Przemysł, drony i wspólne ćwiczenia. Turcja o polach współpracy z Arabią i Pakistanem

Porozumienie, znane jako Mecca Joint Defence Agreement, podpisano 7 sierpnia 2026 r. w Mekce. Sygnatariuszami byli prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan, następca tronu Arabii Saudyjskiej Mohammed bin Salman oraz premier Pakistanu Shehbaz Sharif. Dokument przewiduje, że zbrojny atak na jedno z państw będzie traktowany jako atak na wszystkie trzy – zapis przypominający art. 5 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Jak podaje Reuters, strony podkreślają, że pakt ma charakter czysto obronny, nie jest skierowany przeciwko konkretnemu państwu i nie zastępuje istniejących sojuszy, w tym członkostwa Turcji w NATO. Według tureckiego Ministerstwa Obrony w ramach porozumienia planuje się utworzenie mechanizmów z udziałem ministrów obrony, ministrów spraw zagranicznych oraz szefów sztabów generalnych lub dowódców sił zbrojnych. Koordynacja ma odbywać się na najwyższym szczeblu. Przewidziane są wspólne ćwiczenia wojsk lądowych, morskich i powietrznych, a także w zakresie obrony powietrznej i systemów bezzałogowych. Współpraca przemysłowa ma obejmować nie tylko dostawy sprzętu, lecz także wspólny rozwój i produkcję, transfer technologii oraz wsparcie logistyczne i serwisowe. Priorytetami mają być systemy bezzałogowe i autonomiczne, walka elektroniczna oraz rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji.

„Bliskowschodnie NATO” nabiera kształtu

Porozumienie łączy państwa o uzupełniających się potencjałach. Turcja dysponuje drugą co do wielkości armią w NATO oraz rozwijającym się przemysłem obronnym (drony, okręty, pojazdy opancerzone, systemy rakietowe). Pakistan posiada broń jądrową i jedne z największych sił zbrojnych na świecie, a Arabia Saudyjska – znaczne zasoby finansowe i jeden z największych rynków zbrojeniowych. Układ opiera się na wcześniejszej dwustronnej umowie obronnej Arabii Saudyjskiej i Pakistanu z września 2025 r. oraz na dotychczasowej współpracy wojskowej i przemysłowej między Ankarą a Islamabadem.

Tureckie władze podkreślają, że pakt jest otwarty na rozszerzenie – jako potencjalny kolejny uczestnik wymieniany jest Egipt – i nie stanowi alternatywy dla NATO, lecz uzupełnienie regionalnej architektury bezpieczeństwa. Ankara uczestniczy także w rozmowach w Dżuddzie dotyczących międzynarodowej koalicji na rzecz ochrony żeglugi na Morzu Czerwonym. Jednak realna skuteczność paktu zależeć będzie od wdrożenia wspólnych ćwiczeń, interoperacyjności, planowania i mechanizmów wsparcia. Różnice interesów i odmienne systemy uzbrojenia trzech państw mogą stanowić wyzwanie dla pełnej integracji.