Weto prezydenta nie zablokuje miliardów z SAFE? Nowe informacje

Po ubiegłotygodniowym posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego Karol Nawrocki przyznał w rozmowie z Polsat News, że nie wszystkie pytania dotyczące programu SAFE doczekały się odpowiedzi. – „Część obaw strona rządowa starała się mitygować, część obaw pozostała. Mamy jeszcze czas w Senacie” – zaznaczył.

Prezydent podkreślił również, że SAFE oznacza zobowiązania finansowe sięgające aż do 2070 roku. Jego zdaniem rozwiązania nie należy ani demonizować, ani przedstawiać w tonie „publicystycznego huraoptymizmu”.

Wśród kluczowych zastrzeżeń Pałacu Prezydenckiego pojawia się obawa, że instrument może w przyszłości stać się narzędziem politycznego nacisku, podobnie jak – zdaniem krytyków – miało to miejsce w przypadku Krajowego Planu Odbudowy. Prezydentowi nie podobają się także warunki ewentualnego wstrzymania wypłat przez Komisję Europejską, jeśli ta uzna, że sytuacja polityczna w Polsce uległa zmianie.

Rząd: weto nie zablokuje pieniędzy

Pełnomocniczka rządu ds. programu SAFE Magdalena Sobkowiak-Czarnecka uspokaja, że ewentualne weto nie musi oznaczać fiaska całego przedsięwzięcia. – „Rząd i tak może podpisać umowę z Komisją Europejską, a ustawa, o której rozmawiamy, nie jest do tego potrzebna” – powiedziała na antenie Programu Trzeciego Polskiego Radia.

Jak wyjaśniła, ustawa ma przede wszystkim stworzyć instrument finansowy w Banku Gospodarstwa Krajowego, który zapewni płynność środków, określi zasady kontroli i audytu oraz sposób zarządzania pieniędzmi. – „Same przyznane Polsce środki nie są przedmiotem tej ustawy” – podkreśliła. Z nieoficjalnych informacji Defence24.pl wynika, że w wypadku braku ustawy o FIZB, jednym z rozważanych wariantów jest przeznaczenie środków na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. W takim wypadku mogłyby być finansowane jedynie zakupy uzbrojenia dla wojska (a nie dla Policji i Straży Granicznej). Nie mogłyby też zostać przeznaczone na infrastrukturę komunikacyjną podwójnego zastosowania ani na inwestycje bezpośrednio w przemysł, choć z ostatnich doniesień wynika, że Polska i tak nie zdecydowała się na przeznaczenie środków z SAFE do dyspozycji MAP.

Magdalena Sobkowiak-Czarnecka zadeklarowała gotowość do dalszych rozmów z Pałacem Prezydenckim. – „Jeżeli są wątpliwości, będę je do końca rozwiewać, bo wiem, że ten program jest dobrze skonstruowany i potrzebny, żebyśmy byli bezpieczni” – mówiła.

SAFE to system nisko oprocentowanych pożyczek na szybkie inwestycje w obronność, w tym zakupy sprzętu wojskowego głównie od europejskich producentów. Polska ma otrzymać z programu około 43,7 mld euro z puli 150 mld euro, co czyni ją największym beneficjentem mechanizmu.