Wojna, która już trwa: Polska w obliczu rosyjskich ataków hybrydowych

W dyskusji udział wzięli m.in. Patrik Oksanen, jeden z najlepszych ekspertów od zagrożeń hybrydowych na skalę Europy oraz gen. Jarosław Gromadziński, szef Defence Institute, a także współautorzy raportu: dr Aleksander Olech, Amelia Wojciechowska oraz Justyna Smoleń. Wśród uczestników znaleźli się również przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP, ambasad akredytowanych w Polsce oraz czołowych ośrodków analitycznych, w tym Ośrodka Studiów Wschodnich (OSW), Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (PISM), Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego, Instytutu Nowej Europy oraz GLOBSEC.

Przeczytaj cały raport: https://defence24.pl/geopolityka/ile-atakow-udalo-sie-zatrzymac-ujawniamy-kulisy-walki-z-rosyjskimi-atakami-hybrydowymi-na-polske-raport

Spotkanie rozpoczęła prezentacja autorów raportu, w trakcie której wybrzmiały kluczowe rekomendacje i wnioski płynące z jego treści. W kontekście dobrych praktyk położono nacisk na współpracę z Ukrainą, w szczególności w obszarach wymiany informacji wywiadowczych oraz wspólnej identyfikacji zagrożeń, jak również w ramach NATO i Unii Europejskiej poprzez skoordynowane działania oraz wymianę informacji. 

Wspomniano o konieczności wprowadzenia surowszych kar za szpiegostwo i sabotaż, a także zapewnieniu lepszych narzędzi dla służb kontrwywiadowczych. Autorzy zwrócili również uwagę na wzmocnienie wysiłków na rzecz pogłębienia świadomości społecznej, zwłaszcza w celu przeciwdziałania dezinformacji.  

To, co wybrzmiało w trakcie prezentacji, jak i w treści raportu, to fakt, że Polska jest kluczowym celem rosyjskich ataków hybrydowych – z jednej strony jako państwo frontowe, z drugiej zaś jako poligon doświadczalny dla operacji Kremla, co ma na celu testowanie odpowiedzi Sojuszu Północnoatlantyckiego. Przedstawione w trakcie prezentacji przykłady aktów sabotażu i dywersji pokazały, że ataki te nie są przypadkowymi incydentami, lecz częścią systematycznej i długofalowej strategii. 

Jednocześnie podkreślono, że obecne reakcje Polski i NATO są nadal niewystarczające, co oznacza, że konieczna jest zmiana podejścia z reaktywnego na proaktywne. Wyzwania, z którymi obecnie ma do czynienia Polska, jak i pozostałe państwa NATO, pokazują, że tylko poprzez skoordynowane działania – zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym – możliwe jest skuteczne konfrontowanie się z wyzwaniami i zagrożeniami hybrydowymi.  

Sama dyskusja uczestników panelu zrodziła nowe spostrzeżenia na kwestię zagrożeń hybrydowych, które mogą stać się przyczynkiem do kolejnych działań. W pierwszej kolejności eksperci podjęli próbę redefinicji samego pojęcia „wojny hybrydowej”, wskazując, że dla części środowiska eksperckiego jest ono zbyt szerokie i nieprecyzyjne. W trakcie dyskusji pojawiły się również alternatywne ujęcia, takie jak „wojna kognitywna” czy tzw. „faza zerowa wojny” (ISW). 

Podkreślano również potrzebę wprowadzenia bardziej kompleksowego i proaktywnego podejścia do zagrożeń hybrydowych, w tym nie tylko działania defensywne, ale i ofensywne, takie jak zdolności zakłócania wrogich operacji informacyjnych, neutralizowania zaplecza logistycznego czy prowadzenia działań wyprzedzających w cyberprzestrzeni. 

Rola sektora cywilnego, w tym samego społeczeństwa, także znalazła się w centrum dyskusji. Uczestnicy podkreślali, że rządy powinny stale rozwijać metody dotarcia do szerszej publiczności w celu szerzenia świadomości nt. zagrożeń hybrydowych, np. poprzez wykorzystanie do tego odpowiednich aplikacji czy kampanii społecznych skrojonych pod daną społeczność. Poza tym zwrócono szczególną uwagę na konieczność budowy zaufania pomiędzy rządzącymi a obywatelami, ponieważ między innymi na tym newralgicznym obszarze koncentrują się wrogie aktywności Kremla.  

Wydarzenie uwypukliło kluczową kwestię – Zachód od lat pozostaje w stanie konfliktu z Federacją Rosyjską, której metody działania nieustannie ewoluują, przesuwając granicę wojny i pokoju. W tym kontekście niezbędne jest nie tylko przyjęcie bardziej proaktywnej postawy wobec Rosji, lecz przede wszystkim uznanie, że ta wojna – choć nie będąca wojną konwencjonalną – trwa już od dawna. I to właśnie owa akceptacja powinna znajdować się u podstaw bardziej efektywnych polityk państw Europy.   

Raport przygotowany przez Defence24 jest już dostępny w języku polskim, natomiast jego anglojęzyczna wersja zostanie opublikowana w najbliższych dniach. 

Przeczytaj cały raport: https://defence24.pl/geopolityka/ile-atakow-udalo-sie-zatrzymac-ujawniamy-kulisy-walki-z-rosyjskimi-atakami-hybrydowymi-na-polske-raport

Autorzy: Karolina Kisiel & Amelia Wojciechowska