Orbán vs Magyar. Co mówią o NATO, wojsku i Ukrainie?

Na 12 kwietnia zaplanowano na Węgrzech wybory parlamentarne, w których głównymi rywalami będą Fidesz rządzącego od 2010 r. premiera Viktora Orbána i opozycyjna partia Tisza Pétera Magyara.

„Partia Pétera Magyara postrzega politykę bezpieczeństwa jako element reintegracji Węgier z głównym nurtem współpracy transatlantyckiej; ma to oznaczać odcięcie się od konfrontacyjnego stylu, w jakim tę politykę prowadzi obecny rząd” – powiedziała Gizińska, analityczka w Zespole Środkowoeuropejskim Ośrodka Studiów Wschodnich, specjalizująca się w tematyce węgierskiej.

Jak dodała, „Tisza traktuje członkostwo w NATO jako podstawową gwarancję bezpieczeństwa, opowiada się za przewidywalną i ściśle skoordynowaną współpracą z partnerami w ramach sojuszu”.

Zwróciła uwagę, że w kontekście wojny w Ukrainie Magyar akcentuje solidarność z UE i NATO, nie składa jednak jednoznacznych deklaracji wsparcia Ukrainy – ani finansowo, ani gdyby miało to oznaczać pomoc w akcesji do Unii. „Zarazem wyraźnie wyklucza wysłanie węgierskich żołnierzy na front; wyraźny jest też sprzeciw wobec przywrócenia poboru. To oczywiście jest zgodne z linią obecnego rządu. Akcentowanie tego stanowiska służy temu, by nie narażać się oskarżenia, że Tisza byłaby opcją, która chciałaby bardziej zaangażować Węgry w wojnę” – oceniła.

Według ekspertki „takie bardzo pragmatyczne podejście, unikanie twardych deklaracji służy przede wszystkim temu, aby przekonać do siebie jak najszerszy elektorat, również wyborców Fideszu” o utrudnia przewidywania, jak ta polityka będzie się kształtować po ewentualnym przejęciu władzy.

Odbudować relacje z sojusznikami

„Na pewno dla Tiszy bardzo ważna jest – akcentowana w wielu miejscach jej programu - odbudowa relacji z zachodnimi sojusznikami. Nie sądzę, by po wyborach partia pozwalała sobie na zachowania skrajnie niezgodne z sojuszniczą solidarnością, jakie praktykuje rząd Orbána” – powiedziała.

Odniosła się także do pytania, na ile chwiejna postawa administracji Donalda Trumpa może wpływać na węgierską politykę w razie wygranej Fideszu. „Administracja amerykańska na pewno jest ważnym punktem odniesienia dla Orbána ze względu na ideologiczną bliskość, natomiast nie sądzę, by wypowiedzi Trumpa miały podważać politykę Węgier wobec NATO” - oceniła ekspertka.

Ukraina, misje wydatki obronne

Jak zauważyła Gizińska, Orbán sprzeciwia się wszelkim inicjatywom, których celem byłoby podnoszenie wydatków obronnych, uzasadnianych uwzględnieniem Ukrainy. „Te kwestie nie są akcentowane w jego programie, wręcz przeciwnie, według tej »propokojowej« narracji Węgrzy nie powinny się angażować w ten konflikt; należy inwestować w obronność, ale na pewno nie w kontekście Ukrainy” – wskazała.

Zaznaczyła też, że ze strony partii Tisza została złożona deklaracja utrzymania wszystkich zobowiązań sojuszniczych i docelowego zwiększenia wydatków obronnych do 5 proc. PKB do roku 2035.

„Tisza w pełni popiera dalsze zaangażowanie w misje pod egidą wspólnych sojuszu, jak KFOR, natomiast stanowczo sprzeciwia się angażowaniu Węgier w pozanatowskie i pozaunijne misje – mam na myśli przede wszystkim krytykę misji w Czadzie. Miałaby ona zostać zakończona po wygranej Pétera Magyara” – dodała.

„To znaczący konkret w programie tej partii pod względem polityki bezpieczeństwa, choć ten aspekt nie jest szczególnie akcentowany przez Tiszę. Większość 240-stronicowego programu koncentruje się wokół kwestii związanych z gospodarką, polityką społeczną. Kwestie bezpieczeństwa nie są aż tak istotne. Fidesz o wiele silniej akcentuje te zagadnienia, by odciągnąć uwagę wyborców od kwestii standardu życia i kiepskiej kondycji węgierskiej gospodarki” – zauważyła.