Francuskie bomby AASM Hammer trafią na ukraińskie Gripeny

Integracja AASM Hammer z Gripenem pozwoli Ukrainie wykorzystywać na nowym typie samolotu amunicję, która jest już używana przez jej siły powietrzne. Nie będzie więc konieczne opracowywanie od podstaw kolejnego uzbrojenia przeznaczonego dla szwedzkiego myśliwca. Prace będą wymagały dostosowania bomby do systemów uzbrojenia Gripena, w tym jego podwieszeń, systemu zarządzania uzbrojeniem oraz interfejsów odpowiedzialnych za przekazywanie danych o celu. Zaangażowanie Saaba i Safrana ma umożliwić dostosowanie obu systemów do wspólnego wykorzystania. Integracja AASM Hammer rozszerzy również możliwości uderzeniowe Gripena. Dotychczas uzbrojenie tej maszyny było przede wszystkim kojarzone z wykorzystaniem innych pocisków i bomb kierowanych, podczas gdy AASM Hammer pozostawał rozwiązaniem szczególnie związanym z francuskimi Rafale.

Ukraina wykorzystuje AASM Hammer już teraz. Francuskie bomby zostały wcześniej dostosowane do użycia z ukraińskich MiG-29, a następnie również z samolotów szturmowych Su-25. Integracja z Gripenem oznaczałaby zatem możliwość wykorzystania tego samego typu amunicji po wprowadzeniu kolejnej zachodniej platformy bojowej.

Gripeny dla Ukrainy

Współpraca dotycząca Gripenów jest częścią szerszego partnerstwa Ukrainy i Szwecji. Sztokholm w maju 2026 roku zadeklarował gotowość przekazania Ukrainie 16 samolotów Gripen C/D. Równolegle w czerwcu Ukraina i Szwecja podpisały umowę dotyczącą zakupu pierwszych 16 myśliwców nowszej wersji Gripen E. Dostawy tych maszyn mają rozpocząć się na początku 2029 roku.

Wraz z samolotami Ukraina ma otrzymać niezbędne wyposażenie oraz wsparcie logistyczne i techniczne. Ukraińscy piloci oraz personel techniczny już przygotowują się do eksploatacji Gripenów, szkoląc się w Szwecji.

Jednocześnie Kijów prowadzi z Saabem rozmowy dotyczące znacznie większego programu. Potencjalna umowa może obejmować dostawę nawet 150 Gripenów dla ukraińskich sił powietrznych. Według deklaracji prezesa Saaba negocjacje w tej sprawie są zaawansowane.

W dalszej perspektywie współpraca ma objąć także lokalizację produkcji Gripenów na Ukrainie. Rozważane jest uruchomienie w ukraińskich przedsiębiorstwach montażu samolotów oraz produkcji wybranych komponentów. Początek lokalizacji produkcji jest obecnie planowany nie wcześniej niż na 2033 rok.

AASM Hammer z silnikiem rakietowym

AASM Hammer, czyli Armement Air-Sol Modulaire, to opracowany przez Safran Electronics & Defense modułowy system naprowadzania i zwiększania zasięgu bomb lotniczych. Nie jest on samodzielną bombą, lecz zestawem montowanym na standardowych bombach swobodnie spadających. System może być stosowany między innymi z bombami Mk 82, Mk 83, Mk 84 oraz przebijającymi BLU-109 o masie od 125 do 1000 kg, zależnie od konfiguracji.

Jedną z najważniejszych cech AASM Hammer jest modułowość systemu naprowadzania. Dostępne są warianty wykorzystujące nawigację inercyjną wspomaganą GPS, połączenie INS/GPS z naprowadzaniem na podczerwień, a także INS/GPS z naprowadzaniem laserowym. Wariant z nawigacją satelitarną i inercyjną pozwala na użycie amunicji w różnych warunkach pogodowych, także w sytuacji ograniczonej dostępności sygnału satelitarnego. Wersja z głowicą termowizyjną zwiększa precyzję w końcowej fazie lotu, natomiast odmiana z naprowadzaniem laserowym może być wykorzystywana również przeciwko celom ruchomym.

Zasięg AASM Hammer zależy między innymi od wysokości i prędkości zrzutu oraz zastosowanej konfiguracji. Dla podstawowej wersji producent podaje ponad 70 km. Charakterystycznym elementem systemu jest silnik rakietowy na paliwo stałe. Dzięki niemu AASM Hammer po odłączeniu od samolotu nie tylko szybuje, ale otrzymuje dodatkowy impuls, który zwiększa zasięg broni. Safran rozwija również warianty Hammer 250 XLR i Hammer 1000 XLR, mające zapewniać jeszcze większy zasięg. Integracja AASM Hammer z Gripenem oznacza więc połączenie ukraińskiej platformy, która ma wejść do służby w kolejnych latach, z uzbrojeniem już sprawdzonym przez ukraińskie lotnictwo bojowe.