Załużny: Tonaż okrętów i kaliber dział nie przesądzają już o potędze morskiej

Artykuł opublikowany przez „Euromaidan” 11 listopada może rzeczywiście szokować. Opisano w nim bowiem tezy zaburzające sposób, w jaki wcześniej oceniano wartość sił morskich poszczególnych państw. Opinie te wygłosił Walerij Załużny – ambasador Ukrainy w Wielkiej Brytanii i były naczelny dowódca ukraińskich sił zbrojnych podczas forum AFF (Atlantic Future Forum) w Oslo, zorganizowanego na pokładzie brytyjskiego lotniskowca HMS „Prince of Wales”.

Według Załużnego „głównym motorem tych zmian – wynikających m.in. z doświadczeń bojowych na Morzu Czarnym i Morzu Czerwonym – są drony”. Proces ten ma być nieodwracalny i wkrótce objąć wszystkie oceany. Nawet mniejsze państwa mogą bowiem zacząć się wzorować na sposobie działania Ukrainy na Morzu Czarnym wobec podobno tak potężnej floty, jak rosyjska marynarka wojenna. Okazało się bowiem, że ukraińskie siły morskie, praktycznie pozbawione dużych jednostek pływających, zmusiły rosyjską Flotę Czarnomorską najpierw do wycofania się z Sewastopola, a później z całego Krymu.

W międzyczasie, poprzez konsekwentne uderzenia wykonywane przez rakiety i różnego rodzaju drony, Ukraińcom udało się wyeliminować jedną trzecią rosyjskiej Floty Czarnomorskiej. Zatopione zostały m.in. flagowy okręt Floty Czarnomorskiej, krążownik „Moskwa”, trzy duże okręty desantowe: „Cezar Kunikow”, „Nowoczerkassk” (projektu 775) i „Saratow” (projektu 1171), mały okręt rakietowy „Iwanowiec” (projektu 12411) i trałowiec „Kowrowiec” (projektu 266M).

Co ważne, kilka z tych jednostek zostało zatopionych przez niewielkie, tanie i jeszcze eksperymentalne drony nawodne, często atakujące w roju. To właśnie z ich pomocą udało się Ukraińcom spędzić rosyjskie okręty do portów, głównie do Noworosyjska.

Wyjątkowe doświadczenie Ukrainy z koncepcją „hybrydowej floty komarów” otwiera nowe możliwości – zarówno dla nas, jak i dla naszych sojuszników – w zakresie skutecznej obrony wód przybrzeżnych oraz przeciwdziałania zarówno starym, jak i nowym zagrożeniom na morzu.
Walerij Załużny, ambasador Ukrainy w Wielkiej Brytanii, były naczelny dowódca ukraińskich sił zbrojnych podczas forum AFF (Atlantic Future Forum) w Oslo

Załużny zwrócił też uwagę, że takie kraje jak Rosja mogą wykorzystywać dla realizacji swoich celów również terror morski. Przypomniał, że Rosjanie zaatakowali już 131 statków cywilnych, z czego 55 płynęło pod flagą krajów NATO, a tylko 9 pod flagą ukraińską. Co więcej, siedem z tych ataków zostało przeprowadzonych na wodach terytorialnych państw NATO, niebiorących udziału w wojnie: Bułgarii i Rumunii. I to właśnie w związku z tymi atakami ukraińskie siły zbrojne zaczęły uderzać w rosyjską flotę cieni, szczególnie w te statki, które transportują ładunki na Krym przez Morze Azowskie.

Od teraz o potędze morskiej decydować będą nie tylko tonaż okrętów czy kaliber armat, lecz także systemy bezzałogowe, autonomia i sztuczna inteligencja. Natomiast obrona przed dronami stanowi obecnie kluczowy, nowy element systemu bezpieczeństwa – obok obrony przeciwlotniczej, przeciwrakietowej oraz przeciwminowej.
Walerij Załużny, ambasador Ukrainy w Wielkiej Brytanii, były naczelny dowódca ukraińskich sił zbrojnych podczas forum AFF (Atlantic Future Forum) w Oslo

Według Załużnego ukraiński sposób działania został w pewien sposób przyjęty na Morzu Czerwonym i w cieśninie Ormuz. Pozwolił on mniejszym i słabszym państwom przeciwstawić się potężnym marynarkom wojennym. A zrobiono to nie poprzez wysłanie okrętów i samolotów, ale tanich rakiet i dronów. Tak długotrwała wojna na wyczerpanie nie daje zwycięstwa, ale może pośrednio wpływać praktycznie na cały świat.

Ogólnie rzecz biorąc, zakrojona na szeroką skalę robotyzacja działań na morzu oraz integracja technologii sztucznej inteligencji znacząco ograniczą rolę czynnika ludzkiego w bezpośrednim użyciu broni na morzu, jednocześnie podnosząc wymagania kwalifikacyjne wobec personelu zajmującego się opracowywaniem rozwiązań technicznych i planowaniem operacyjnym.
Walerij Załużny, ambasador Ukrainy w Wielkiej Brytanii, były naczelny dowódca ukraińskich sił zbrojnych podczas forum AFF (Atlantic Future Forum) w Oslo