Nie zatrzymają bomby, ale mogą uratować życie. Dlaczego Estonia okleja okna w szkołach

Nałożenie folii na szybę utrzyma ją w całości i spoi odłamki w przypadku eksplozji spowodowanej np. przez uderzenie drona bojowego. Zabezpieczane są także okna korytarzy prowadzących do schronów – podkreślono w reportażu.

Władze Tartu, drugiego co do wielkości miasta w kraju, planują zakończyć prace do końca tego roku, a w przyszłym przystąpią do podobnych zabiegów w miejskich budynkach socjalnych oraz administracyjnych. Pomieszczenia szkół oraz niektórych budynków użyteczności publicznej pełnią również rolę schronów. W regionie Tartu położonego w płd.-wsch. Estonii w ciągu ostatnich miesięcy znaleziono kilka zabłąkanych ukraińskich dronów szturmowych, które prawdopodobnie zostały zepchnięte z kursu przez rosyjskie środki walki elektronicznej. Jeden z bezzałogowców, który wtargnął w przestrzeń powietrzną Estonii od strony Rosji, został zestrzelony przez myśliwiec NATO.

Decyzja władz Tartu wpisuje się w szerszy trend wzmacniania odporności cywilnej państw położonych w pobliżu potencjalnych obszarów konfliktu. Choć folia ochronna na szybach nie jest rozwiązaniem, które może zabezpieczyć budynek przed bezpośrednim trafieniem pociskiem czy dużą eksplozją, jej zadaniem jest ograniczenie jednego z najczęstszych zagrożeń podczas ataków: rannych odłamkami szkła.

Popularne rozwiązanie

Wybuch w pobliżu budynku powoduje gwałtowną falę ciśnienia, która może wyrwać lub rozbić okna nawet wtedy, gdy sam obiekt pozostaje konstrukcyjnie nienaruszony. Zwykła szyba rozpada się wówczas na setki ostrych fragmentów, które mogą być wyrzucane na znaczną odległość. W szkołach, gdzie w jednym momencie przebywa wiele osób, ryzyko takich obrażeń jest szczególnie duże. Folia bezpieczeństwa działa podobnie jak laminat stosowany w szybach samochodowych – utrzymuje kawałki szkła razem, ograniczając ich rozprysk i zmniejszając prawdopodobieństwo poważnych ran.

Tego typu rozwiązania od lat stosuje się w krajach, które mają doświadczenie z zagrożeniami terrorystycznymi, wojennymi lub ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi. Folie antyodłamkowe montowano m.in. w budynkach rządowych, ambasadach i obiektach infrastruktury krytycznej w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Izraelu czy Korei Południowej. W Izraelu, gdzie cyklicznie występuje zagrożenie ostrzałem rakietowym, zabezpieczenia szyb są jednym z elementów szerzej rozumianej ochrony ludności – obok schronów, systemów ostrzegania i procedur ewakuacyjnych.

Podobne rozwiązania stosowane są także w państwach Europy Północnej i Wschodniej. Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę wiele krajów NATO zaczęło ponownie analizować kwestie obrony cywilnej, które przez lata były traktowane jako mniej istotne. Estonia, Łotwa i Litwa inwestują w przygotowanie schronów, szkolenia mieszkańców oraz zabezpieczanie budynków publicznych. W tych krajach szkoły często pełnią podwójną funkcję – są miejscem edukacji w czasie pokoju, ale w sytuacji kryzysowej mogą zostać wykorzystane jako punkty schronienia.

Niski koszt, zauważalny efekt

Oklejanie szyb jest stosunkowo prostym i niedrogim sposobem zwiększenia bezpieczeństwa istniejących budynków. Nie wymaga kosztownej przebudowy ani wymiany całej stolarki okiennej, a może znacząco poprawić ochronę osób znajdujących się wewnątrz. Z tego powodu rozwiązanie to jest popularne szczególnie w obiektach użyteczności publicznej, gdzie wymiana wszystkich okien na odporne konstrukcje byłaby bardzo kosztowna.

Sama folia nie zastępuje profesjonalnych zabezpieczeń. Jej skuteczność zależy m.in. od rodzaju zastosowanego materiału, jakości montażu oraz sposobu mocowania szyby do ramy. W bardziej wymagających obiektach stosuje się dodatkowo specjalne folie wielowarstwowe, wzmocnione ramy, rolety ochronne lub szyby laminowane.

Dla władz Tartu najważniejszy jest jednak praktyczny efekt: ograniczenie liczby potencjalnych ofiar w sytuacji, której nie można całkowicie wykluczyć. W przypadku ataku dronowego, eksplozji w pobliżu budynku lub innego zdarzenia powodującego falę uderzeniową, kilka sekund ochrony może zdecydować o tym, czy osoby znajdujące się w pomieszczeniu zostaną jedynie narażone na stres, czy odniosą poważne obrażenia.