Aquila: cyfrowe wsparcie dla Tarczy Wschód

Artykuł sponsorowany, partner publikacji ELEKTROTIM S.A.

Polskie granice na wschodzie są cały czas zagrożone działaniami hybrydowymi, a na niektórych odcinkach istnieje potencjalne niebezpieczeństwo ataku zbrojnego. W celu wzmocnienia ich ochrony w czasie kryzysu oraz zdolności obrony w czasie pełnoskalowego zagrożenia rozpoczęto Narodowy Program Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód”, a równocześnie Straż Graniczna prowadzi wysiłki w celu zwiększenia zdolności przeciwdziałania w pasie granicznym. Obok rozbudowy inżynieryjnej (bariery, zapory), drugim kluczowym elementem jest budowanie świadomości sytuacyjnej, na przykład poprzez różnego rodzaju systemy wykrywania.

Szeroki zakres zagrożeń (od dronów i przekroczeń przez migrantów, przez infiltrację grup dywersyjnych, aż po działania zbrojne) wymusza odchodzenie od niezależnych, odizolowanych od siebie czujników na rzecz systemów holistycznych, dających operatorom i dowódcom jeden, wspólny obraz sytuacji (Common Operational Picture). Zgodnie z tym założeniem funkcjonuje Aquila (rozwijana wcześniej pod nazwą ZEW.SMS) – polska Platforma Zarządzania Bezpieczeństwem stworzona przez ELEKTROTIM. Kluczowym zadaniem systemu jest bieżąca konsolidacja danych spływających z różnego rodzaju źródeł wizyjnych, radiolokacyjnych i sygnałowych do zintegrowanego centrum nadzoru. – Nasz system tworzy jeden obraz sytuacji z podłączonych sensorów, niezależnie czy należą one do Sił Zbrojnych RP, Straży Granicznej, czy innych służb. I możemy zapewnić świadomość sytuacyjną nie tylko w pasie granicznym, ale w głębi ugrupowania Tarczy Wschód” – podkreśla w rozmowie z Defence24.pl Krzysztof Wójcikowski, członek zarządu firmy ELEKTROTIM S.A.

Od wschodniej granicy po rozbudowaną architekturę obronną

Skalowalność i wydajność platformy Aquila opiera się na doświadczeniach ze sprzętowej obsługi wschodniej granicy państwa (zewnętrznej granicy Unii Europejskiej). System funkcjonuje obecnie na ponad 400 kilometrach polskiego perymetru. W praktyce zarządza bezpieczeństwem całej bariery elektronicznej na granicy z Białorusią (w tym ponaddwustukilometrowym odcinkiem Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej) oraz istotnymi elementami systemu na granicy z Ukrainą (zintegrowane systemy Bieszczadzkiego Oddziału SG).

Ostatni kontrakt ELEKTROTIM S.A., obejmujący budowę zautomatyzowanej bariery elektronicznej na 172-kilometrowym odcinku rzeki Bug w województwie lubelskim (o wartości ok. 280 mln zł), to kolejny etap wykorzystania tego środowiska informatycznego. Wcześniej ELEKTROTIM otrzymał podobne zamówienia dla ponad 200-kilometrowego odcinka granicy z Białorusią, w województwie podlaskim oraz ponad 30 km granicy z Ukrainą na Podkarpaciu. Obsługa tak rozległej infrastruktury, integrującej informacje z tysięcy kamer termowizyjnych, urządzeń dzienno-nocnych oraz setek kilometrów kabli detekcyjnych i światłowodowych, stanowi potwierdzenie dla technicznych zdolności oprogramowania przetwarzającego dane o dużej przepustowości w czasie rzeczywistym.

Wielowarstwowa ochrona: wykorzystanie PSIM w głębi kraju

O ile dziś działania Sił Zbrojnych i Straży Granicznej skupiają się głównie w pasie granicznym, to kompleksowa, pełna obrona zakłada też stworzenie infrastruktury rozciągającej się kilkadziesiąt kilometrów w głąb terytorium Polski. Jak również zbudowanie zdolności do punktowej ochrony najważniejszych obiektów w głębi kraju.

Niezbędne jest bowiem zapewnienie ochrony, obok samego regionu przygranicznego, także zaplecza operacyjnego: rzutów tyłowych, centrów logistycznych, baz sprzętowych, lotnisk wojskowych, węzłów łączności, a także obiektów powstających w ramach programu Narodowej Rezerwy Amunicyjnej (NRA). W każdym wypadku niezbędne jest zintegrowanie różnego rodzaju czujników i systemów, za pomocą odpowiedniego oprogramowania klasy PSIM.

