555.Grupy Lotniczej na lotnisku Hmeimim oraz 720.Punktu Zabezpieczenia Materiałowo-Technicznego Marynarki Wojennej w porcie Tartus. Rosjan najbardziej boli utrata, przynajmniej na razie, możliwości intensywnego korzystania z bazy morskiej w Tartus. Po zamknięciu możliwości przejścia rosyjskich okrętów z Morza Czarnego na Śródziemne baza ta była kluczowa dla morskich operacji w tym rejonie.

W skład 555.Grupy wchodziły zabezpieczające ją oddziały lądowe, takie jak pułk rakiet przeciwlotniczych oraz samodzielny batalion czołgów. Natomiast 720.Punkt był wykorzystywany również przez baterię nadbrzeżnych wyrzutni rakietowych Bastion.

Tadżykistan

W Tadżykistanie Rosjanie utrzymują swoją 201.Bazę Wojskową. Dysponuje ona siłą wzmocnionej brygady i składa się m.in. z trzech batalionów zmechanizowanych, batalionu czołgów, batalionu górskiego, batalionu rozpoznawczego, dywizjonu artylerii rakietowej, dywizjonu rakiet przeciwlotniczych S-300. Siły te liczą około 4000 żołnierzy. A właściwie liczyły bo niedawno baza sformowała 75.Samodzielny Pułk Zmechanizowany, który został wysłany na wojnę z Ukrainą. W skład samej 201.Bazy wchodzi również grupa lotnicza z eskadrą śmigłowców bojowych Mi-24 i Mi-8.

W miejscowości Nurek znajduje się również 1109.Samodzielny Optyczno-Elektroniczny Węzeł z kompleksem obserwacyjnym Okno-M. Podlega on pod 821.Główne Centrum Rozpoznania Przestrzeni Kosmicznej rosyjskich Wojsk Kosmicznych.

W Tadżykistanie stacjonują również rosyjskie: 213.Wojskowa Inspekcja Samochodowa (Terytorialna), 257.Wojskowa Prokuratura Garnizonowa, 527.Wojskowy Oddział Śledczy, 109.Wojskowy Sąd Garnizonowy oraz Polowa Placówka Banku Rosji nr 83604.

Ukraina

Oczywiście największe zgrupowanie rosyjskich wojsk znajduje się obecnie na Ukrainie. Na terytoriach okupowanych przebywa tam kilkaset tysięcy żołnierzy prowadzących wojnę. Na terenach okupowanego od 2014 roku Sewastopola i Republiki Krymskiej Rosjanie zbudowali i utrzymują stacjonarną sieć infrastruktury wojskowej, jak porty, lotniska, kompleksy koszarowe itp. Na terenie czterech tzw. „nowych” jednostek administracyjnych, na których od 2022 r. trwa wojna, Rosja stosunkowo mało środków przeznacza na infrastrukturę militarną. Nie ma ona tam charakteru docelowego, ponieważ również Rosjanie nie wiedzą jak zakończy się konflikt. Większość środków finansowych przeznaczanych na nią idzie na działania bieżące, a większość rosyjskich jednostek wojskowych na terenach zajętych od 2022 roku bazuje w warunkach polowych lub tymczasowych, np. zajętych budynkach i zakładach pracy.

Podsumowanie

W czasach ZSRR znane były żarty z tego, iż „jeśli chce się poznać świat, to należy wstąpić do Armii Czerwonej”. Na szczęście czasy te już minęły bezpowrotnie. Ale nie minęły imperialne dążenia Rosji. Rosja nadal ma wielu przyjaciół na świecie i w razie potrzeby okazjonalnie korzysta z ich baz. Ale państwa te nie są skłonne do pozwalania na zakładanie u siebie nowych rosyjskich baz. Właściwie to nawet nie wiadomo, czy Rosja ma obecnie siły i środki, aby takie bazy budować i utrzymywać. Najlepszym przykładem tego jest Sudan. Już w 2020 roku oba państwa podpisały porozumienie o utworzeniu w Sudanie nowego Punktu Zabezpieczenia Materiałowo-Technicznego Marynarki Wojennej. Jednak do dzisiaj nie zostały tam uruchomione nawet prace przygotowawcze, a zlokalizowana tam baza w pewnym stopniu mogłaby zastąpić bazę w syryjskim porcie Tartus.

Wydaje się, iż w najbliższych latach Rosja nie powróci do koncepcji rozwoju dalekich baz zamorskich i nadal będzie koncentrowała się na obecności w państwach bezpośrednio graniczących z nią. Hegemonia USA w tej dziedzinie pozostanie na razie niezachwiana. Przynajmniej do czasu, aż skrzydeł nie rozwinie Armia Chin.