Nowe pokolenie rosyjskiej broni przeciwpancernej. System Kornet-D

Przeciwpancerny (wielofunkcyjny) system rakietowy Kornet-D jest głęboką modernizacją znanego Korneta. Opracowany go w tulskim KBP, a po raz pierwszy zaprezentowano w 2011 r. Według nieoficjalnych danych system dla SZ FR sygnowany jest jako Kornet-D (D – prawdopodobnie oznacza dalekiego zasięgu - dalnobojnyj), a na eksport jako Kornet-EM.

System zabudowano na lekkim wozie kołowym Tigr-M. Dwie poczwórne wyrzutnie ppk chowane są w kadłubie (w dwóch osobnych koszach) i niezależnie od siebie wysuwają się do pozycji bojowej. Tym samym Kornet-D to 8 rakiet przeciwpancernych gotowych do użycia oraz 8 zapasowych w specjalnych stelażach transportowych (łącznie komplet wynosi 16 rakiet w jednym wozie).

Kornet-D ma o wiele większe możliwości bojowe niż poprzedni wariant, co osiągnięto głównie za sprawą zmodernizowanych rakiet:

9M133M-2 z tandemową kumulacyjną głowicą bojową, zasięg 8000 m

9M133FM-2  z termobaryczną głowicą bojową, zasięg również 8000 m

9M133FM-3 z odłamkową (burzącą) głowicą bojową, zasięg 10 000 m

Dwie pierwsze rakiety nie różnią się znacząco od siebie, nieco inny układ konstrukcyjny ma natomiast wersja FM-3 – związane to było z instalacją większego silnika i uzyskaniem większego zasięgu działania.

Przy takiej samej długości rakiet (1211 mm) pewne, chociaż nieznaczne, różnice występują w masie, czy szybkości lotu. I tak, masa rakiet 9М133FМ-2 i 9М133М-2 (termobarycznej i kumulacyjnej) to 31 kg, a maksymalna prędkość marszowa rakiety 300 m/s, natomiast masa rakiety 9M133FM-3, czyli z głowicą odłamkowo-burzącą, to 33 kg, a prędkość 320 m/s.

W konfiguracji przeciwpancernej, czyli z tandemową głowicą kumulacyjną, rakieta może penetrować 1100-1300 mm pancerza (czasami podawane są wartości penetracji jako „ponad 1300 mm”).

Możliwości bojowe Korneta-D/EM wzrosły nie tylko w zakresie zasięgu (8 i 10 km) i skuteczności przeciwpancernej (wzrost przebijalności z 1000 do 1300 mm), ale także – za sprawą pocisków termobarycznych - zwiększył się arsenał środków niszczących obiekty umocnione, lekkie pojazdy i siłę żywą.

Warto zauważyć, że zmodernizowane rakiety Korneta-D nie zmieniły zasadniczo swoich gabarytów. Długość rakiet wzrosła o zaledwie 11 mm, co oznacza, że nadal mieszą się w standardowych pojemnikach transportowo-startowych, można więc je odpalać z wszystkich starszych wyrzutni systemu Kornet.

Masa modułu bojowego 9P163-3 (poczwórnej wyrzutni) wynosi 67,5 kilograma, jest to waga modułu bez rakiet, z których każda waży 31 lub 33 kg. Każda wyrzutnia wyposażona jest we własną głowicę optoelektroniczną z integralną kamerą telewizyjną i termiczną oraz laserowym dalmierzem i kanałem naprowadzania. Pocisk naprowadzany jest w wiązce laserowej. Jeden pojazd może prowadzić jednocześnie ogień do dwóch różnych celów lub do jednego dwoma rakietami naraz. Atak na jeden cel dwoma rakietami jednocześnie zwiększa prawdopodobieństwo zniszczenia ostrzeliwanego obiektu i jest pożądane zwłaszcza w sytuacji, gdy cel chroniony jest przez aktywne systemy osłony. Podaje się, że system jest wielofunkcyjny jako, że może prowadzić ogień zarówno do celów naziemnych, jak i morskich, a nawet powietrznych (celami mają być w tym wypadku śmigłowce i bezzałogowce).

Czas potrzebny na przejście z położenia marszowego w położenie bojowe wynosi (teoretycznie) zaledwie 7 s, a podawany czas reakcji to 4-6 s.

System Kornet-D/EM w składzie baterii przeciwpancernej składa się z:
- wozu bojowego z dwoma wyrzutniami i pulpitem operatora
- wozu rozpoznania i dowodzenia dowódcy baterii
- kierowanych rakiet.

Istotne zadania w ramach baterii wykonuje maszyna dowódcy baterii wyposażona w bogate środki rozpoznania, w tym w stację radiolokacyjną. Określana akronimem MUKB, wykonuje zadania rozpoznania i przekazywania danych do wozów bojowych, a w razie konieczności, sama może wykonywać zadania bojowe, jako że jest to wóz uzbrojony w jedną poczwórną wyrzutnię rakiet (oraz karabin maszynowy PKTM). Rosjanie podkreślają, że otwarta architektura systemu wymiany danych nowego Korneta na szczeblu taktycznym pozwala mówić o sieciocentryczności.

Szczególną uwagę należy zwrócić na uniwersalność (wielofunkcyjność) systemu Kornet-D, który razić może także nisko lecące cele powietrzne. Skuteczność porażenia jest tu osiągana m.in. poprzez silny ładunek wybuchowy, przykładowo w rakiecie 9M133FM-3 jest to ekwiwalent 7 kg trotylu. Tym samym rakieta systemu Kornet-D może niszczyć lecące ze stosunkowo niedużą prędkością powietrzne środki bojowe w rodzaju śmigłowców, aparatów bezzałogowych, a nawet wolno lecących samolotów szturmowych, na dystansie i pułapie kilku kilometrów (przy celu lecącym z niedużą prędkością (rzędu 50 km/s) deklarowany zasięg maksymalny to 10 km, a pułap 9 km).

Skuteczność przeciwko celom powietrznym gwarantować ma mocna głowica bojowa, której detonacja w pobliżu celu wystarczy do jego uszkodzenia bądź zniszczenia (promień rażenia ok. 3 m).

W tej chwili do prób wojskowych można przeznaczyć co najmniej 5 wozów Kornet-D, gdyż tyle wozów Tigr-M dostarczono w marcu br. do KBP w Tule z zakładów w Arzamasie, w celu zamontowania systemu Kornet-D i przygotowania pojazdów do parady. Zgodnie z planem wozy Kornet-D rzeczywiście pojawiły się na paradzie z okazji Dnia Zwycięstwa.

Rzecz jasna, pewne, deklaratywne na razie, charakterystyki taktyczno-techniczne można będzie zweryfikować dopiero w warunkach poligonowych, w fazie prób i testów wojskowych (interesującym aspektem będzie np. skuteczność systemu w zwalczaniu celów powietrznych).

Do seryjnej produkcji nowych rakiet przygotowują się zakłady uzbrojenia w Tule (TOZ), które do tej pory realizowały zamówienia na pociski do systemu Kornet-M. W kwietniu br. oficjalnie ogłoszono, że TOZ wykonuje już samodzielnie 85% elementów rakiet systemu Kornet-D.

Marcin Gawęda

Absolwent Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Publicysta wojskowy, pisze dla magazynów branżowych, autor serii książek wydanej przez WarBook.