Jak wygląda to w praktyce? Zastosowanie scentralizowanego oprogramowania w głębi ugrupowania pozwala na wygenerowanie ciągłego łańcucha informacyjnego. Cel (np. bezzałogowiec lub grupa dywersyjna) wykryty na perymetrze granicy przez sensory brzegowe może być płynnie przekazywany i identyfikowany przez warstwy systemów obserwacyjnych zlokalizowanych nieco głębiej. Ponadto Aquila umożliwia połączenie wielu lokalnych architektur ochrony punktowej, integrując m.in.:

• Rozpoznanie i ochronę perymetryczną: Korelacja wskazań ze stałych i mobilnych radarów pola walki, sieci światłowodowych na ogrodzeniach, przestrzennych detektorów ruchu (PIR) oraz aparatury LIDAR.
• Systemy antydronowe (C-UAS): Sprzężenie lokalnych efektorów (kinetycznych strzeleckich oraz aparatury zakłóceniowej) ze wspólnym stanowiskiem informacyjnym bazy, co pozwala na identyfikację celów BSP i wypracowanie rozwiązania przestrzennego we wczesnej fazie zagrożenia.
• Wielospektralne systemy wizyjne: Analityka tysięcy jednostek obrazu (CCTV, H.264/H.265) wspierana algorytmami klasyfikacji, uwzględniająca stały podgląd termowizyjny chronionych podejść do jednostek i magazynów.
• Bezpieczeństwo wewnętrzne obiektów krytycznych: Zarządzanie i pełna zgodność z protokołami systemów kontroli dostępu (SKD), systemów sygnalizacji włamania i napadu (SSWiN), instalacji przeciwpożarowych (SSP/DSO) oraz automatyki budynkowej (BMS).

Powyższy układ przekierowuje do operatorów monitorujących określony akwen lub bazę dane wcześniej przefiltrowane, ze zdefiniowanym priorytetem ostrzegawczym. Naruszenie strefy monitorowanej wywołuje w platformie zautomatyzowane ciągi zadań – system fizycznie kieruje wybrane głowice optoelektroniczne w miejsce zdarzenia, uruchamia strefowe oświetlenie zaporowe i aktywuje protokoły procedur alarmowych.

Suwerenność technologiczna i unikanie „Vendor Lock-in"

W przypadku projektów przeznaczonych dla obronności i resortów siłowych istotną kwestią z punktu widzenia certyfikacji jest zabezpieczenie architektury systemowej. Aquila to rozwiązanie opierające się na autorskim, pisanym przez polskich inżynierów od 26 lat kodzie źródłowym. Konstrukcja platformy posiada redundancję bazodanową (zastosowanie gorącej rezerwy serwerów i macierzy) w celu zachowania ciągłości gromadzenia danych operacyjnych przy punktowym zniszczeniu łączności teleinformatycznej stacji bazowej.

Bezpieczeństwo sieciowe podnoszone jest poprzez model instalacji typu On-Premise – wrażliwe informacje dotyczące planów ochrony fizycznej obszaru pozostają zamknięte w odrębnych informatycznych sieciach instytucji, nie łącząc się ze środowiskami chmurowymi czy komercyjnymi dostawcami zewnętrznymi.

Ważnym czynnikiem przy procedurach zamówień publicznych MON i systemach wojskowych jest struktura licencyjna oprogramowania. Twórcy Aquili zapewniają opcję otwartego modelu wdrożeniowego pozwalającego na ostateczne przekazanie zamawiającemu kompletu kodów źródłowych aplikacji. Daje to instytucjom państwowym możliwość przejęcia pełnej kontroli nad systemem zabezpieczeń (brak zjawiska uzależnienia od producenta –vendor lock-in). – „Oferujemy rozwiązanie, które jest w pełni polskie, a jednocześnie może być w pełni kontrolowane przez użytkownika. To zapewnia poziom bezpieczeństwa, niezbędny przy instalacjach wojskowych. W razie potrzeby użytkownik może też wprowadzać modyfikacje i integrować nie tylko nowe sensory, ale i systemy łączności czy dowodzenia, zarówno narodowe, jak i sojusznicze. Chcemy przekazać Wojsku Polskiemu pełną zdolność i stworzyć elektroniczną bazę dla Tarczy Wschód, którą Siły Zbrojne RP będą mogły następnie rozwijać w zależności od potrzeb” – mówi Defence24.pl Wojciech Sosnowski, ekspert ds. systemów bezpieczeństwa firmy ELEKTROTIM S.A.

Producent systemu, ELEKTROTIM S.A., posiada krajowe Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego (kategoria do I, II i III stopnia NATO), uprawniające personel do dostępu do informacji i infrastruktury określonej klauzulami zastrzeżonymi „Ściśle Tajne” oraz „UE/NATO Secret”.

Artykuł sponsorowany, partner publikacji ELEKTROTIM S.A.