Bułgaria przyspiesza zakup systemów obrony powietrznej

Decyzja wiąże się bezpośrednio z niedawnymi wydarzeniami w bułgarskiej wyłącznej strefie ekonomicznej. W nocy z 5 na 6 października dwa statki handlowe zostały zaatakowane przez drony powietrzne i morskie mniej więcej 70 mil morskich na wschód od miejscowości Bjała. Togijski frachtowiec Alfa Watan zatonął, a jego załoga zaginęła. Bułgarskie służby zakończyły akcję poszukiwawczą bez odnalezienia ocalałych. Drugi statek, należący do Palau, zapalił się po trafieniu. Jego 18-osobową załogę uratował bułgarski statek Dioscuria. Dwóch marynarzy odniosło poważne obrażenia i trafiło do szpitala wojskowego w Warnie.

Premier nazwał atak „absolutnie niedopuszczalnym” i rażącym naruszeniem prawa międzynarodowego. Władze nie wskazały sprawców. Incydent skłonił prezydent Ilianę Iotową do zwołania Konsultacyjnej Rady Bezpieczeństwa Narodowego w sprawie zagrożeń dla bezpieczeństwa morskiego i infrastruktury krytycznej w kontekście wojny w Ukrainie.

Przed posiedzeniem rządu Radew podkreślił, że budowa zdolności do zwalczania bezzałogowców w powietrzu i na morzu wymaga czasu, systematycznego podejścia i znacznych środków. „Nie da się tego zrobić z dnia na dzień” – zaznaczył. Jednocześnie rząd zatwierdził projekt wydatków inwestycyjnych na pięć kolejnych zestawów. „Oczekuję, że umowa zostanie zawarta w ciągu tygodni” – powiedział premier. Celem jest ochrona terytorium Bułgarii i wzmocnienie wkładu kraju w kolektywną obronę NATO.

Rada Ministrów formalnie zaproponowała Zgromadzeniu Narodowemu aktualizację projektu inwestycyjnego. Pierwszy etap dotyczy już zakontraktowanego systemu IRIS-T SLM. Wartość istniejącej umowy z niemiecką Diehl Defence spada z 182,1 mln euro do 180,6 mln euro. Drugi etap obejmuje pięć dodatkowych zestawów wraz z gwarancją, wstępnym wsparciem logistycznym, pociskami i wyposażeniem.

Bułgaria podpisała umowę na pierwszy system IRIS-T SLM we wrześniu 2024 r., stając się kolejnym użytkownikiem w ramach Europejskiej Inicjatywy Tarczy Powietrznej, do której przystąpiła w 2022 r.

System średniego zasięgu IRIS-T SLM jest przeznaczony do zwalczania samolotów, pocisków manewrujących i dronów na dystansie do około 40 km i wysokości do 20 km; w kontrakcie przewidziano też opcję na wersję SLX do walki z pociskami balistycznymi, która jednak pozostaje w fazie rozwoju.