Myśliwski Gerań-2. Czy Rosja stworzyła drona do polowania w powietrzu?

Najważniejszą modyfikacją jest przeprojektowanie kadłuba drona. Dodano specjalne miejsce montażowe dla wyrzutni APU-60-1MD, która standardowo służy do odpalania pocisków kierowanych. Wcześniejsze próby integracji takich rozwiązań miały charakter improwizowany, natomiast obecnie są już realizowane na poziomie produkcji fabrycznej. Warto zaznaczyć, że zmodyfikowane wersje Gerań-2 nie są wyposażone w klasyczną głowicę bojową. Zamiast tego wprowadzono zmiany w konstrukcji zbiornika paliwa, co sugeruje inne przeznaczenie operacyjne tych dronów.

Na górnej części kadłuba zamontowano radziecki pocisk krótkiego zasięgu R-60. Do jego obsługi wykorzystuje się standardową wyrzutnię APU-60-1MD, dostosowaną do platformy bezzałogowej. Dron wyposażono w dwa systemy obserwacyjne, jedną kamerę w przedniej części oraz drugą umieszczoną za wyrzutnią. Obraz oraz sygnały sterujące przesyłane są za pomocą chińskiego modemu mesh Xingkay Tech XK-F358. W przypadku wykrycia celu powietrznego, takiego jak samolot czy śmigłowiec, operator może zdalnie wydać komendę odpalenia pocisku. Po starcie rakieta R-60 korzysta z własnej głowicy naprowadzania na podczerwień, która samodzielnie przechwytuje cel. Szacowany efektywny zasięg wynosi od 7 do 8 kilometrów.

Rozważana jest również wersja drona, w której pocisk skierowany jest w stronę silnika, co może wskazywać na testowanie różnych wariantów użycia. Nie wyklucza się także trybu wstępnego namierzania celu przez głowicę naprowadzającą przed ostatecznym potwierdzeniem odpalenia przez operatora. Systemy sterowania lotem, nawigacji oraz jednostki inercyjne pozostają zgodne z innymi wariantami Szahedów używanymi przez Rosję. Do nawigacji satelitarnej zastosowano 12-kanałowy moduł Kometa odporny na zakłócenia, zdolny do działania w warunkach intensywnej walki radioelektronicznej.

Wyposażenie elektroniczne obejmuje m.in. jednopłytkowy komputer Raspberry Pi 4 produkcji Raspberry Pi Foundation, lokalizator oraz dwa modemy GSM do transmisji telemetrii. Taka konfiguracja zapewnia względnie stabilną łączność i kontrolę nad dronem podczas misji bojowych.

Wprowadzone modyfikacje wskazują na próbę rozszerzenia funkcjonalności dronów Gerań-2 – z typowej roli amunicji krążącej do platform zdolnych do zwalczania celów powietrznych. Może to oznaczać zmianę taktyki ich użycia i dostosowanie do bardziej złożonych scenariuszy operacyjnych.

Potencjalne zastosowanie takich platform rodzi jednak szereg pytań dotyczących ich realnej skuteczności. Drony typu Gerań-2 charakteryzują się relatywnie niską prędkością i ograniczoną manewrowością. Oznacza to, że ich wykorzystanie jako nośników pocisków powietrze–powietrze może być ograniczone głównie do zwalczania wolniejszych i mniej zwrotnych celów. Nie bez znaczenia pozostaje również kwestia wykrywalności. Choć Gerań-2 są stosunkowo trudne do wykrycia przez radar ze względu na niewielkie rozmiary i niską prędkość, to jednak podczas przenoszenia dodatkowego uzbrojenia ich sygnatura może ulec zmianie. Ponadto emisja sygnałów przez systemy łączności i transmisji danych zwiększa ryzyko wykrycia przez środki walki radioelektronicznej przeciwnika.

Istotnym ograniczeniem jest także sama charakterystyka pocisku R-60. Choć był on skuteczną bronią w czasach swojego powstania, jego zdolności w zakresie odporności na środki zakłócające oraz selekcji celu są dziś uznawane za przestarzałe. Nowoczesne systemy obrony powietrznej oraz środki przeciwdziałania mogą znacząco ograniczyć jego efektywność, zwłaszcza w środowisku nasyconym flarami i zakłóceniami podczerwieni. Z drugiej strony, wykorzystanie stosunkowo tanich dronów jako nośników uzbrojenia może mieć sens w kontekście działań asymetrycznych. Nawet ograniczona skuteczność może zostać zrekompensowana przez masowe użycie takich platform. W scenariuszach saturacyjnych, gdzie celem jest przeciążenie systemów obrony przeciwnika, tego typu rozwiązania mogą stanowić dodatkowy element presji.